Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Rebalanci pa votën e deputetëve
Arsyeja për rishikim të dytë të Buxhetit brenda për këtij viti, sipas Qeverisë, është sigurimi më i shpejtë i parave plotësuese kur vendi gjendet para katastrofave natyrale si kjo që ndodhi dy javë më parë. Megjithatë, Rebalanci u kundërshtua nga deputetët dhe ekspertë ekonomik, sipas të cilëve, mënyra se si Qeveria e propozon rishikim e buxhetit në të ardhmen, hap mundësi të reja që Qeveritë të miratojnë të njëjtat pa votën e deputetëve...
image
Më shumë divorce se sa dasma!
Sipas të dhënave statistikore, tremujori i dytë i këtij viti, që supozohet se shënon kulminacionin e numrit të çifteve që i drejtohen zyrës së gjendjes civile për të lidhur kurorë, ka rreth 15 për qind më pak martesa sesa ajo e një viti më parë. Divorcet janë ato që bien në sy sidomos në Shkup dhe rrethinë, ku ka ndodhur rreth 50 për qind e shkurorëzimeve në rang vendi. Viti 2016 në përgjithësi ka shënuar shifra shqetësuese për lindjet dhe martesat, që janë në numër më të reduktuar se një vit më parë, ndërsa vdekjet më të mëdha ...
image
S’ka marrëveshje për anëtarin shqiptar
Si mësohet jozyrtarisht, nga 11 kandidatë që kanë aplikuar gjithsej për anëtar të Komisionit, anëtarët kanë diskutuar për dy kandidatura - atë të Sefer Tahirit dhe Daut Dautit, por pa rënë dakord për asnjërin prej tyre. Në ndërkohë, tanimë ka plasur përçarja në mesin e katër anëtarëve maqedonas...
image
Prerja e druve revolton qytetarët
Nëse do të ketë thyerje të Ligjit, sigurisht se do të ketë edhe masa. Komuna e Tetovës ka dhënë leje për vendosjen e pajisjeve urbane në atë pjesë, dhe është një marrëveshje mes dy koncesionerëve. Unë mund të them se si komunë kemi dëshmuar se jemi për mirëmbajtjen e hapësirave të gjlbërta, sepse për tre vite kemi mbjellë rreth 3000 drunj në qytetin e Tetovës dhe me këtë dinamikë vazhdojmë edhe më tej”, tha Arifi ...
image
Bulevardet, pikat më kritike
Njohësit e rrethanave të aksidenteve në komunikacioni, duke i komentuar fatkeqësitë nëpër rrugët e vendit, thonë se faji më i madh se pse ndodhin këto aksidente fatale është tek vetë shoferët, të cilët nuk kujdesen aspak për respektimin e dispozitave ligjore për kujdes më të madh gjatë qarkullimit me vetura...
image
150 fëmijë presin vend në kopshtet e Strugës
Me vite të tëra nuk ka investime serioze në kopshtin e fëmijëve në Strugë. Të dy objektet e kopshtit po ballafaqohen me probleme të mëdha....
image
Na ishte një herë Esnafi i Dibrës!
Sot Dibra nuk është ajo që ka qenë. As nuk i ngjan asaj të dikurshmes. Nuk është më ai numër i dyqaneve që ka qenë, por nuk janë me prezent as zejtarët. Industria dhe jeta e sotme ka bërët të vetën. Qyteti është më i bukur, por është më i vogël, thonë njohësit të mirë të Çarshisë dibrane...
image
Ministrit Xhaferi takoi ambasadorin Bejli
Ministri i Drejtësisë, Valdet Xhaferi dhe ambasadori i SHBA-ve, Xhes Bejli të premten në Ministrinë e Drejtësisë realizuan një takim protokollar. Ministri Xhaferi në fillim...
image
Të mobilizohet mërgata për zgjedhjen e Sulejmanit
Kryetari i Komunës së Gostivarit, Nevzat Bejta takoi të enjten në kabinetin e tij kandidatin për deputet në Parlamentin e Republikës së Kroacisë, Idris Sulejmani,...
image
Shënohet 106 vjetori i lindjes së Nënë Terezës
Organizata civile "Shkupjanja Nënë Tereza" nga Shkupi, me rastin e ditëlindjes së 106-të të Nënë Terezës sot do të dorëzojë kurorë lulesh në pllakën përkujtimore...
image
“Jahja Kemal” nis mësimin më 1 shtator
Në një deklaratë për gazetën KOHA, zëdhënësi i shkollave “Jahja Kemal”, Syrija Tauk ka thënë se të enjten edhe zyrtarisht kanë marrë lajmin nga Qeveria e Maqedonisë se mund të vazhdojnë procesin mësimor më 1 shtator, ndërsa shqyrtimi i kërkesës nga Qeveria turke do të vazhdojë edhe më tutje...
image
Shpeshtohen sulmet e pedofilëve
Frika, agresiviteti dhe depresioni, siç deklarojnë personat zyrtar nga organizatat kundër dhunës, janë vetëm disa nga simptomat të cilat përcjellin fëmijët viktima të dhunës seksuale. Njerëzit e shfrenuar dhe të “pasionuar” pas fëmijëve, vëzhgimin ndaj të miturve e bëjnë edhe përmes Internetit, ndërsa rasti i fundit ishte i regjistruar në Prilep...
image
Ligji i reklamave, BDI bën gati amendamentet
Është shumë shpejt të flasim nëse do të prezantojmë 50 apo 100 amendamente, kjo varet nga propozimet e të gjithë deputetëve, por e rëndësishme është që ky Ligj të mos miratohet ashtu si është, por duke përfshirë edhe vërejtjet që janë bërë në debatin publik nga ana e mediave”, thotë deputeti i BDI-së, Rexhail Ismaili ...
image
Së pari mirëbesimi, pastaj emri
"Nuk kemi biseduar për emrin, thamë së paku një herë të bisedojmë për bashkëpunimin tonë. Unë angazhohem për kompromise, por të mira, dhe jo kompromise të këqija. Kompromise që do të na lirojnë nga burgjet e historisë, gjë që nuk mund ta ndryshojmë. Mendoj se në mënyrë të qetë duhet t'i zgjidhim dallimet tona, që do të thotë se nuk duhet njëri t'i imponohet tjetrit. Domethënë, nevojitet kompromis me të cilin do të mbeten të kënaqur disa palë", theksoi pas takimit Koxias...
image
Ahmeti ngushëllon familjet e viktimave nga tërmeti në Itali
Kryetari i Bashkimit Demokratik për Integrim Ali Ahmeti në profilin e tij zytar në Fejsbuk, ka shprehur ngushëllimet e tij të sinqerta ndaj familjeve të...
Next
Arkivi
first first Gusht, 2016 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag