Hyrje | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Vlerëso tekstin
0

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Festa e Flamurit me tre të plagosur rëndë në Shkup
Tre të rinj shqiptarë të plagosur rëndë janë regjistruar sonte në Shkup. Bëhet fjalë për dy raste të veçanta – therje mes të rinjve, njëra ...
image
Tetovë, nxënësi i Gjimnazit theret me thikë
Një nxënës i vitit të tretë të gjimnazit të Tetovës, “Kiril Pejcinoviq”, është therur me thikë, pas përleshjes së dy grupeve që ka ndodhur sot ...
image
Festohet 102 - vjetori i Ditës së Flamurit
Në të gjitha qytetet shqiptare në Maqedoni sot shënohet 102 vjetori i Ditës së Flamurit, me ç’rast do të ketë aktivitete të shumta kulturore e ...
image
MEXHITI: Nëntori, muaj i kthesave të mëdha tek shqiptarët
Kryetari i komunës së Çairit Izet Mexhiti ka uruar festën e madhe, Ditën e flamurit, 28 nëntori. “Nëntori për ne shqiptarët ndër shekuj ka qenë ...
image
Thaçi: 28 Nëntori simbol i qëndresës shqiptare
Kryetari i PDSH-së Menduh Thaci, në telegram urimin e tij për 28 Nëntorin, thotë se kjo ditë ka qenë dhe mbetet simbol i krenarisë, qendresës ...
image
Nevzat Bejta dërgon urim me rastin e 28 Nëntorit
"Populli shqiptar gjithandej sot po shënon festën më të madhe të kombit, festën e simbolit të bashkimit - Ditën e flamurit kombëtar të mëvetësimit të ...
image
Raporti për vdekjen e presidentit Trajkovski dërgohet në Maqedoni
Deri te autoritetet në Maqedoni është dërguar raporti për rrëzimin e aeroplanit në të cilin në vitin 2004 në Bosnjë e Hercegovinë humbi jetën presidenti ...
image
Shkupjani me thikë shëtitet nëpër ‘Siti Moll’
Një burrë I moshës 48 vjeçe  ka shkaktuar panik mes qytetarëve në qendrën tregtare Siti Moll, ku ka hyrë mbrëmë me thikë në dorë.Atë  menjëherë  ...
image
Alimi: NATO inkurajon implementimin e MO-së
Republika e Maqedonisë ka reforma të shkëlqyera në mbrojtje dhe është absolutisht e gatshme që të bëhet anëtare e Aleancës Veri-atlantike, por Greqia është pengesë ...
image
Komuna e Strugës drejton pyetje publike funksionarëve të BDI-së
Pas informacionet se me vendim të qeverisë janë siguruar 60 tonë naftë për shkollat e komunës së Kërçovës, ka reaguar Komuna e Strugës përmes letrës ...
image
Tërhiqet Bilall Kasami si profesor universitar
 Anëtarët e Këshillit Iniciues të Lëvizjes BESA vazhdojnë të tërhiqen nga profesionet që kanë ushtruar deri tani. Pas tërheqjes së Zeqiria Ibrahimit dhe Afrim Gashit ...
image
Halili distancohet nga formacionet ushtarake
Kryetari i të ashtuquajturës Republika e Iliridës, Nevzat Halili, është distancuar nga paraqitjet e fundit e personave të uniformuar në emër të Republikës së Iliridës ...
image
Bamir Topi mysafir special i presidentit Ivanov
Ish presidenti i Shqipërisë Bamir Topi do të jenë mysafir special në konferencën dyditore për lider të rinj, e cila do të mbahet këtë fundjavë ...
image
Plaçkitet shtëpia e Shaban Tërstenës!
Gjatë ditës së mërkurë një situatë e pakëndshme i ka ndodhur ish-kampionit olimpik në mundje, Shaban Tërstenës. Persona të panjohur kanë plaçkitur shtëpinë e sportistit ...
image
Me ligj kundër ekonomisë informale
Në propozim-ligjin e ri për pengimin dhe ndalim e veprimtarive të paregjistruara, i cili është në debat publik dhe duhet të miratohet në fillim të vitit të ardhshëm, duhet të përfshihen dënimet duke filluar nga regjistrimi i firmës, fiskalizimi, mosparaqitja e punëtorëve, zbatimi i standardeve të ndryshme si dhe të sanksionojnë në mënyrë të barabartë të dy llojet e bizneseve...
Next
Arkivi
first first Nentor, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull