Hyrje | Opinion | Arsimi i të rriturve, mësimi gjatë gjithë jetës

Arsimi i të rriturve, mësimi gjatë gjithë jetës

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Lindita QAZIMI

Fillimi i shek 21 paraqiste fillimin e një ere të re-erën e garimit në dituritë dhe të mësuarit, për vendet e Evropës dhe botës. Ishte arritur një konsensus gjithëpërfshirës që dituria është fuqi themelore prodhuese në shoqëri dhe kushti më i fuqishëm për sukses. Dallimi në dituritë dhe zbatimi i tyre janë në korelacion me dallimet në bazë të të cilave shtetet ndahen në të zhvilluara dhe jo të zhvilluara, të pasura apo të varfëra. Segmente të shpejta dinamike të ndryshimeve janë gjithkund rreth nesh dhe çdo ditë ndryshojnë mënyrën me të cilën ne jetojmë, mënyrën se si mendojmë, punojmë dhe mësojmë. Ballafaqohemi me sfidën e proceseve të globalizimit (ekonomike, politike, arsimore, kulturore dhe ekologjike), të cilat karakterizohen me zhvillimin e shpejtë të të arriturave shkencore, inovacioneve, zhvillimin dinamik të teknikës dhe teknologjisë, zhvillimin e ekonomisë, ndërmarrjeve dhe strukturave organizative. Atë të cilën ne e kualifikojmë si evaluim në teknikë dhe teknologji, gjegjësisht paraqet revolucion në punën dhe jetën tonë të përditshme. Jemi dëshmitar të ndryshimeve dinamike në strukturë, përmbajtje dhe proceseve të punës. Puna sot është më komplekse në aspektin kognjitiv, kërkon punë ekipore dhe bashkëpunim dhe është shumë më e pavarur nga shkathtësitë sociale dhe kompetencat teknologjike, për këtë arsye ka nevojë për një reformim të shpejt në tregun e fuqisë punëtore që të funksionoj ma mirë dhe t’i kushtojë vëmendje të veçantë mbindërtimit të shkathtësive.
Kohën e fundit është edhe një trend tjetër që godet fuqishëm opinionin botëror dhe kreatorët e politikave në të gjithë vendet e botës. Bëhet fjalë për trendet e rritjes së fuqisë punëtore që në mënyrë plotësuese shkakton shtypje mbi sistemet arsimore dhe të trajnimit dhe ofertën e vendeve të punës. Ky trend paraqet sinjalin për alarmin në sferën e arsimit dhe trajnimit. Shihet qartë që popullata e rritur gjithnjë e më shumë do merr pjesë në fuqinë punëtore, me çka fuqishëm promovohet rëndësia e arsimit të të rriturve dhe nevoja që sistemi arsimor jo formal të integrohet në sistemin global arsimor. Në anën tjetër ngelet problematik procesi i krijimit të vendeve të reja të punës dhe i punësimit, veçanërisht për të rriturit të cilët e kanë humbur punën ose përsëri kthehen në tregun e punës. Një qasje e këtillë kërkon një bashkëpunim më të mirë ndërmjet të gjithë palëve të interesuara, si tejkalimi i qasjeve tradicionale për vërtetim të shakthtësive vetëm nëpërmjet arsimit formal. Lufta kundër lëshimit të hershëm të shkollimit dhe të arriturat bazike arsimore në shakthtësit themelore, siç janë shkrim-leximi, matematika dhe shkenca veçanërisht tek të rriturit është elementi thelbësor për inkuadrimin, punësimin dhe ngritjen e tyre. Një numër i madh i analizave tregojnë që këto shkathtësi kanë rëndësi më të madhe në të gjitha nivelet e arsimit nga njohurit themelore. Punëdhënësit gjithmonë e më shumë ngrenë zërin që shkathtësitë implementuese siç janë: njohja e gjuhëve të huaja, mendimi kritik dhe zgjidhja e problemeve, komunikimi gojor dhe me shkrim, puna në grupe dhe bashkëpunimi, aftësi për implementim të teknologjisë informatike, kreativiteti dhe inoviteti, aftësi për mësim gjatë gjithë jetës, profesionalizmi, etika dhe përgjegjësia shoqërore janë veçanti që punëdhënësit i kërkojnë te punëtorët e ardhshëm.
Zhvillimi i konceptit i të mësuarit gjatë gjithë jetës rezulton me mirëmbajtjen dhe ruajtjen e rrugëtimit pozitiv e aktiv drejt arsimimit të të gjithë të rriturve gjatë gjithë jetës në kornizat e tri llojeve (arsimi formal, jo formal, informal) në të cilët manifestohet vet arsimi dhe mësimi. Në kontinuitet të mësimit gjatë gjithë jetës më shumë vjen në shprehje arsimi jo formal dhe informal. Arsimi jo formal është proces që realizohet i pavarur nga arsimi i rregullt, ky lloj arsimimi mund të organizohet në vendin e punës, nëpërmjet aktiviteteve të organizatave, qendrave të ndryshme të trajnimit të cilat shërbejnë si plotësim i sistemit formal arsimor. Kurse arsimi informal është paraqitje natyrore në jetën tonë të përditshme, mësimi informal nuk do të thotë që të realizohet qëllimshëm për shkak se edhe vet individët nuk e njohin si faktor i cili kontribuon në rritjen e njohurive dhe shakthtësive te tyre.
Është më se e dukshme që arsimi i të rriturve ka gjithmonë e më shumë rëndësi dhe hapësirë në dizajnimin e jetës së njeriut, punës dhe suksesit të tij dhe mu për këtë paraqitet nevoja për ndryshimin e statusit të deritanishëm të tij si mbindërtim arsimor apo aventurë individuale, por promovim i tij si element përbërës në sistemin global arsimor të vendit. Ky lloj statusi i arsimit të të rriturve patjetër të jetë i ndjekur dhe i përkrahur nga: rregullativa e qartë definuese juridike, rregullimi i të drejtave dhe obligimeve në sferën e financimit në nivel nacional dhe lokal, ndërtimi, zhvillimi i bazuar në kualitet i rrjetit institucional i ofruese të shërbimeve arsimore, në transparencë dhe evaluim të rezultateve të arritura nga ky lloj arsimimi.

Vlerëso tekstin
4.33
  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaOpinion
Previous
image
Tregimi për tre vëllezër
Ferid MUHIQ Europa është kontinent me fat të veçantë. Me sa njohim, vetëm Europa ka mitin e saj për formimin (lindjen) vetjak. Janë ruajtur madje dy ...
image
Gjakmarrja
Rexhep QOSJA Gjakmarrja është një dramë shumë tragjike në jetën e popullit shqiptar. Kjo është një dukuri, mund të thuhet madje, një kategori historike e jetës ...
image
Çfarë Shqipërie duam?
Fatos BAXHAKU  “Një i huaj kur vjen nga Europa në Shqipëri, sheh një vend mjaft të bukur, me brigje deti, me limane të mira, me fusha ...
image
Një profil i çastit i elektoratit kosovar
Shkëlzen MALIQI Ka një mësim të përgjithshëm që skena politike e Kosovës mund ta nxjerrë nga zgjedhjet lokale dhe ky është ai i tendencës së zbutjes ...
image
Pse hesht inteligjencia “opozitare”?
Fadil LUSHI Dikur moti presidenti  francez Fransua Miteran, kishte vizituar Londrën dhe pasi kishte përfunduar takimi protokollar me Margaret Thaçerin, prej saj kishte kërkuar që të ...
image
Tribunali kundër UÇK-së: Produkt i agjendës antishqiptare
Sadri RAMABAJA  Kushdo që në mediat tona merr guximin qytetar e intelektual të shkruaj për rrezikun nga islami radikal dhe nga rikthimi i mundshëm i nostalgjikëve ...
image
Tundimi i Jaltës
  Julia Timoshenko  Periudha e qetë mes deklarimit të luftës në Shtator 1939 dhe sulmit blic nazist mbi Belgjikën dhe Francën në maj të vitit 1940 që ...
image
Vehabistët shqiptarë – nga “hipnotizimi nga përsëritja”
Ramiz LLADROVCI Pak kohë më parë, një i ri shqiptar nga Kosova, pak më shumë se 25-vjeçar, njeri që kishte nisur studimet në vendin e tij, ...
image
Krimeja, Kosova...
Mr. Festim POLLOZHANI Është interesant fakti se që nga përshkallëzimi i konfliktit mes Rusisë dhe Ukrainës lidhur me ishullin e Krimesë, është tentuar që të bëhet ...
image
A duhet ose s`duhet ndryshuar standardin e gjuhës shqipe?
Haki Ymeri-BINA Lidhur me intervenimin në standardin e gjuhës shqipe mendimet janë të ndara. Një grup gjuhëtarësh dhe intelektualësh të profileve të ndryshme mendojnë se standardin ...
image
Rusët po ikin apo po vijnë?
Michael WEISS  Të premten mediat botërore njoftuan se presidenti rus, Vladimir Putin i telefonoi homologut amerikan, Barak Obamës, duke i kërkuar diskutime për një zgjidhjeje diplomatike ...
image
Ku ishte luftë - nuk kishte FARK, ku kishte FARK-nuk ishte luftë
Ramiz LLADROVCI Në institucionet e Kosovës, por edhe jashtë tyre, prej disa kohësh po diskutohet për statusin e veteranëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Projektligji i ...
image
Tjetri
Dy dekada më parë në Perëndim, e ardhmja e Ballkanit lexohej si Ballkani i nxehtë dhe i konflikteve. Ballkani i gjuhës së refuzuar “të tjetrit”, ...
image
Politika e fuqive – Shekulli 21
Shumë aspekte të skenës ndërkombëtare mbeten të papëlqyeshëm e të shëmtuar, dhe është e lehtë të dukesh i ashpër apo të thuash se i kupton ...
image
Hierarkia e evropianizimit
Enis SULSTAROVA Kontinenti i Evropës nuk ka kufij të qartë gjeografikë në pjesën lindore të tij, aty ku bashkohet me Azinë. Kjo do të thotë se ...
Next
Arkivi
first first Prill, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull