Fillimi | Opinion | Erdogani i Arabisë

Erdogani i Arabisë

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Steven A. Cook

Kur qytetarët e Kajros përshkruan rrugën e autostradës kësaj jave, u përshëndetën nga 4 postera të mëdha me foton e kryeministrit turk, Recep Tayyip Erdogan. Me flamujt turk dhe egjiptianë, tabela kishte edhe mesazhin "Me duar të bashkuara për të ardhmen". Vizita e Erdoganit shënon një zhvillim të spikatur për lidershipin e Turqisë në rajon. Mirëpritja që iu bë heroit në aeroport e përforcoi edhe më shumë këtë perceptim: Turqia është një forcë pozitive, e pozicionuar për të drejtuar transformimin e vazhdueshëm në Lindjen e Mesme.

Turqia e Erdoganit duket se ka shumë për t'i ofruar Egjiptit (edhe Tunizisë dhe Libisë që e vizitoi javën që shkoi). Partia për Drejtësi dhe Zhvillim e kryesuar prej tij është shumë e lidhur si me islamikët, edhe me liberalët arabë. Për islamikët, ai siguron një leksion se si duhen kapërcyer hendeqet për pjesëmarrjen në politikë, si dhe rikrijimin e një zone armike publike. Për liberalët, kjo tregon se edhe një parti fetare e vetme mund të përqafojë dhe të zhvillojë parime liberale. AKP kësisoj ka marrë përsipër të zgjidhë problemet politike qendrore botërore të myslimanëve: qytetarët shpesh janë të detyruar të zgjedhin mes autoritarizmit të regjimeve mbizotëruese dhe teokracisë potenciale të islamikëve, që duhet t'i zëvendësojnë ata. Versionet e Egjiptit apo të Libisë për AKP mund t'i jepnin qytetarëve një mundësi për të kapërcyer gjysmën e dytë të kësaj dileme. Për t'u siguruar, Vëllazëria Myslimane egjiptiane në fillim ishte vigjilente ndaj AKP, duke e konsideruar atë si shumë liberale dhe nacionaliste. Por kjo e gjallëroi partinë, pasi Erdogani i bëri thirrje ish presidentit egjiptian Mubarak të dilte nga zyra - veproi shumë më shpejt se liderët e tjerë. Tani, disa nga degët e Vëllazërisë - për shembull Partia Egjiptiane, e cila përbëhet nga aktivistë që prej 30 vjetësh - kanë konstatuar se dëshirojnë të rivalizojnë me AKP.

Edhe Abdel Monem Aboul Futouh, ish kandidati presidencial dhe i plotfuqishmi i Vëllazërisë, e ka quajtur veten "Erdogani egjiptian". Përtej thirrjes botërore për partinë e tij në pushtet, Turqia mund të angazhohet në Lindjen e Mesme në një nivel më praktik. Uashingtoni e ka larguar vëmendjen tashmë duke qenë se ka nisur angazhimi për fushatën presidenciale dhe është mbingarkuar me krizat potenciale. Evropa, po ashtu, po kalon kriza ekonomike. Udhëtimi i Erdoganit në Egjipt, Tunizi dhe Libi i ka ngrohur së tepërmi zemrat e miliona turqve krenarë dhe nacionalistë, të cilët po shijojnë spektaklin e kryeministrit të tyre, të cilin ata e quajnë "Mbreti i Rrugës Arabe". Por, Turqia, me rritjen e shpejtë ekonomike dhe shpirtin sipërmarrës, mund t'i sigurojë egjiptianëve, tunizianëve dhe libianëve atë që duan dhe atë për të cilën kanë nevojë më shumë - investimet.

Shtetet e Gjirit Persik kanë investuar me biliona para në Egjipt, por vetëm një sasi e vogël ka gjetur rrugën e vet deri te Ministria e Financave. Për më tepër, egjiptianët janë syhapët ndaj "kushtëzimeve të buta" të ndihmave saudite, të Katarit dhe Emirateve. Turqit supozohen se do të investojnë vetëm për leverdinë e tyre. Por, nëse Erdogan dhe AKP duket se janë shumë të mirë për të qenë të vërtetë për Lindjen e Mesme, kjo ndodh sepse në fakt janë të tillë. Sa i takon madhështisë së tij si politikan, legjenda e kryeministrit shpesh është mjegulluar politikisht. Ngadhënjimi i Erdoganit maskon disa hapa të gabuara në momentet vendimtare gjatë revoltave arabe. Erdogani bëri atë që duhej për Egjiptin, por ngeci keq, kur erdhi puna te Libia, e cila i rezistoi fuqishëm misionit të drejtuar nga NATO për të mbrojtur qytetarët kundër brutalitetit të Gadafit.

Ishte po i njëjti Gadaf që dha ndihmë financiare prej 23 bilionë dollarësh për kompanitë turke, si dhe projekte të tjera dhe e shpërbleu kryeministrin me një çmim për të drejtat njerëzore. Interesat ekonomike të Turqisë e shpjegojnë më së miri përgjigjen e amullt të Ankarasë, lidhur me rebelimin libian. Ankaraja duket se po kacavirret pas interesave politike, diplomatike dhe ekonomike në Siri, gjithashtu. Edhe një herë, Erdogani e ka lexuar keq situatën, duke besuar se mund ta bindë presidentin sirian Assad të përmirësohet. Erdogani e la derën hapur për Assadin, që të qëndronte në pushtet. Të paktë ishin ata që demonstruan kundër Erdoganit, kur foli për Ligën Arabe më 13 shtator, por protesta u zbeh, po ta krahasosh me pritjen madhështore (si një yll i rokut), që iu bë gjatë pjesës së dytë të vizitës. Në realitet, Lindja e Mesme mund të jetë më e rëndësishme për politikën e brendshme turke sesa Turqia për politikën e Lindjes së Mesme. Qershorin që kaloi, AKP rivendosi mazhorancën parlamentare me 49.95% të votave - fitorja e tij e tretë.

Disa vëzhgues perëndimorë dhe turq arritën në përfundimin se Erdogani është i paprekshëm. Por, nëse Erdogani do të ishte kaq i sigurt, nuk do të kishte pasur nevojë të mbante fjalim në Ligën Arabe, për të zbutur pozicionin e tij politik. Në fakt, kryeministri është thellësisht i vetëdijshëm për historinë aspak të lumtur të partive të mëparshme islamike në politikën shekullore turke dhe si rrjedhojë, është në një fushatë të vazhdueshme. Qëndrimi i Ankarasë për Lindjen e Mesme thjesht konfirmoi atë që Erdogani dhe AKP i ka deklaruar turqve prej kohësh: një Turqi e begatë, e fuqishme dhe demokratike mund të ketë ndikim në botë. Vëzhguesit tentojnë të nënvlerësojnë se sa drejtpërdrejt ndikon politika e huaj te ajo e brendshme. Udhëti- mi i Erdoganit për në Lindjen e Mesme nuk ishte vetëm nevojë e politikës së brendshme dhe një urgjencë maskimi për gabimet fillestare të Ankarasë në Libi dhe Siri, por duhet theksuar se kryeministri turk është ende i vetëdijshëm se cila është rruga e tij. Në Lindjen e Mesme, të paktën, ai këtë bëri. Do të korrë dobitë politike edhe për ca kohë, duke e bërë Erdoganin "mbret" të Arabisë. (Foreign Affairs) 

Votoni këtë tekst
5.00
  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaOpinion
Previous
image
Kriza e refugjatëve
Chris MORISS...
image
Kalifati
Ilir KALEMAJ...
image
B(E)allkani Perëndimor
Festim POLLOZHANI Samiti i Vjenës kushtuar integrimit të shteteve të Ballkanit Perëndimor në BE, mes tjerash solli edhe një herë ballafaqimin e mendësisë evropiane me kompleksitetin...
image
Myslimanët duhet të luftojnë kancerin ekstremist
Fethullah GULEN Ndërsa grupi që e quan veten si “Shteti Islamik”, i njohur si ISIS, vazhdon të shkaktojë masakra në Lindje të Mesme, myslimanët duhet të...
image
Universiteti i Ri në Shkup, test për elitën politike dhe intelektuale të Maqedonisë
Azis K. POLLOZHANI Nëse çështja e hapur për debat lidhur me themelimin e një institucionit të ri të arsimit të lartë në Shkup, bëhet realitet, kjo...
image
Mos më thirr në dasmë
Ilaz HYSAJ Ceremonia e dasmave, kanagjegjeve dhe synetive në Kosovë duket sa ka prekur kulmin e degradimit. Ato më nuk paraqesin notën festive e as gëzimin...
image
Një ndeshje futbolli për të ardhmen e Ballkanit
Agim NESHO U bë një vit nga samiti i Berlinit për bashkëpunimin në Ballkanin Perëndimor dhe takimi i radhës po zhvillohet në Vjenë, nën kryesinë e...
image
Populizmi në Europë si ringjallje e së shkuarës
Dominique MOISI Populizmi është në rritje kudo në Europë, ndersa njerzit te shtetet në depresion ekonomik dhe ato në begati po bëhen gjithnjë e më të...
image
Vazhdojnë manipulimet me shqiptarët e Luginës
Riza HALIMI Natyrisht ishte fryma e re politike e shkaktuar me rënien e murit të Berlinit që imponoi ndryshimet ligjore që mundësuan pluralizmin politik dhe sistemin...
image
Një dramë po kthehet në tragjedi
Zoran JORDANOVSKI Pamjet e tmerrshme të gjendjes kaotike në Gjevgjeli po qarkullojnë nëpër botë. Qyteti me 10.000 banorë në jug të Maqedonisë gjendet në afërsi të...
image
Rikthimi i mureve dhe vizave në Ballkan
Arben MALAJ Emigracioni ilegal nga Ballkani Perëndimor dhe rajonet në konflikt drejt vendeve të BE-së konsiderohet sot shqetësimi numër një për institucionet e BE-së, sidomos për...
image
Zgjedhjet e reja, shpresë apo disfatë për Erdoganin?
Leonidha MËRTIRI Zgjedhjet në Turqi duket se janë më afër hyrjes në një raund të ri. Kur duhen dhe katër ditë të përfundojë afati për formimin...
image
Për ”Enciklopedinë maqedonase”
Esat STAVILECI Ky shkrim i dr. Esat Stavilecit, i shkruar enkas për gazetën tonë, u përfshi në librin “Enciklopedia – reagime” që u botua në vitin 2009,...
Next
Arkivi
first first Shtator, 2015 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag