Evropa në ankth u kthehet shpimeve për gaz

Projekti i gazit, i cili përfshin territorin gjerman dhe holandez në Detin e Veriut, është vetëm një sipërmarrje që ka marrë dritën jeshile ose po merr një pamje tjetër në Evropë dhe në Mbretërinë e Bashkuar pasi Rusia pushtoi Ukrainën. Evropa është e dëshpëruar për të siguruar furnizime me gaz që nuk mund të ndërpriten sipas dëshirës së Moskës

Ishulli 16 kilometra i gjatë i Schiermonnikoogut njihet si një nga vendet më të bukura në Holandë, me plazhin më të gjerë në Evropë, 300 lloje të ndryshme zogjsh dhe një tregti të gjallë turistike. Por pasi qeveritë holandeze dhe gjermane miratuan zhvillimin e një fushe të re gazi afërsisht 20 kilometrash nga brigjet e Schiermonnikoogut, kryetari i ishullit është në ankth për të ardhmen e tij. “Ne jemi shumë të shqetësuar se shpimi për kërkim gazi do të dëmtojë zonën”, tha kryetarja Ineke van Gent për CNN Business. “Ne besojmë gjithashtu se nuk ka fare nevojë për shpime për gaz të ri dhe se duhet të investojmë shumë më tepër në energjinë e rinovueshme”. Projekti i gazit, i cili përfshin territorin gjerman dhe holandez në Detin e Veriut, është vetëm një sipërmarrje që ka marrë dritën jeshile ose po merr një pamje tjetër në Evropë dhe në Mbretërinë e Bashkuar pasi Rusia pushtoi Ukrainën. Evropa është e dëshpëruar për të siguruar furnizime me gaz që nuk mund të ndërpriten sipas dëshirës së Moskës. Javën e kaluar, udhëheqësit e BE-së vendosën një objektiv vullnetar për të reduktuar përdorimin e gazit me 15% deri në mars 2023 për të shmangur një krizë sapo të ndryshojë moti.

KUNDËRSHTIMI I VENDËSVE

Advertisements

Një shtrëngim i furnizimit me energji mund t’i shtyjë çmimet edhe më të larta, duke shkaktuar një valë ndërprerjesh dhe duke i lënë familjet e cenueshme të paafta për të paguar faturat e tyre. Megjithatë, shkencëtarët, aktivistët dhe vendasit në vende si Schiermonnikoogu janë të frustruar. Ata besojnë se qeveritë po përdorin luftën në Ukrainë si mbulesë politike për projekte që nuk do të realizohen në kohë për të ndihmuar këtë dimër dhe që në fund mund ta bëjnë më të vështirë trajtimin e ngrohjes globale. Fusha e gazit pranë Schiermonnikoogut nuk është planifikuar të fillojë dërgimin e gazit për familjet holandeze dhe gjermane deri në vitin 2024. Pasi të funksionalizohet, ajo mund të punojë për dekada, me licenca të vlefshme deri në vitin 2042.

“Në parim, ne duhet të heqim qafe të gjitha lëndët djegëse fosile dhe duhet t’i heqim qafe ato shumë shpejt,” tha Han Dolman, drejtor i Institutit Mbretëror të Holandës për Kërkimet e Detit, i cili kundërshton projektin. “Kjo nuk është një zgjidhje e menjëhershme për çdo gjë në lidhje me krizën e gazit rus”. ONE-Dyas, kompania holandeze që drejton projektin, tha se ka qenë në kontakt të shpeshtë me palët e interesuara lokale që nga viti 2018 dhe ka kryer një raport të gjerë të ndikimit mjedisor që është shqyrtuar nga rregullatorët. Gazi i prodhuar në vend gjithashtu ka një gjurmë më të ulët të emetimeve se gazi natyror që importohet nga vendet e tjera, shtoi ai.

VËRSHIMI I MADH I GAZIT

Përpjekja e Evropës për të siguruar furnizimet me gaz vjen, ndërsa Rusia sinjalizon gatishmërinë e saj për të ndëshkuar bllokun për mbështetjen e saj ndaj Ukrainës. Gazprom-i në pronësi shtetërore kohët e fundit uli flukset përmes gazsjellësit të rëndësishëm Nord Stream 1 në 20% të kapacitetit ditor. Situata në Evropë është “e rrezikshme” dhe rajoni duhet të përgatitet për një “dimër të gjatë dhe të vështirë”, thekson Fatih Birol, drejtor ekzekutiv i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë. Edhe nëse vendet evropiane arrijnë të mbushin rezervat e tyre të gazit në 90% të kapacitetit të tyre, rajoni ka ende gjasa të përballet me ndërprerje të furnizimit në fillim të vitit të ardhshëm nëse Rusia vendos të ndërpresë furnizimet me gaz nga tetori, vlerësoi IEA. Rreziku i ka nxitur vendet të gjejnë burime alternative të karburantit dhe të ruajnë atë që munden. Rreziku gjithashtu ka fuqizuar politikanët të mbështesin një zgjerim të sektorit të gazit me një bindje që do të ishte e paimagjinueshme vetëm një vit më parë për shkak të shqetësimeve klimatike. Që nga shkurti, zyrtarët qeveritarë kanë hequr kufijtë e prodhimit dhe kanë miratuar lokacione të reja shpimi, duke përmendur shpesh nevojën për pragmatizëm gjatë një periudhe stresi të lartë.

NDRYSHIM RADIKAL

Danimarka, e cila në vitin 2020 njoftoi planet për të hequr gradualisht prodhimin e karburanteve fosile, po nxit shpimet nga fushat e Detit të Veriut që tashmë kanë licenca. Hungaria ka thënë se do të rrisë prodhimin vendas të gazit natyror në 2 miliardë metra kub nga 1.5 miliardë metra kub. Shell-i po vazhdon me një zhvillim të ri të gazit natyror në Detin e Veriut pasi qeveria e Mbretërisë së Bashkuar dha miratimin në qershor, duke anuluar një vendim të mëparshëm për të bllokuar projektin për arsye mjedisore. “Ne jemi për energji të rinovueshme dhe bërthamore, por jemi gjithashtu realistë për nevojat tona për energji tani”, shkroi Kwasi Kwarteng, sekretari i biznesit dhe energjisë në Mbretërinë e Bashkuar. Faturat mesatare të energjisë në Mbretërinë e Bashkuar mund të arrijnë 500 £ (613 dollarë) vetëm për janarin, vlerëson një raport i ri nga konsulenca BFY Group.

Ndërkohë, qeveritë po garojnë për të zgjeruar kapacitetin e tyre për të marrë gaz natyror të lëngshëm, ose LNG, i cili është një alternativë tërheqëse ndaj gazit nga Rusia, sepse ai mund të transportohet nga aleatët me cisterna në vend që të dërgohet me tubacione nga Rusia. Global Energy Monitor, institut kërkimor amerikan, numëron të paktën 25 projekte për ndërtimin ose zgjerimin e terminaleve LNG në Evropë dhe në Mbretërinë e Bashkuar, të cilat janë propozuar ose ringjallur rishtazi që nga shpërthimi i luftës në Ukrainë. “Ju thjesht po shihni këtë kthesë 180 gradë rreth botës”, tha Oswald Clint, analist në Sanford Bernstein që mbulon sektorin e energjisë.

PIKËPAMJE AFATGJATE

Disa nga këto projekte të gazit mund të rrisin furnizimet me energji për Evropën këtë dimër në rast se presidenti rus, Vladimir Putin, ndalon flukset nga Rusia. Zenith Energy e Kanadasë, e cila njoftoi muajin e kaluar se po riaktivizon një pus në Italinë verilindore që do të prodhojë 1.300 metra kub gaz në ditë, pret që prodhimi të fillojë midis tetorit dhe dhjetorit. Luca Benedetto, zyrtari kryesor financiar, tha në një deklaratë se vendimi u mor “në kontekstin e nevojës në rritje për sigurinë e brendshme evropiane të energjisë dhe një klime shumë inkurajuese të çmimeve”. Një terminal lundrues që mund të ruajë dhe rigazinojë LNG, i cili u ble së fundi nga operatori italian i infrastrukturës së gazit Snam dhe do të instalohet pranë bregut të Ravennas, nuk do të fillojë funksionimin deri në gjysmën e dytë të 2024.

Tara Connolly, aktiviste e gazit me Global Witness me qendër në Bruksel, tha se një nga shqetësimet e saj është se projektet nuk do të jenë të nevojshme pasi të përfundojnë realisht. “Pak para Ukrainës, ekzistonte vërtet një ndjenjë se Evropa kishte infrastrukturë të mjaftueshme gazi, edhe në rast të një ndërprerjeje të konsiderueshme”, tha Connolly. “Tani është me të vërtetë një pikëpamje tjetër”. Plus, duke pasur parasysh afatin kohor, burimet e rinovueshme mund të mbushin boshllëkun në vend të gazit natyror, i cili ka një gjurmë më të ulët të karbonit se nafta dhe qymyri, por ende kontribuon në ngrohjen globale, sipas Connollyt.

RREZIKU EKOLOGJIK

Është një pikëpamje që e ndan nga kryetarja e Schiermonnikoogut. Ajo është gjithashtu e shqetësuar për mbrojtjen e një vendi të ndjeshëm të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. “Shqetësimi im kryesor është fundosja e tokës, që do të thotë se ne gjithashtu kemi probleme me të jetuarit në ujë”, tha van Gent. Jo shumë larg, fusha e gazit në Groningen – një sipërmarrje e përbashkët midis Shell (RDSA) dhe Exxon (XOM) që dikur ishte një nga burimet më të mëdha të furnizimit me gaz evropian – po shkatërrohet për shkak të tërmeteve. Një raport në vitin 2016 zbuloi se kishte pasur 271 aktivitete sizmike me magnitudë 1.5 ose më të madhe. Ky është më pak problem për fushën pranë Schiermonnikoogut, e cila do të jetë në det. Por duhet të merret parasysh edhe ndikimi ekologjik, thekson Dolman, shkencëtari i cili së bashku me 432 të tjerë nënshkruan një letër që kundërshtonte zhvillimin e ri holandez.

“Është në një zonë të rezervave natyrore, kështu që dyfishohet për sa i përket ndikimit”, tha ai. “Duhet të jeni të kujdesshëm në këto zona për të bërë gjithçka, e lëre më të hapni platforma të reja të prodhimit të gazit”. Carsten Mühlenmeier, nga agjencia rregullatore gjermane e ngarkuar me lejet e Detit të Veriut, tha se “deti territorial është një zonë e ndjeshme ku përdorimi i patrazuar duhet të favorizohet mbi minierat dhe interesat private”, veçanërisht duke pasur parasysh nevojën për të ulur kërkesën për lëndë djegëse fosile. “Lufta ruse e agresionit ndaj Ukrainës dëshmoi se garantimi i furnizimit me energji është një sfidë, e cila tejkalon disa masa sigurie, veçanërisht shqetësimet mjedisore”, tha Mühlenmeier për CNN Business.