Hyrje | Lajmi i dit | Qeni i Sharrit përplas serbët me maqedonasit

Qeni i Sharrit përplas serbët me maqedonasit

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

I regjistruar në vitin 1939 në FNK si "Qen bari Ilir", përvetësimi i identitetit të Qenit të Sharrit, apo "Deltarit Ilir", nisi kur riregjistrohet nga ish Federata e Jugosllavisë si "Qeni bari jugosllav". Me këtë emër vazhdon të figurojë edhe sot i regjistruar, duke e lënë të hapur konfliktin mes Serbisë dhe Maqedonisë se kujt i takon qeni. Nga ana tjetër, kinologët kosovarë thonë se kjo racë po mundohet të përvetësohet nga të dyja palët, edhe pse autenticiteti i tij nuk mund të vihet në pikëpyetje

Shkup, 29 qershor - Shumë pak e njohin si Deltari Ilir, qenin që ka hapur debatin mes maqedonasve dhe serbëve për prejardhjen e tij. Të dy palët e kanë përvetësuar duke ia veshur nofkën me të cilën është i popullarizuar - Qeni i Sharrit, ndërsa problemi rihapet për shkak të dyshtetësisë së tij jugosllave - maqedonase dhe serbe. Të paktën, ashtu siç vijon të figurojë i regjistruar në Federatën Ndërkombëtare të Kinologëve si "Qeni bari jugosllav".

Debati mes dy shteteve zhvillohet përmes mediumeve dhe tezave që shpalosin të dyja palët. Kinologët serbë insistojnë që është qen me prejardhje serbe, ndërkohë që ato maqedonas mbrojnë teorinë se emri me të cilin është i regjistruar në vitin 1995, ka ardhur pas presionit të FNK-së, për të shmangur konfliktet me Serbinë. Në fakt, raca është regjistruar që në vitin 1939, me emrin "Qeni bari ilir", për t'u ndërruar disa vite më vonë në emrin që ka edhe sot. Të gjithë e anashkalojnë faktin se kjo racë qeni, që në Kosovë quhet Deltar (qen dhensh), ndërsa në Shqipëri "qen stani".

Madje, mediat kosovare shkruanin se maqedonasit po e vjedhin si të tyren këtë racë qeni. Këto kohë, Qeni i Sharrit dhe origjina e tij ka qenë në fokus edhe të mediave të huaja. Në reportazhin e gazetares Suzanë Blau për revistën "In Motion", që merret me kafshët shtëpiake, të realizuar në Shqipëri, gazetarja thotë se maqedonasit janë të çmendur pas këtij qeni kaq të bukur. "Ata e kanë atë si një qen emblemë, e kanë të përfshirë në denarin e tyre dhe në pulla poste".

Është i yni 

Kinologët serb po plasojnë gjithnjë e më shumë tezën se prejardhja e qenit është serbe, madje qentë e anës tjetër të Sharrit, asaj serbe, janë më të shumtë në numër dhe më të mirë sesa ata të Sharrit të Maqedonisë. Nga ana tjetër, kinologët maqedonas dyshtetësinë me të cilin është i regjistruar qeni, e argumentojnë me faktin se kompromisi i bërë në vitin 1995 në FNK erdhi si pasojë e frikës që kishin serbët në rast të anëtarësimit të Kosovës në këtë federatë, me çka Serbia do ta humbte racën e Qenit të Sharrit, pasi ajo pjesë ku rritet ky qen, gjendet në territorin kosovar.

Agjencia serbe e lajmeve Tanjug shkruan se qeni, pas regjistrimit në vitin 1939 si "Qeni bari i Ilirisë", 18 vite më pas propozimit të Lidhjes Jugosllave të Kinologëve, mori edhe emrin që e mban tani. "?ugosllavia nuk ekziston më, por edhe pse deri tani kemi pasur konteste lidhur me faktin se si do të quhet - maqedonas apo serb, emri i tij zyrtar nuk ka ndryshuar. Megjithatë, Serbia e ka argumentuar se Qeni i Sharrit është i saj, duke pasur parasysh faktin se kjo racë gjendet në numër më të madh në territorin e saj", ka deklaruar Mahmud al Dagistani, sekretari i përgjithshëm i Lidhjes së Kimologëve të Serbisë. Por sipas homologut të tij nga Maqedonia, Sllobodan Milloshovski, kjo racë i takon Maqedonisë, pasi është e përhapur jo vetëm në Malin Sharr, por edhe në ato Korab, Bistra dhe Jakupica. Një kultivues serb, Nenad Stojmenoviq insiston se kjo racë i takon Serbisë, pasi vetëm qentë serb janë më cilësor dhe më të shumtë në numër sesa ato të Maqedonisë. "Bile edhe pse Kosova njihet si shtet, shqiptarët e kanë pagëzuar si 'Deltari Ilir' qenin që është i ngjashëm me atë Sharrit, dhe si të tillë e kanë dorëzuar në FNK, me standard të ri", thotë Stojmenoviq. 

Si nisi përvetësimi 

Në studimin e Shoqatës së Kinologëve të Kosovës jepen detaje rreth "Deltarit Ilir" ose Qenit të Sharrit. Në të shkruhet se në 100 vitet e fundit, si në aspektin morfologjik të emërtimit ashtu edhe në atë të karakterit (tipareve), raca është prezantuar në mënyrë të shtrembëruar para opinionit botëror. "Edhe pse prezantohet se kjo racë është e njëjtë me racën, e cila është regjistruar në FCI, së pari me emrin Deltari ilir (Ilirski Ovçar) në vitin 1939, pastaj me insistimin e Federatës Kinologjike të Jugosllavisë së atëhershme, në vitin 1957, për qëllime të caktuara politike, që neve shqiptarëve të na mohojnë çdo gjë autoktone, është ndryshuar në 'Jugosllovenski ovçarski pas sarplaninac'. 'Deltari Ilir' në mënyrë absolute ndryshon si nga aspekti morfologjik, ashtu edhe për nga karakteri me 'Sharplanincin', dhe është me rëndësi të themi se 'Deltari Ilir' si racë nuk ka qenë asnjëherë i standardizuar.

Është e vërtetë se nga ky lloj i qenve janë marrë ekzemplarë dhe janë dërguar nëpër Jugosllavinë e atëhershme dhe nga kinologët e ndryshëm si dhe nga ushtria jugosllave janë bërë eksperimente me ta duke i përzier me raca të tjera dhe e kanë krijuar racën, të cilën e njohim dhe është e pranuara në FCI si 'Jugoslovenski Ovçarski Pas Sarplaninac', dhe parametrat e standardit të cilat i ka sot 'Sharplaninci' nuk përputhen me parametrat e standardit, të cilat i ka 'Deltari Ilir'. Sesi dhe ku i kanë marrë ato parametra kinologët jugosllavë dhe janë ardhur deri te ai standard i tyre, vetëm ata e dinë", thuhet ndër të tjera në reagimet e kohëve më parë të kinologëve kosovar. Në Kosovë, këtë racë e quajnë Deltar (Qen i Dhenve), kurse në Shqipëri e kemi një racë të ngjashme dhe quhen "Qen stanesh", por janë të pa standardizuar.

Molosët krijuan Qenin e Sharrit 

Kinologët thonë se "Deltari Ilir" është racë autoktone ilire, e krijuar në Gadishullin Ilirik (Ballkanik) para mijëra viteve. Rreth krijimit të kodit gjenetik të kësaj race, ekzistojnë dy teori. E para thotë se kanë prejardhje nga qentë e Kaukazit para 2500 viteve, teori e cila nuk qëndron shumë dhe teoria e dytë, e cila thotë se kanë prejardhje nga Tibeti dhe ka ardhur para mijëra viteve në kohën e Aleksandrit të Madh, ku është kryqëzuar me qentë vendas. Në ato troje ka banuar fisi i njohur ilir - Molosët, i cili është marrë me bujqësi ekstensive dhe ka kultivuar qen të tillë autoktonë prej të cilëve e ka prejardhjen dhe ekziston raca autoktone "Deltari ilir". (E.H./KOHA) 


Vlerëso tekstin
1.00

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaLajmi i dit
Previous
image
Ahmeti: Shqiptarët ortodoksë të pamohueshëm
Në ditën e flamurit kombëtar, në Maqedoni u promovua një tjetër degë e rilindjes së shqiptarëve, ajo e ortodoksëve. Gjatë mbështetjes me fakte dhe shkencërisht ...
image
Shqipëria feston 102 vite pavarësi
Shqipëria tashmë i ka nisur festimet për 102 vjetorin e Shpalljes së Pavarësisë. Sipas të dhënave duket se edhe këtë vit nuk do të mund ...
image
Neziri: Nuk ka rieksport nga Maqedonia në Rusi
Tërë eksporti nga Maqedonia për Rusinë i prodhimeve bujqësore përbëhet prej prodhimeve të Maqedonisë, ka konstatuar Qeveria në seancën e djeshme. Këtë e theksoi ministri ...
image
Wohlers: Kujdes marrëdhënieve ndëretnike!
Ambasadori i SHBA-ve, në Maqedoni, gjatë një ligjërate para studentëve të Universitetit të Evropës Juglindore në Tetovë, ka theksuar se bota gjithnjë është e përfshirë nga dhuna, me theks të veçantë duke përmendur Sirinë dhe Irakun ...
image
Gjendet një burrë i varur, supozohet se është vrasësi nga Zletova
Një burrë i varur për të cilin supozohet se është ushtari profesional 40 vjeçar Dragan Manoilov, i dyshimtë për vrasjen e trefishtë në Zletovë, është ...
image
Maqedonia e ndërmerr kryesimin me Nismën Qendrore-Evropiane
Maqedonia sot do ta ndërmarrë kryesimin me Nismën Qendrore-Evropiane (NQE) nga Austria."Maqedonia e ndërmerr kryesimin nga Austria në NQE. Do të kem fjalim. Mundësi e ...
image
Lokalizohet zjarri në Çair
  Zjarri që kaploi një ndërtesë në Çair tashmë ëshgtë vnënë nën kontroll,lajmëron reporteri i gazetës KOHA nga vendi i ngjarjes.Zjarrfiksit e kanë përmbysur me ujë ...
image
PDK: Po Isa Mustafës si kryeministër
Marrëveshja për koalicion qeverisës me Lidhjen Demokratike të Kosovës, ka marrë mbështetjen unanime të Kryesisë së Partisë Demokratike të Kosovës, në mbledhjen e saj të ...
image
Hapet "Java e CEFTA-s 2014"
Ministri i Ekonomisë Bekim Neziri do të bën hapjen e "Javës së CEFTA-s 2014", e cila do të fillojë me disa seanca pune, diskutime dhe ...
image
Sulm në një sinagogë në Jerusalem
Dy persona të armatosur me sëpata dhe thika kanë kryer një sulm në një sinagogë të Jerusalemit. Policia izraelite ka thënë se sulmuesit kanë vrarë katër besimtarë dhe kanë plagosur gjashtë të tjerë, para se janë qëlluar për vdekje nga autoritetet e rendit ...
image
Ministri Neziri në prezantim të Shtëpisë tregtare hungareze
Ministri i Ekonomisë Bekim Neziri sot do të marrë pjesë në evenimentin e prezantimit të Shtëpisë nacionale tregtare të Hungarisë para biznesmenëve nga rajoni i ...
image
TURKISH AIRLINES Aviokompania që nuk njeh krizë
Në një kohë krize, kur shumë kompani aviotransportuese kanë shënuar regres, "Turkish Airlines" vazhdon të ngjitet majave të suksesit. Me mbi 15.000 punonjës, kompania turke e aviacionit ka arritur të rrëmbejë katër çmimet kryesore të shoqatës botërore të aviacionit SKYTRAX. Një aviokompani që, nga të gjitha organizatat ndërkombëtare të aviacionit po renditet si "dominuesja e qiellit të botës" ...
image
Mësim dixhital për shkollat 9-vjeçare, lëndët në internet
Një nxënës në Shkodër mund të bëje një pyetje apo të hapë një diskutim mbi temën mësimore dhe një nxënës në Shkup apo Tiranë mund t’i japë përgjigje. Mësuesit dhe prindërit janë po ashtu të ftuar në diskutim, ku natyrisht ndihmon edhe ekipi mbështetës i “Schoolme”. Ideja është që nxënësi mos të mbetet i vetëm përballë të panjohurave po të ketë një mbështetje të plotësuar për t’i zgjidhur e përvetësuar njohuritë...
image
Mashtrim me votimin telefonik në festivalin e Shkupit
Policia mbrëmë në më shumë lokacione ka bërë kontroll, me ç'rast  ka marrë kartela elektronike nën dyshimin se është bërë mashtrim me pjesëmarrjen e tzre ...
image
Vazhdon aksioni MPB-DAP në Ohër dhe Strugë
Policia e Ohrit bashkë me DAP-in dhe Inspektoratin shtetëror të tregut, mbrëmë kanë “bastisur” shtatë kafiteri në Ohër dhe Strugë dhe për shkak të mospasjes ...
Next
Arkivi
first first Nentor, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull