Hyrje | Lajmi i dit | Qeni i Sharrit përplas serbët me maqedonasit

Qeni i Sharrit përplas serbët me maqedonasit

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

I regjistruar në vitin 1939 në FNK si "Qen bari Ilir", përvetësimi i identitetit të Qenit të Sharrit, apo "Deltarit Ilir", nisi kur riregjistrohet nga ish Federata e Jugosllavisë si "Qeni bari jugosllav". Me këtë emër vazhdon të figurojë edhe sot i regjistruar, duke e lënë të hapur konfliktin mes Serbisë dhe Maqedonisë se kujt i takon qeni. Nga ana tjetër, kinologët kosovarë thonë se kjo racë po mundohet të përvetësohet nga të dyja palët, edhe pse autenticiteti i tij nuk mund të vihet në pikëpyetje

Shkup, 29 qershor - Shumë pak e njohin si Deltari Ilir, qenin që ka hapur debatin mes maqedonasve dhe serbëve për prejardhjen e tij. Të dy palët e kanë përvetësuar duke ia veshur nofkën me të cilën është i popullarizuar - Qeni i Sharrit, ndërsa problemi rihapet për shkak të dyshtetësisë së tij jugosllave - maqedonase dhe serbe. Të paktën, ashtu siç vijon të figurojë i regjistruar në Federatën Ndërkombëtare të Kinologëve si "Qeni bari jugosllav".

Debati mes dy shteteve zhvillohet përmes mediumeve dhe tezave që shpalosin të dyja palët. Kinologët serbë insistojnë që është qen me prejardhje serbe, ndërkohë që ato maqedonas mbrojnë teorinë se emri me të cilin është i regjistruar në vitin 1995, ka ardhur pas presionit të FNK-së, për të shmangur konfliktet me Serbinë. Në fakt, raca është regjistruar që në vitin 1939, me emrin "Qeni bari ilir", për t'u ndërruar disa vite më vonë në emrin që ka edhe sot. Të gjithë e anashkalojnë faktin se kjo racë qeni, që në Kosovë quhet Deltar (qen dhensh), ndërsa në Shqipëri "qen stani".

Madje, mediat kosovare shkruanin se maqedonasit po e vjedhin si të tyren këtë racë qeni. Këto kohë, Qeni i Sharrit dhe origjina e tij ka qenë në fokus edhe të mediave të huaja. Në reportazhin e gazetares Suzanë Blau për revistën "In Motion", që merret me kafshët shtëpiake, të realizuar në Shqipëri, gazetarja thotë se maqedonasit janë të çmendur pas këtij qeni kaq të bukur. "Ata e kanë atë si një qen emblemë, e kanë të përfshirë në denarin e tyre dhe në pulla poste".

Është i yni 

Kinologët serb po plasojnë gjithnjë e më shumë tezën se prejardhja e qenit është serbe, madje qentë e anës tjetër të Sharrit, asaj serbe, janë më të shumtë në numër dhe më të mirë sesa ata të Sharrit të Maqedonisë. Nga ana tjetër, kinologët maqedonas dyshtetësinë me të cilin është i regjistruar qeni, e argumentojnë me faktin se kompromisi i bërë në vitin 1995 në FNK erdhi si pasojë e frikës që kishin serbët në rast të anëtarësimit të Kosovës në këtë federatë, me çka Serbia do ta humbte racën e Qenit të Sharrit, pasi ajo pjesë ku rritet ky qen, gjendet në territorin kosovar.

Agjencia serbe e lajmeve Tanjug shkruan se qeni, pas regjistrimit në vitin 1939 si "Qeni bari i Ilirisë", 18 vite më pas propozimit të Lidhjes Jugosllave të Kinologëve, mori edhe emrin që e mban tani. "?ugosllavia nuk ekziston më, por edhe pse deri tani kemi pasur konteste lidhur me faktin se si do të quhet - maqedonas apo serb, emri i tij zyrtar nuk ka ndryshuar. Megjithatë, Serbia e ka argumentuar se Qeni i Sharrit është i saj, duke pasur parasysh faktin se kjo racë gjendet në numër më të madh në territorin e saj", ka deklaruar Mahmud al Dagistani, sekretari i përgjithshëm i Lidhjes së Kimologëve të Serbisë. Por sipas homologut të tij nga Maqedonia, Sllobodan Milloshovski, kjo racë i takon Maqedonisë, pasi është e përhapur jo vetëm në Malin Sharr, por edhe në ato Korab, Bistra dhe Jakupica. Një kultivues serb, Nenad Stojmenoviq insiston se kjo racë i takon Serbisë, pasi vetëm qentë serb janë më cilësor dhe më të shumtë në numër sesa ato të Maqedonisë. "Bile edhe pse Kosova njihet si shtet, shqiptarët e kanë pagëzuar si 'Deltari Ilir' qenin që është i ngjashëm me atë Sharrit, dhe si të tillë e kanë dorëzuar në FNK, me standard të ri", thotë Stojmenoviq. 

Si nisi përvetësimi 

Në studimin e Shoqatës së Kinologëve të Kosovës jepen detaje rreth "Deltarit Ilir" ose Qenit të Sharrit. Në të shkruhet se në 100 vitet e fundit, si në aspektin morfologjik të emërtimit ashtu edhe në atë të karakterit (tipareve), raca është prezantuar në mënyrë të shtrembëruar para opinionit botëror. "Edhe pse prezantohet se kjo racë është e njëjtë me racën, e cila është regjistruar në FCI, së pari me emrin Deltari ilir (Ilirski Ovçar) në vitin 1939, pastaj me insistimin e Federatës Kinologjike të Jugosllavisë së atëhershme, në vitin 1957, për qëllime të caktuara politike, që neve shqiptarëve të na mohojnë çdo gjë autoktone, është ndryshuar në 'Jugosllovenski ovçarski pas sarplaninac'. 'Deltari Ilir' në mënyrë absolute ndryshon si nga aspekti morfologjik, ashtu edhe për nga karakteri me 'Sharplanincin', dhe është me rëndësi të themi se 'Deltari Ilir' si racë nuk ka qenë asnjëherë i standardizuar.

Është e vërtetë se nga ky lloj i qenve janë marrë ekzemplarë dhe janë dërguar nëpër Jugosllavinë e atëhershme dhe nga kinologët e ndryshëm si dhe nga ushtria jugosllave janë bërë eksperimente me ta duke i përzier me raca të tjera dhe e kanë krijuar racën, të cilën e njohim dhe është e pranuara në FCI si 'Jugoslovenski Ovçarski Pas Sarplaninac', dhe parametrat e standardit të cilat i ka sot 'Sharplaninci' nuk përputhen me parametrat e standardit, të cilat i ka 'Deltari Ilir'. Sesi dhe ku i kanë marrë ato parametra kinologët jugosllavë dhe janë ardhur deri te ai standard i tyre, vetëm ata e dinë", thuhet ndër të tjera në reagimet e kohëve më parë të kinologëve kosovar. Në Kosovë, këtë racë e quajnë Deltar (Qen i Dhenve), kurse në Shqipëri e kemi një racë të ngjashme dhe quhen "Qen stanesh", por janë të pa standardizuar.

Molosët krijuan Qenin e Sharrit 

Kinologët thonë se "Deltari Ilir" është racë autoktone ilire, e krijuar në Gadishullin Ilirik (Ballkanik) para mijëra viteve. Rreth krijimit të kodit gjenetik të kësaj race, ekzistojnë dy teori. E para thotë se kanë prejardhje nga qentë e Kaukazit para 2500 viteve, teori e cila nuk qëndron shumë dhe teoria e dytë, e cila thotë se kanë prejardhje nga Tibeti dhe ka ardhur para mijëra viteve në kohën e Aleksandrit të Madh, ku është kryqëzuar me qentë vendas. Në ato troje ka banuar fisi i njohur ilir - Molosët, i cili është marrë me bujqësi ekstensive dhe ka kultivuar qen të tillë autoktonë prej të cilëve e ka prejardhjen dhe ekziston raca autoktone "Deltari ilir". (E.H./KOHA) 


Vlerëso tekstin
1.00

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaLajmi i dit
Previous
image
Bajrami nuk merr votat, Brovina ndërpret seancën
Sërish është ndërprerë mbledhja konstituive e Kuvendit të Kosovës, pasi kandidati për kryetar të parlamentit, Arsim Bajrami nuk fitoi numrin e nevojshëm të votave.Ani pse ...
image
Ja emrat e 12 imamëve të arrestuar
Policia e Kosovës ka kryer të mërkurën në orët e hershme të mëngjesit një aksion policor në tërë vendin, në ndjekje të personave të dyshuar për nxitje të urrejtjes ndërfetare dhe përçarjes kombëtare, që bie ndesh me rendin kushtetues të Republikës së Kosovës ...
image
Midis kryqit dhe gjysmëhënës
Aleksandar PISAREV, BIRN...
image
Ministri Neziri ndau mirënjohjet për kompanitë me përgjegjësi shoqërore
Nën organizimin e Ministrisë së Ekonomisë dhe Trupit koordinues nacional për përgjegjësi shoqërore, sot me një ceremoni solemne u ndanë çmimet për praktikat më të ...
image
Në Shkup punonjësit e bankës vjedhin disa qindra mijëra euro
Disa qindra mijëra euro mungojnë nga arka e një banke në Shkup, raporton Televizioni Alfa. Merret vesh se janë prangosur nga policia dy të punëlsuar ...
image
100 vjet shtete fantazmë
"Do të më pëlqente të hiqja një vijë nga A-ja e Akresit (në Jordaninë e sotme), deri tek K-ja e fundit e Kirkukut", kryeqyteti historik ...
image
Në tetor edhe një thirrje publike për IPARD
Muajin e ardhshëm do të publikohet thirrje publike për dorëzimin e kërkesave për shfrytëzimin e mjeteve financiare të Programit IPARD për periudhën 2007-2013, paralajmëroi Agjencia ...
image
Fyle do ta publikojë raportin për Maqedoninë më 8 tetor
 Raportin më të ri të Komisionit Evropian për përparimin e Republikës së Maqedonisë në procesin e eurointegrimeve komisari për zgjerim Shtefan Fyle do ta publikojë ...
image
Han: Pa pranim të anëtarëve të reja në një të ardhme të afërt
Eurokomisari i ardhshëm për zgjerim dhe për politikë fqinjësore, austriaku Johanes Han theksoi se në procesin e zgjerimit të BE-së përparësi para shpejtësisë ka cilësia, ...
image
Mexhiti:Aksion për pastrimin e komunës së Çairit
Kryetari i komunës së Çairit Izet Mexhiti në takim me me drejtorin e N.P. “Higjiena Komunale” Rakip Doçi dhe drejtorin e N.P. “Parqet dhe gjelbrimet” Dushan Aviroviç, bëri të ditur se së shpejti fillon aksioni i pastrimit të përgjithshëm të komunës nga plehrat e shumta ...
image
Kuvendi i solli ndryshimet e ligjeve për arsimin fillor dhe të mesëm
Kuvendi i RM-së sot pasdite, në seancën e 14-të, i solli ndryshimet e Ligjit për arsimin fillor dhe të Ligjit për arsimin e mesëm, me ...
image
Maqedonia shënon 23 vite pavarësi
Republika e Maqedonisë sot shënon 23 vite të referendumit të mbajtur me sukses, në të cilin qytetarët e Maqedonisë u deklaruan për shtet të pavarur ...
image
Federalizimi i Ukrainës
Vetëm disa ditë pasi Kancelarja gjermane, Angela Merkel, vizitoi kryeqytetin e Ukrainës dhe Presidenti ukrainas, Petro Poroshenko, dhe ai rus, Vladimir Putin, u takuan në ...
image
Filloi Samiti i NATO-s në Wells
Konflikti në Ukraine, e ardhmja e Afganistanit dhe sfidat e reja të Aleancës janë në fokus samitit të NATO-s që ka nisur të zhvillohet në Wells të Britanisë së Madhe ...
image
Gruevski dhe Zaevi takohen para gjyqit
Ka vazhdur sot procesit gjyqësor mes dy liderëve maqedonas, Gruevskit dhe Zaevit,  ku ata janë shfaqur para gjykatës për të mbrojtur tezat e veta.Befasia ka ...
Next
Arkivi
first first Shtator, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull