Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Zjarrfikësit, mbi 100 thirrje në ditë
Tanimë janë aktivizuar të gjitha shërbimet e zjarrfikësve, të cilët vetëm gjatë javës së fundit, kanë intervenuar për shuarjen e mbi 60 zjarreve në Shkup dhe rrethinë. Ndërkaq në numrin 193, sipas qendrës së zjarrfikësve në Bit Pazar, brenda kësaj periudhe kur shënohen rritje të temperaturave, numri i thirrjeve nga ana e qytetarëve sillet prej 100 deri në 120 thirrje në ditë...
image
Shkupi 2014: Shtatë herë më i shtrenjtë, tre herë më i madh
Prej rreth dyzet përmendore, fasadat, skulpturat dhe objektet e promovuara në vitin 2010 për projektin “Shkupi 2014”, deri në vitin 2015 janë ndërtuar trefishë më...
image
Festivalet dhe shoqëritë drejt falimentimit
Festivali "Këngë Jeho" dhe "Sharri Këndon" rrezikojnë të zhvillohen ashtu si duhet, apo në rastin më të keq - edhe të mos mbahen. Vështirësitë financiare dhe buxhetet e kufizuara në maksimum dhe që tkurren çdo vit kanë bërë që organizatorët e tyre të jenë pesimistë sa i takon të ardhmes. Probleme të ngjashme kanë edhe disa prej shoqërive më kryesore. Në mungesë të zgjidhjes së statusit të tyre dhe funksionimit të atyre më kryesore si një ansambël nacional, drejtuesit e tyre janë të detyruar që t'i luten komunave, biznesit, por edhe partive për të plotësuar vrimat në buxhet ...
image
Sela akuza të rënda Hajdarit
I revoltuar me një artikull të botuar në portalin e gazetës “Lajm”, ka reaguar kryetari i Komunës së Strugës, duke i përmendur botuesit të gazetës Fejzi Hajdari një takim ku ky i fundit ka qenë i shoqëruar, siç thotë Sela, “me një mik tuajin dhe të Sasho Mijallkovit”...
image
Të lira 670 vende për studime për gra mbi 30 vjet dhe burra mbi 35 vjet
Ministria e Arsimit dhe Shkencës sot e publikoi Konkursin 30/35 për regjistrim në fakultete për vitin akademik 2015/2016, dedikuar për gra mbi 30 vjet dhe...
image
Lirohen derivatet e naftës
Çmimi i benzinës prej sonte në mesnatë do të ulet për një denar, nërsa i dizelit dh vajit ekstra të lehtë për amvisëri për gjysmë...
image
Njëzetë e gjashtë aksidente për tre ditë në Shkup
Katërmbëdhjetë persona janë lënduar në 26 aksidente trafiku gjatë tre ditëve të kaluara në rajonin e Shkupit. Më 24 korrik policia e trafikut ka kryer ekspertizë...
image
Në "Alo doktor" 1.125 thirrje për shtatë ditë
Në linjën telefonike për këshilla mjekësore "Alo doktor" javën e kaluar janë paraqitur 1.125 qytetarë. Nga Shtëpia shëndetësore Shkup informojnë se nga 15 shtatori i vitit...
image
Vazhdim i debatit të amandamenteve për ribalancin e Buxhetit
Vazhdimin e tretë të debatit të amandamenteve për ribalancin e Buxhetit për vitin 2015 duhet ta mbajë sot Komisioni kuvendor për financim dhe buxhet. Vazhdimin e...
image
Këtë javë më ngrohtë, temperaturat mbi 40 gradë Celsius
Mot më i ngrohtë me temperatura mbi 40 gradë Celsius sipas paralajmërimeve të Drejtorisë për punë hidrometeorologjike, na presin gjatë kësaj jave. Moti sot do të...
image
Të hetohet Kumanova, s'ka veto për Maqedoninë
"Ne absolutisht jemi të interesuar që Maqedoninë ta shohim më të fuqishme dhe besojmë se është e një rëndësie strategjike për rajonin dhe gjithsesi për Shqipërinë që të kemi një Maqedoni të integruar dhe stabël. Plotësimi i Marrëveshjes së Ohrit është i rëndësishëm për stabilitetin e Maqedonisë dhe përgjegjësi e partisë në pushtet", ka thënë Rama, duke kërkuar sërish një hetim transparent dhe ndërkombëtar për luftimet e 9 dhe 10 majit në "Lagjen e Trimave" në Kumanovë...
image
LSDM nuk do publikojë “bombën” për Monstrën
Rasti “Monstra” dhe rasti liqeni i Smillkovës, ose publikimi i atij rasti - nuk do të ndryshonte asgjë, sepse ne publikuam bisedat e përgjuara ose...
image
Padi penale për vrasjen e Argëtim Asanit nga Struga
Kundër njëzetë e trevjeçarit A.K. nga fshati Veleshtë e Strugës është ngritur padi penale për "vrasje" dhe "përpunimin e palejueshëm, mbajtjen dhe tregtimin me armë...
image
Ari nuk kërkohet si më parë
Artaritë nuk e kanë shkëlqimin e dikurshëm. Ndryshimi i kushteve të jetesës, modernizimi, shkollimi masiv, ka ndikuar që qytetarët të vetëdijesohen dhe mos harxhojnë shumë para në blerje të arrit...
image
Foshnjat regjistrohen "pa etni" dhe "ilegalë"
Një numër i madh fëmijësh me një apo të dy prindërit shqiptarë kanë lindur nga bashkëshortësi të përziera etnike, apo edhe ilegale, ndërsa një pjese nuk iu dihet përkatësia etnike nga babai. Foshnjat shqiptare të evidentuara si "ilegale" përbëjnë thuajse gjysmën e foshnjave të kësaj kategorie ...
Next
Arkivi
first first Korrik, 2015 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag