Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Vitin e kaluar u zvogëlua numri i autorëve të veprave penale
Numri i autorëve të mitur dhe të moshës madhore të denoncuar, të akuzuar dhe të dënuar është zvogëluar në vitin 2015, krahasuar me vitin paraprak,...
image
Rriten çmimet e derivateve të naftës
Dizeli shtrenjtohet për 3 denarë, ndërsa benzina për 2 denarë, ka vendosur sot, Komisioni rregullator për energjetikë. Çmimet e shitjes me pakicë të benzinave rritet për...
image
Ministri Xhaferi mori pjese në 71 vjetorin e Asamblesë së Odës së avokatëve të Maqedonisë
Shtatëdhjetë e një vit mbrojtës kryesor të të gjitha të drejtave të klientëve dhe qytetarëve janë avokatët e Republikës së Maqedonisë. Shërbimi i avokatisë ekziston...
image
Librat falas të MASH-it i paguajnë prindërit
“Prindërit reagojnë kur duhet të paguajnë librat e dëmtuar, sidomos libra të përdorur vite më parë”, tregon Qerimi, drejtoreshë në shkollën “Hasan Prishtina” në Shkup. Në bazë të çmimores që ka nxjerr MASH-i për librat e dëmtuar, vlera e pagesës që duhet të bëjnë prindërit sillet nga 150 deri 720 denarë ...
image
Rrjeti optik dhe 4G, zgjidhje e vetme
Ndërtimi dhe zgjerimi i plotë i rrjetit optik si dhe teknologjisë 4G, sipas dy operatorëve, është zgjidhje e përhershme që përdoruesit të mos kenë problem me qasjen në internet. Strategjia e dy kompanive është që deri ne fund të këtij viti të zgjerojnë rrjetin e kabllos optike dhe teknologjisë 3G dhe 4G, për të fituar internet më të shpejtë ...
image
S’ka para as për vetura të përdorura
Përveç trendit të rënies së shitjes së veturave të reja, ngopja e tregut dhe rënia e fuqisë blerëse kanë ndikuar që vitet e fundit të ulet dukshëm edhe numri i importit dhe shitjes së veturave të përdoruara ...
image
Kuvendi duhet të votojë për vendimin e Komisionit për impiçment të Ivanovit
Kuvendi i Republikës së Maqedonisë sot do ta mbajë seancën e 103-të në të cilën në rend dite duhet të gjendet vendimi për formimin e...
image
Në "Alo mjek!" javën e kaluar ndihmë kanë kërkuar 1271 persona
Javën e kaluar në linjën telefonike për këshilla mjekësore “Alo doktor!” ndihmë kanë kërkuar 1.271 persona, nga fillimi i projektit janë realizuar gjithsej 95.312 paraqitje,...
image
Këtë fundjavë në Shkup 32 fatkeqësi me 15 të lënduar
Gjatë tre ditëve të kaluara në rajonin e SPB Shkup kanë ndodhur 32 fatkeqësi të komunikacionit, prej të cilave një rëndë u lëndua një person,...
image
Hapat e parë për hapjen e bulevardit
Në Komunën e Tetovës arsyetohen se vonesat kanë ndodhur për shkak se rreth 19 shtëpi që është dashur të përfshihen në procesin e eksproprijimit, nuk kanë qenë të legalizuara...
image
Heqin dorë nga fetuset me anomali
Lindja e fëmijëve me anomali të ndryshme është një dukuri e vjetër, por qasja ndaj së njëjtës në aspekt mjekësor dallon shumë nga e kaluara. Në repartin e gjinekologjisë rastet e tilla janë mjaft të pranishme ...
image
Një delegacion i Kuvendit në konferencë të Parlamentit Evropian në Bruksel
Në organizim të Drejtorisë për politika të përgjithshme dhe të jashtme të Bashkimit Evropian, gjegjësisht Sektori për aktivitete para inkuadrimit, sot dhe nesër në Parlamentin...
image
Seanca të Komisionit për sistem politik dhe marrëdhënie mes bashkësive
Komisioni kuvendor për sistem politik dhe marrëdhënie mes bashkësive sot do të mbajë dy seanca. Në rend të ditës të seancës së parë është shqyrtimi i...
image
Ndërkombëtarët kundër faljes së pjesërishme
Ambasadori britanik në Maqedoni, Çarls Garet, paradite në profilin e tij në rrjetin social Twitter ka shkruar: “për barazi para ligjit është e nevojshme 56...
image
Server. Zgjidhje për krizën janë zgjedhjet
Mendoj se çështja e zgjedhjeve në Maqedoni duhet  të kuptohet si zgjidhje e problemeve politike, dhe dalje nga kriza në të cilën gjendet vendi dhe...
Next
Arkivi
first first Maj, 2016 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag