Hyrje | Opinion | Erdogani i Arabisë

Erdogani i Arabisë

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Steven A. Cook

Kur qytetarët e Kajros përshkruan rrugën e autostradës kësaj jave, u përshëndetën nga 4 postera të mëdha me foton e kryeministrit turk, Recep Tayyip Erdogan. Me flamujt turk dhe egjiptianë, tabela kishte edhe mesazhin "Me duar të bashkuara për të ardhmen". Vizita e Erdoganit shënon një zhvillim të spikatur për lidershipin e Turqisë në rajon. Mirëpritja që iu bë heroit në aeroport e përforcoi edhe më shumë këtë perceptim: Turqia është një forcë pozitive, e pozicionuar për të drejtuar transformimin e vazhdueshëm në Lindjen e Mesme.

Turqia e Erdoganit duket se ka shumë për t'i ofruar Egjiptit (edhe Tunizisë dhe Libisë që e vizitoi javën që shkoi). Partia për Drejtësi dhe Zhvillim e kryesuar prej tij është shumë e lidhur si me islamikët, edhe me liberalët arabë. Për islamikët, ai siguron një leksion se si duhen kapërcyer hendeqet për pjesëmarrjen në politikë, si dhe rikrijimin e një zone armike publike. Për liberalët, kjo tregon se edhe një parti fetare e vetme mund të përqafojë dhe të zhvillojë parime liberale. AKP kësisoj ka marrë përsipër të zgjidhë problemet politike qendrore botërore të myslimanëve: qytetarët shpesh janë të detyruar të zgjedhin mes autoritarizmit të regjimeve mbizotëruese dhe teokracisë potenciale të islamikëve, që duhet t'i zëvendësojnë ata. Versionet e Egjiptit apo të Libisë për AKP mund t'i jepnin qytetarëve një mundësi për të kapërcyer gjysmën e dytë të kësaj dileme. Për t'u siguruar, Vëllazëria Myslimane egjiptiane në fillim ishte vigjilente ndaj AKP, duke e konsideruar atë si shumë liberale dhe nacionaliste. Por kjo e gjallëroi partinë, pasi Erdogani i bëri thirrje ish presidentit egjiptian Mubarak të dilte nga zyra - veproi shumë më shpejt se liderët e tjerë. Tani, disa nga degët e Vëllazërisë - për shembull Partia Egjiptiane, e cila përbëhet nga aktivistë që prej 30 vjetësh - kanë konstatuar se dëshirojnë të rivalizojnë me AKP.

Edhe Abdel Monem Aboul Futouh, ish kandidati presidencial dhe i plotfuqishmi i Vëllazërisë, e ka quajtur veten "Erdogani egjiptian". Përtej thirrjes botërore për partinë e tij në pushtet, Turqia mund të angazhohet në Lindjen e Mesme në një nivel më praktik. Uashingtoni e ka larguar vëmendjen tashmë duke qenë se ka nisur angazhimi për fushatën presidenciale dhe është mbingarkuar me krizat potenciale. Evropa, po ashtu, po kalon kriza ekonomike. Udhëtimi i Erdoganit në Egjipt, Tunizi dhe Libi i ka ngrohur së tepërmi zemrat e miliona turqve krenarë dhe nacionalistë, të cilët po shijojnë spektaklin e kryeministrit të tyre, të cilin ata e quajnë "Mbreti i Rrugës Arabe". Por, Turqia, me rritjen e shpejtë ekonomike dhe shpirtin sipërmarrës, mund t'i sigurojë egjiptianëve, tunizianëve dhe libianëve atë që duan dhe atë për të cilën kanë nevojë më shumë - investimet.

Shtetet e Gjirit Persik kanë investuar me biliona para në Egjipt, por vetëm një sasi e vogël ka gjetur rrugën e vet deri te Ministria e Financave. Për më tepër, egjiptianët janë syhapët ndaj "kushtëzimeve të buta" të ndihmave saudite, të Katarit dhe Emirateve. Turqit supozohen se do të investojnë vetëm për leverdinë e tyre. Por, nëse Erdogan dhe AKP duket se janë shumë të mirë për të qenë të vërtetë për Lindjen e Mesme, kjo ndodh sepse në fakt janë të tillë. Sa i takon madhështisë së tij si politikan, legjenda e kryeministrit shpesh është mjegulluar politikisht. Ngadhënjimi i Erdoganit maskon disa hapa të gabuara në momentet vendimtare gjatë revoltave arabe. Erdogani bëri atë që duhej për Egjiptin, por ngeci keq, kur erdhi puna te Libia, e cila i rezistoi fuqishëm misionit të drejtuar nga NATO për të mbrojtur qytetarët kundër brutalitetit të Gadafit.

Ishte po i njëjti Gadaf që dha ndihmë financiare prej 23 bilionë dollarësh për kompanitë turke, si dhe projekte të tjera dhe e shpërbleu kryeministrin me një çmim për të drejtat njerëzore. Interesat ekonomike të Turqisë e shpjegojnë më së miri përgjigjen e amullt të Ankarasë, lidhur me rebelimin libian. Ankaraja duket se po kacavirret pas interesave politike, diplomatike dhe ekonomike në Siri, gjithashtu. Edhe një herë, Erdogani e ka lexuar keq situatën, duke besuar se mund ta bindë presidentin sirian Assad të përmirësohet. Erdogani e la derën hapur për Assadin, që të qëndronte në pushtet. Të paktë ishin ata që demonstruan kundër Erdoganit, kur foli për Ligën Arabe më 13 shtator, por protesta u zbeh, po ta krahasosh me pritjen madhështore (si një yll i rokut), që iu bë gjatë pjesës së dytë të vizitës. Në realitet, Lindja e Mesme mund të jetë më e rëndësishme për politikën e brendshme turke sesa Turqia për politikën e Lindjes së Mesme. Qershorin që kaloi, AKP rivendosi mazhorancën parlamentare me 49.95% të votave - fitorja e tij e tretë.

Disa vëzhgues perëndimorë dhe turq arritën në përfundimin se Erdogani është i paprekshëm. Por, nëse Erdogani do të ishte kaq i sigurt, nuk do të kishte pasur nevojë të mbante fjalim në Ligën Arabe, për të zbutur pozicionin e tij politik. Në fakt, kryeministri është thellësisht i vetëdijshëm për historinë aspak të lumtur të partive të mëparshme islamike në politikën shekullore turke dhe si rrjedhojë, është në një fushatë të vazhdueshme. Qëndrimi i Ankarasë për Lindjen e Mesme thjesht konfirmoi atë që Erdogani dhe AKP i ka deklaruar turqve prej kohësh: një Turqi e begatë, e fuqishme dhe demokratike mund të ketë ndikim në botë. Vëzhguesit tentojnë të nënvlerësojnë se sa drejtpërdrejt ndikon politika e huaj te ajo e brendshme. Udhëti- mi i Erdoganit për në Lindjen e Mesme nuk ishte vetëm nevojë e politikës së brendshme dhe një urgjencë maskimi për gabimet fillestare të Ankarasë në Libi dhe Siri, por duhet theksuar se kryeministri turk është ende i vetëdijshëm se cila është rruga e tij. Në Lindjen e Mesme, të paktën, ai këtë bëri. Do të korrë dobitë politike edhe për ca kohë, duke e bërë Erdoganin "mbret" të Arabisë. (Foreign Affairs) 

Vlerëso tekstin
5.00
  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaOpinion
Previous
image
Tregimi për tre vëllezër
Ferid MUHIQ Europa është kontinent me fat të veçantë. Me sa njohim, vetëm Europa ka mitin e saj për formimin (lindjen) vetjak. Janë ruajtur madje dy ...
image
Gjakmarrja
Rexhep QOSJA Gjakmarrja është një dramë shumë tragjike në jetën e popullit shqiptar. Kjo është një dukuri, mund të thuhet madje, një kategori historike e jetës ...
image
Çfarë Shqipërie duam?
Fatos BAXHAKU  “Një i huaj kur vjen nga Europa në Shqipëri, sheh një vend mjaft të bukur, me brigje deti, me limane të mira, me fusha ...
image
Një profil i çastit i elektoratit kosovar
Shkëlzen MALIQI Ka një mësim të përgjithshëm që skena politike e Kosovës mund ta nxjerrë nga zgjedhjet lokale dhe ky është ai i tendencës së zbutjes ...
image
Pse hesht inteligjencia “opozitare”?
Fadil LUSHI Dikur moti presidenti  francez Fransua Miteran, kishte vizituar Londrën dhe pasi kishte përfunduar takimi protokollar me Margaret Thaçerin, prej saj kishte kërkuar që të ...
image
Tribunali kundër UÇK-së: Produkt i agjendës antishqiptare
Sadri RAMABAJA  Kushdo që në mediat tona merr guximin qytetar e intelektual të shkruaj për rrezikun nga islami radikal dhe nga rikthimi i mundshëm i nostalgjikëve ...
image
Tundimi i Jaltës
  Julia Timoshenko  Periudha e qetë mes deklarimit të luftës në Shtator 1939 dhe sulmit blic nazist mbi Belgjikën dhe Francën në maj të vitit 1940 që ...
image
Vehabistët shqiptarë – nga “hipnotizimi nga përsëritja”
Ramiz LLADROVCI Pak kohë më parë, një i ri shqiptar nga Kosova, pak më shumë se 25-vjeçar, njeri që kishte nisur studimet në vendin e tij, ...
image
Krimeja, Kosova...
Mr. Festim POLLOZHANI Është interesant fakti se që nga përshkallëzimi i konfliktit mes Rusisë dhe Ukrainës lidhur me ishullin e Krimesë, është tentuar që të bëhet ...
image
A duhet ose s`duhet ndryshuar standardin e gjuhës shqipe?
Haki Ymeri-BINA Lidhur me intervenimin në standardin e gjuhës shqipe mendimet janë të ndara. Një grup gjuhëtarësh dhe intelektualësh të profileve të ndryshme mendojnë se standardin ...
image
Rusët po ikin apo po vijnë?
Michael WEISS  Të premten mediat botërore njoftuan se presidenti rus, Vladimir Putin i telefonoi homologut amerikan, Barak Obamës, duke i kërkuar diskutime për një zgjidhjeje diplomatike ...
image
Ku ishte luftë - nuk kishte FARK, ku kishte FARK-nuk ishte luftë
Ramiz LLADROVCI Në institucionet e Kosovës, por edhe jashtë tyre, prej disa kohësh po diskutohet për statusin e veteranëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Projektligji i ...
image
Tjetri
Dy dekada më parë në Perëndim, e ardhmja e Ballkanit lexohej si Ballkani i nxehtë dhe i konflikteve. Ballkani i gjuhës së refuzuar “të tjetrit”, ...
image
Politika e fuqive – Shekulli 21
Shumë aspekte të skenës ndërkombëtare mbeten të papëlqyeshëm e të shëmtuar, dhe është e lehtë të dukesh i ashpër apo të thuash se i kupton ...
image
Hierarkia e evropianizimit
Enis SULSTAROVA Kontinenti i Evropës nuk ka kufij të qartë gjeografikë në pjesën lindore të tij, aty ku bashkohet me Azinë. Kjo do të thotë se ...
Next
Arkivi
first first Prill, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull