Fillimi | Opinion | Arsimi i të rriturve, mësimi gjatë gjithë jetës

Arsimi i të rriturve, mësimi gjatë gjithë jetës

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Lindita QAZIMI

Fillimi i shek 21 paraqiste fillimin e një ere të re-erën e garimit në dituritë dhe të mësuarit, për vendet e Evropës dhe botës. Ishte arritur një konsensus gjithëpërfshirës që dituria është fuqi themelore prodhuese në shoqëri dhe kushti më i fuqishëm për sukses. Dallimi në dituritë dhe zbatimi i tyre janë në korelacion me dallimet në bazë të të cilave shtetet ndahen në të zhvilluara dhe jo të zhvilluara, të pasura apo të varfëra. Segmente të shpejta dinamike të ndryshimeve janë gjithkund rreth nesh dhe çdo ditë ndryshojnë mënyrën me të cilën ne jetojmë, mënyrën se si mendojmë, punojmë dhe mësojmë. Ballafaqohemi me sfidën e proceseve të globalizimit (ekonomike, politike, arsimore, kulturore dhe ekologjike), të cilat karakterizohen me zhvillimin e shpejtë të të arriturave shkencore, inovacioneve, zhvillimin dinamik të teknikës dhe teknologjisë, zhvillimin e ekonomisë, ndërmarrjeve dhe strukturave organizative. Atë të cilën ne e kualifikojmë si evaluim në teknikë dhe teknologji, gjegjësisht paraqet revolucion në punën dhe jetën tonë të përditshme. Jemi dëshmitar të ndryshimeve dinamike në strukturë, përmbajtje dhe proceseve të punës. Puna sot është më komplekse në aspektin kognjitiv, kërkon punë ekipore dhe bashkëpunim dhe është shumë më e pavarur nga shkathtësitë sociale dhe kompetencat teknologjike, për këtë arsye ka nevojë për një reformim të shpejt në tregun e fuqisë punëtore që të funksionoj ma mirë dhe t’i kushtojë vëmendje të veçantë mbindërtimit të shkathtësive.
Kohën e fundit është edhe një trend tjetër që godet fuqishëm opinionin botëror dhe kreatorët e politikave në të gjithë vendet e botës. Bëhet fjalë për trendet e rritjes së fuqisë punëtore që në mënyrë plotësuese shkakton shtypje mbi sistemet arsimore dhe të trajnimit dhe ofertën e vendeve të punës. Ky trend paraqet sinjalin për alarmin në sferën e arsimit dhe trajnimit. Shihet qartë që popullata e rritur gjithnjë e më shumë do merr pjesë në fuqinë punëtore, me çka fuqishëm promovohet rëndësia e arsimit të të rriturve dhe nevoja që sistemi arsimor jo formal të integrohet në sistemin global arsimor. Në anën tjetër ngelet problematik procesi i krijimit të vendeve të reja të punës dhe i punësimit, veçanërisht për të rriturit të cilët e kanë humbur punën ose përsëri kthehen në tregun e punës. Një qasje e këtillë kërkon një bashkëpunim më të mirë ndërmjet të gjithë palëve të interesuara, si tejkalimi i qasjeve tradicionale për vërtetim të shakthtësive vetëm nëpërmjet arsimit formal. Lufta kundër lëshimit të hershëm të shkollimit dhe të arriturat bazike arsimore në shakthtësit themelore, siç janë shkrim-leximi, matematika dhe shkenca veçanërisht tek të rriturit është elementi thelbësor për inkuadrimin, punësimin dhe ngritjen e tyre. Një numër i madh i analizave tregojnë që këto shkathtësi kanë rëndësi më të madhe në të gjitha nivelet e arsimit nga njohurit themelore. Punëdhënësit gjithmonë e më shumë ngrenë zërin që shkathtësitë implementuese siç janë: njohja e gjuhëve të huaja, mendimi kritik dhe zgjidhja e problemeve, komunikimi gojor dhe me shkrim, puna në grupe dhe bashkëpunimi, aftësi për implementim të teknologjisë informatike, kreativiteti dhe inoviteti, aftësi për mësim gjatë gjithë jetës, profesionalizmi, etika dhe përgjegjësia shoqërore janë veçanti që punëdhënësit i kërkojnë te punëtorët e ardhshëm.
Zhvillimi i konceptit i të mësuarit gjatë gjithë jetës rezulton me mirëmbajtjen dhe ruajtjen e rrugëtimit pozitiv e aktiv drejt arsimimit të të gjithë të rriturve gjatë gjithë jetës në kornizat e tri llojeve (arsimi formal, jo formal, informal) në të cilët manifestohet vet arsimi dhe mësimi. Në kontinuitet të mësimit gjatë gjithë jetës më shumë vjen në shprehje arsimi jo formal dhe informal. Arsimi jo formal është proces që realizohet i pavarur nga arsimi i rregullt, ky lloj arsimimi mund të organizohet në vendin e punës, nëpërmjet aktiviteteve të organizatave, qendrave të ndryshme të trajnimit të cilat shërbejnë si plotësim i sistemit formal arsimor. Kurse arsimi informal është paraqitje natyrore në jetën tonë të përditshme, mësimi informal nuk do të thotë që të realizohet qëllimshëm për shkak se edhe vet individët nuk e njohin si faktor i cili kontribuon në rritjen e njohurive dhe shakthtësive te tyre.
Është më se e dukshme që arsimi i të rriturve ka gjithmonë e më shumë rëndësi dhe hapësirë në dizajnimin e jetës së njeriut, punës dhe suksesit të tij dhe mu për këtë paraqitet nevoja për ndryshimin e statusit të deritanishëm të tij si mbindërtim arsimor apo aventurë individuale, por promovim i tij si element përbërës në sistemin global arsimor të vendit. Ky lloj statusi i arsimit të të rriturve patjetër të jetë i ndjekur dhe i përkrahur nga: rregullativa e qartë definuese juridike, rregullimi i të drejtave dhe obligimeve në sferën e financimit në nivel nacional dhe lokal, ndërtimi, zhvillimi i bazuar në kualitet i rrjetit institucional i ofruese të shërbimeve arsimore, në transparencë dhe evaluim të rezultateve të arritura nga ky lloj arsimimi.

Votoni këtë tekst
4.27
  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaOpinion
Previous
image
B(E)allkani Perëndimor
Festim POLLOZHANI Samiti i Vjenës kushtuar integrimit të shteteve të Ballkanit Perëndimor në BE, mes tjerash solli edhe një herë ballafaqimin e mendësisë evropiane me kompleksitetin...
image
Myslimanët duhet të luftojnë kancerin ekstremist
Fethullah GULEN Ndërsa grupi që e quan veten si “Shteti Islamik”, i njohur si ISIS, vazhdon të shkaktojë masakra në Lindje të Mesme, myslimanët duhet të...
image
Universiteti i Ri në Shkup, test për elitën politike dhe intelektuale të Maqedonisë
Azis K. POLLOZHANI Nëse çështja e hapur për debat lidhur me themelimin e një institucionit të ri të arsimit të lartë në Shkup, bëhet realitet, kjo...
image
Mos më thirr në dasmë
Ilaz HYSAJ Ceremonia e dasmave, kanagjegjeve dhe synetive në Kosovë duket sa ka prekur kulmin e degradimit. Ato më nuk paraqesin notën festive e as gëzimin...
image
Një ndeshje futbolli për të ardhmen e Ballkanit
Agim NESHO U bë një vit nga samiti i Berlinit për bashkëpunimin në Ballkanin Perëndimor dhe takimi i radhës po zhvillohet në Vjenë, nën kryesinë e...
image
Populizmi në Europë si ringjallje e së shkuarës
Dominique MOISI Populizmi është në rritje kudo në Europë, ndersa njerzit te shtetet në depresion ekonomik dhe ato në begati po bëhen gjithnjë e më të...
image
Vazhdojnë manipulimet me shqiptarët e Luginës
Riza HALIMI Natyrisht ishte fryma e re politike e shkaktuar me rënien e murit të Berlinit që imponoi ndryshimet ligjore që mundësuan pluralizmin politik dhe sistemin...
image
Një dramë po kthehet në tragjedi
Zoran JORDANOVSKI Pamjet e tmerrshme të gjendjes kaotike në Gjevgjeli po qarkullojnë nëpër botë. Qyteti me 10.000 banorë në jug të Maqedonisë gjendet në afërsi të...
image
Rikthimi i mureve dhe vizave në Ballkan
Arben MALAJ Emigracioni ilegal nga Ballkani Perëndimor dhe rajonet në konflikt drejt vendeve të BE-së konsiderohet sot shqetësimi numër një për institucionet e BE-së, sidomos për...
image
Zgjedhjet e reja, shpresë apo disfatë për Erdoganin?
Leonidha MËRTIRI Zgjedhjet në Turqi duket se janë më afër hyrjes në një raund të ri. Kur duhen dhe katër ditë të përfundojë afati për formimin...
image
Për ”Enciklopedinë maqedonase”
Esat STAVILECI Ky shkrim i dr. Esat Stavilecit, i shkruar enkas për gazetën tonë, u përfshi në librin “Enciklopedia – reagime” që u botua në vitin 2009,...
image
Stavileci kishte thënë se shqiptarët duhet ta kenë sovranitetin e vet
Ismail ARSLLANI Më 30 prill 1991, në sallën e madhe, të stërmbushur, të Kuvendit të Komunës së Tetovës, ku u mbajt një tryezë e rrumbullakët, me...
image
Përpara malit me emrin Arbën Xhaferi
Mentor NAZARKO Ndërsa për media të ndry shme po formulohen elegji për vdekjen e shqiptarit të madh Arbën Xhaferi, dhe shumë po përpiqen të tregojnë prova...
image
Skicë për mbrothësinë e përbashkët
Arbën XHAFERI Tashmë është bërë e pamundur që të zhvillohet një debat racional për nacionalizmin. Pas zhvillimeve tragjike gjatë shpërbërjes së Jugosllavisë, pas konflikteve të ndryshme...
Next
Arkivi
first first Shtator, 2015 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag