Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Jankulloska: Zaev ka krijuar materiale të marra dhe publikuara në mënyrë joligjore
Zoran Zaev tashmë një kohë më të gjatë po publikon materiale të krijuara të cilat i ka marrë në mënyrë joligjore dhe publikimi i tyre...
image
Vijon helmimi masiv i qenve në Tetovë
Urim HASIPINë Tetovë vijon skandali me helmimin e qenve endacak. Enigma se ku shkuan gjithë ata qen endacak nga rrugët e Tetovës, sërish del në...
image
Maqedonia mbetet në axhendën evropiane
Përfaqësuesja e lartë për politikë të jashtme dhe siguri e Bashkimit Evropian, Federika Mogerini, konfirmoi se Maqedonia mbetet në axhendën evropiane dhe se Ballkani është...
image
Miratohet nisma për kalim me letërnjoftim në Maqedoni
Qeveria e Kosovës e ka miratuar në parim nismën për marrëveshjen me Maqedoninë përmes së cilës qytetarëve të të dyja vendeve do iu mundësohet kalimi...
image
Orav: Tani është koha politikanë të tregojnë se janë për integrim në BE
Viteve të kaluara kemi dëgjuar fjalë të mrekullueshme për integrimin e vendit në BE. Tani është koha të gjithë politikanët, e përsëris, të gjithë politikanët...
image
Biçikleta, "delja e zezë" e komunikacionit
Benefitet nga vozitja e biçikletave janë të mëdha, zvogëlimi i ndotjes së ajrit dhe trup fizikisht të shëndosh nga ky aktivitet fizik, kontribojmë që të kemi një trup të shëndosh me mendje dhe ide kreative ...
image
Një bullgar me automjet grek ka kontrabanduar migrantë
Patrulla policore mbrëmë në autostradën Negotinë - Veles në një automjet "Seat toledo" me targa greke i drejtuar nga një shtetas bullgar ka zbuluar shtatë...
image
Terziu i fundit në qytet
Kur jemi te veshja e Kërçovës, sidomos ajo e grave, e cila edhe sot po shënon vlera të larta të etnokulturës shqiptare, duhet theksuar se nga përgatitja e saj, pothuaj kanë mbetur vetëm gjurmët, pasi koha moderne po kërkon qasje të re të përgatitjes...
image
Kur fati ndryshon anën
Ballafaqimi i skamjes dhe vuajtjes për burrin që i iku e forcoi gruan e hekurt. E mëkëmbi për t’u dal në krah fëmijëve jetim. Me aq pak fuqi që kishte trokiti në derën e miqve, për të marr forcë dhe ndihmë...
image
Bankat me 51 milionë euro fitim!
Një nga faktorët kryesor të profiteve të mëdha të bankave vazhdojnë të mbesin edhe të ardhurat nga kamatat, prej të cilave bankat kanë arkëtuar 287 milionë euro, si dhe nga kompensimet e ndryshme në vlerë prej 67 milionë euro...
image
Biznesi po humb besimin ndaj shtetit
Situata e krijuar pas aferës së përgjimeve, sipas ekspertëve ekonomik, ka ndikuar që jo vetëm biznesi vendor të humb besimin në institucionet shtetërore, por edhe investitorët e huaj po e humbin besimin për të zgjeruar bizneset tyre në Maqedoni...
image
Eco Guerilla: Izairit dhe Gruevskit t’u ndalohet hyrja në SHBA
Lëvizja qytetare Eco Guerilla i është drejtuar me një kërkesë Ambasadorit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Maqedoni, Jess L. Baily, prej të cilit...
image
Të varfrit edhe më të varfër
Kjo kategori nevojtarësh që privohen nga të mirat materiale elementare është rritur viteve të fundit. Një pjesë nuk mund të sigurojnë elementet e domosdoshme shtëpiake, një tryezë më të bollshme, të përballojnë një shpenzim të papritur, të likuidojnë fatura, apo të marrin trajtimin e duhur mjekësor. Përqindja e atyre që thonë se e kanë shumë të vështirë t’ia dalin deri në fund të muajit është më e madhe, ose më shumë se gjysma e të anketuarve ...
image
Zhdoganim edhe përmes deklaratës gojore
Në të ardhmen, dërgesat e shpejta do të mund të zhdoganohen bëhet përmes deklarimit me gojë mbi mallin e importuar brenda vendit, duke shmangur procedurën...
image
Medreseja dhe FSHI drejt zyrtarizmit
Duke iu nënshtruar provimit të maturës dhe procesit të akreditimit, qindra medresantë të “Isa Beut” në Shkup, Tetovë, Gostivar dhe Shtip do të kenë mundësi të legalizojnë diplomat e tyre. Ministri Ademi shprehet i gatshëm të intervenojë në Ligj apo të nxjerrë Ligj të ri nëse është e nevojshme. Kryetari i BFI-së ndërkohë tregohet i hapur të pranojë rregullat e institucionalizimit...
Next
Arkivi
first first Mars, 2015 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag