Shkup, 14 maj 2018 – Rreth 8.000 fëmijë në Maqedoni janë në listën e pritjes për regjistrim në kopshte, tregojnë të dhënat me të cilat disponon Ministria e Punës dhe Politikës Sociale. Prindërit e rinj ballafaqohen me probleme për regjistrim në kopshte dhe jo rrallë që fëmijët e tyre të regjistrohen presin edhe nga një vit.
Problemi paraqitet për shkak të numrit të pamjaftueshëm të kopshteve apo kapaciteteve të tyre të vogla. Ai mund të tejkalohet me zgjerim të kapaciteteve të përhershme, por edhe ndërtimin e kopshteve të rejave.
Në fund të prillit të këtij vitit në 66 kopshte shtetërore për fëmijë në 55 komuna janë regjistruar rreth 36 mijë fëmijë.
Intenca e shtetit është të rritet kapaciteti për fëmijët e përkujdesur në kopshtet për fëmijë, posaçërisht një vit para se të shkojnë në shkollë. Që kjo të realizohet, duhet të ndërtohen të reja, të zgjerohen kapacitetet aktuale, si dhe të punësohen përkujdesëse dhe edukatore të reja shtesë, diçka që e paralajmëroi Ministria e Punës dhe Politikës Sociale.
Kopshte të reja, sipas paralajmërimeve, duhet të ndërtohen me para të Bankës Botërore.
“Me Bankën Botërore, siç para pak kohe deklaroi ministri i Financave Dragan Tevdovski, shqyrtohet mundësia për bashkëpunim të ardhshëm. Një prej projekteve më të rëndësishme për të cilin është biseduar është ndihma në sferën sociale në lartësi prej 35 milionë dollarë për hapjen e kopshteve të reja dhe rinovimin e atyre ekzistuese.
Nga MPPS theksojnë se në këtë fazë nuk mund të dalin me të dhëna në cilat komuna do të ndërtohen kopshte me mjete nga Banka Botërore për arsye se bëhen analiza edhe në bazë të raporteve- rezultateve të marra nga analizat dhe krijimin e listës prioritare në pajtim me numrin e fëmijëve dhe kapacitetet aktuale do të konfirmohet ku ka nevojë reale për ndërtim të kopshteve.
Ministria e Punës dhe Politikës Sociale në suaza të buxhetit të saj për vitin 2018 ka ndarë 41.600.00 denarë për ndërtim, adaptim dhe pajisen e kopshteve për fëmijë.
Është planifikuar hapja e kopshteve të fëmijëve në Konçe, Pllasnicë, Gradsko, Krivogashtan, Çeshinovë-Obleshevë, Vallandovë, Sveti Nikole në f. Gorobinci, Probishtip, në f. Kravari të Manastirit, në f. Marena të Kavadarit si dhe në Çuçer Sandevë.
Gjithashtu, në fazë përfundimtare janë dhe objektet dedikuar për kopshte të fëmijëve në Zërnovci, Prilep, Çashkë, Kumanovë, Veles në fshatin Karasllari, Jegunoc në fshatin Preljubishte dhe Mavrovë – Ristushë në fshatin Skudrinje.
Problemi me regjistrimin dhe përkujdesin e fëmijëve është i dukshëm në territorin e qytetit të Shkupit, ku funksionojnë 17 institucione për fëmijë – kopshte të fëmijëve.
Lista të pritjes ka në pothuajse të gjitha komunat. Në Kisella Vodë, në listë të pritjes janë pothuajse 900 fëmijë, në komunën e Aerodromit thonë se ka 40, përderisa në komunën e Karposhit pohojnë se nuk kanë listë të pritjes.
“Në komunën Kisella Vodë ka dy kopshte publike për fëmijë, “Veseli Cvetovi”(Lulet e gëzuara) dhe “8 Marsi” me nga gjashtë objekte. Në “Lulet e gëzuara” janë të përkujdesur 1.070 fëmijë, ndërsa numri i fëmijëve të cilët presin të regjistrohen është 268. Në kopshtin “8 Marsi” gjithsej janë të regjistruar 1.194 fëmijë, ndërsa në listë të pritjes janë 599 fëmijë”, informojnë nga komuna e Kisella Vodës.
Drejtoresha e KPF “Lulet e gëzuara”, Valentina Bozhinovska, për MIA-n thotë se grupet në kopshte janë me numër të madh dhe se kapaciteti dhe normativa janë tejkaluar për 50 për qind.
“Në listë të pritjes për regjistrim kemi mbi 200 fëmijë. Mosha është e ndryshme, ndërsa edhe pritja është rreth një vit”, theksoi Bozhinovska.
Nga komuna theksojnë se duhet të ndërtohet kopsht i ri në lagjen Draçevë, me çka do të ndihmohet në pjesën e përkujdesit të fëmijëve të moshës parashkollore, ndërkaq edhe do të shkarkohet kapaciteti i kopshteve ekzistuese dhe do të ulet numri i fëmijëve të cilët janë në listë të pritjes.”Krahas pritjeve nga MPPS për ndihmë në ndërtimin e objekteve të reja për kopshte në territorin e komunës Kisella Vodë, vetëqeverisja lokale në programin e vet për punë i cili është votuar në Këshillin e komunës, parasheh gjashtë milionë denarë për ndërtimin e objekteve të reja për kopshte.
Në territorin e komunës Aerodrom ka dy kopshte fëmijësh “Buba Mara” (Nusepashka) me pesë qendra (“Buba Mara”(Nusepashka), “Pçelka 1” (Bleta 1), “Pçelka 2” (Bleta 1), “Sonce”(Dielli), “Lavçe”(Luani), si dhe Qendra për zhvillim të hershëm të fëmijëve “Slonçe” (Elefanti) dhe “Srniçka”(Drenusha) me gjashtë objekte (“Kalinka”(Shega), “Çekorçe”, “Izvorçe”(Burimi), “Bambi”, “Crvenkapa”(Kësulkuqja), “Lale”(Tulipani).
Në kopshtin për fëmijë “Srniçka” janë regjistruar 1.710 fëmijë, ndërsa në “Buba Mara” janë regjistruar 1.364 fëmijë.
Në lidhje me listat e pritjes për regjistrim, nga komuna e Aerodromit informojnë se në kopshtin për fëmijë “Srniçka” për momentin nuk ka lista për pritje, ndërsa në “Buba Mara” për momentin ka 40 fëmijë në listën për pritje.
Prej atje thonë se duke marrë parasysh se komuna e Aerodromit është lagje e re, me numër të madh të çifteve, vetëqeverisja lokale vazhdimisht e ndjek nevojën për kapacitete të reja të kopshteve dhe shkollave. Në këtë drejtim, theksojnë nga komuna, kemi përpiluar edhe një plan për zgjerimin e kapaciteteve, bazuar në situatën aktuale dhe nevojat e ardhshme të popullatës.
“Komuna filloi me ndërtimin e një objekti të ri të kopshtit për fëmijë “Buba Mara” me tetë klube, ndërsa në periudhën e kaluar u ndërtua kopshti “Çekorçe”. Gati janë projektet për ndërtimin e dy objekteve, ndërsa në rrjedhë është përgatitja e një projekti për ndërtim të një objekti dhe një projekt për ndërtim të një objekti plotësisht të ri për kopsht fëmijësh në lagjen Miçurin.
Shtesë, është paraparë ndërtimi i një kopshti tjetër të ri në lagjen Todor Çangov. Me qëllim rritjen e cilësisë të shërbimit në çdo objekt përveç granteve për punësim nga Ministria për punë dhe politikë sociale, Komuna nga buxheti i saj ka siguruar 17 punësime plotësuese në kopshtin për fëmijë “Srniçka” dhe 15 në “Buba Mara” për vitin aktual.
Nëna M.D.R e cila jeton në komunën e Aerodromit thotë se për fëmijën e saj ka parashtruar dokumente në kopsht që kur ka qenë me pushimin e lindjes.
“Më thanë se nuk ka vende dhe të gjej ndonjë zgjidhje tjetër ose të shkojmë në një kopsht tjetër. Fëmija u nis për në kopsht në moshën dy vjeçare, me ndihmën e të njohurve. Unë paraprakisht prita që fëmija të pranohet në kopsht pa “urgjenca” por pasi kjo nuk ndodhi , ndërsa e kisha të domosdoshme që të shkonte në kopsht, u detyrova të përdorja këtë mënyrë që të gjej një zgjidhje”, thotë M.D.R.
Në komunën e Karposhit funksionojnë dhjetë kopshte me 1.994 fëmijë të regjistruara në to.
“Listë të pritjes nuk kemi. Në vendbanimin Bardovc po ndërtohet një kopsht i ri për fëmijë me ndihmën e Bankës Botërore dhe mjete buxhetare nga komuna., ndërsa po ndërtohet edhe një objekt i ri – një shtesë në Taftalixhe 2 i cili i bashkangjitet objektit amë “Majski Cvet”(Lulja e Majit), ndërsa vitin e ardhshëm do të ndërtohet një kopsht i ri në Taftalixhe 1, në rrugën “Varshavska”, ku tani ekziston një kopsht i vjetër por në gjendje të mirë, theksojnë nga komuna e Karposhit.
Në RM ka gjithsej 30 institucione private për fëmijë, prej të cilave 24 janë kopshte private, ndërsa gjashtë janë njësi organizative dhe në to janë përfshirë 1.041 fëmijë./Mia/