A fitoi Lukashenko?

45

Pas rizgjedhjes së kontestuar në gushtin e vitit 2020, presidenti bjellorus, Aleksandr Lukashenko, i shpenzoi më shumë se 100 ditë duke shtypur protestat paqësore masive që ngufatën vendin e tij. Por nuk është koha të lexoni shumë dhe të druani, sepse bjellorusët vazhdimisht po përshtatin taktikat e tyre me qëllim që ta vënë në pozitë të sikletshme regjimin.

Pas marshimeve të mëdha në vjeshtë në Minsk dhe në qytete e qytezat e tjera, demonstratat u lokalizuan dhe humbën masivitetin, duke u shpërndarë në zona lokale në mbarë vendin. Hakerët e opozitës bllokuan uebfaqet qeveritare dhe sulmuan transmetuesit e mediave virtuale proqeveritare, duke ekspozuar punët e pista të pushtetit dhe brutalitetin e madh të shërbimeve të sigurisë.

Kur gazetarëve iu ndalua raportimi, gazetarët qytetarë nisën të incizonin gjithçka, duke iu demonstruar autoriteteve se nuk mund të shpresojnë se do të maskojnë kriminalitetin zyrtar. Dhe deri tani bjellorusët po bëjnë sabotim të nivelit të ulët, duke shfaqur flamurin opozitar dhe simbole të lidhura me të kudo që po munden.

Lukashenko vazhdon të mbetet në defensivë. Ai ka kërkuar që krejt grafitet anti-regjim të shlyhen dhe të ngjyrosen me t’u parë të rejat, duke luajtur lojën e maces me miun për autoritetet. Madje ka kërkuar që të hiqen edhe flamujt opozitarë që kanë ngelur poshtë liqeneve të ngrira.

Aktivitetet e vazhdueshme opozitare i kanë kushtuar Qeverisë që nuk mund t’i përballojë. Çmimet e tanishme të ulëta të naftës, mbyllja e kufijve nga Lukashenko, eksodi i të rinjve (përfshirë punëtorë me shkathtësi të avancuara teknologjie dhe të fushave tjera), rezistenca e punëtorëve të fabrikave, sanksionet prej Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara, dhe pandemia COVID-19 kanë bërë që regjimi të përballet me katrahurë financiare. Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim dhe Banka Evropiane e Investimeve kanë anuluar bashkëpunimin me regjimin, dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar ka refuzuar të ofrojë financa për regjimin bjellorus.

Si rezultat i kësaj, autoritetet kanë shtrënguar shpenzimin e rreth 1.5 miliardë dollarëve amerikane të rezervave të monedhës bjelloruse për të mbajtur vlerën e shkëmbimit të rublës dhe për të mbuluar borxhin publik. Ales Alachnovic, ekonomist i pavarur bjellorus, mendon se regjimi po shkon drejt një kolapsi të ngadalshëm ekonomik. Deri më 1 shtator, banka qendrore ende kishte rezerva në vlerë prej 7.5 miliardë dollarësh, por vetëm rreth 40 për qind dominoheshin nga monedhat e huaja.