Hyrje | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Vlerëso tekstin
0

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Projekti i MASH-it që forcon lidhjen prind, nxënës dhe mësues
Ministria e Arsimit dhe Shkencës njofton se në vijim është duke u realizuar projekti "Kujdesi i përbashkët për udhëheqjen e duhur të nxënësve", i cili ...
image
Buçkovski megjithatë do të vuajë burgun
Ish-kryeministri dhe ish-ministër i Mbrojtjes Vlado Buçkovski do të nisë vuajtjen e dënimit me burg 8 ditë pasi të hyjë në fuqi vendimi gjyqësor.  Kërkesa ...
image
"Lustrimi" shpallë edhe tre bashkëpunëtorë të shërbimeve sekrete
Komisioni për Verifikimin e Fakteve në seancën e sotme shpalli  edhe tre persona për bashkëpunëtorë me shërbimet sekrete nga arsye ideologjike-politike. Ashtu siç informojnë nga ...
image
Lideri i BDI-së Ahmeti e priti ambasadorin e ri të Spanjës në vend
Kryetari i Bashkimit Demokratik për Integrim, Ali Ahmeti, sot në selinë e partisë në Tetovë, ka pritur ambasadorin e ri të Spanjës në Maqedoni, Ramon ...
image
Gruevski në Forumin ekonomik të Vienës dhe në takimin e CEI
Kryeministri Nikolla Gruevski sot do të mbajë fjalim në Forumin e 11-të ekonomik të Vjenës, "Vizionet dhe përgjegjësitë në kohën e ndryshimeve", ku do të ...
image
Vdes Zoran Kostadinovski, i akuzuari në procesin gjyqësor ‘Spiuni’
Ka vdekur i akuzuari i katërt në procesin gjyqësor “Spiuni”, Zoran Kostadinovski, Kostadinovski ishte i punësuar në Drejtorinë e Zbulimit dhe Kundërzbulimit dhe i angazhuar ...
image
Kongresi i Alfabetit trasoi rrugën e pavarësisë
Në pjesën shkencore, historianë e gjuhëtarë parashtruan kumtesa për aktivitetet, angazhimin dhe kontributin e shoqërive dhe klubeve shqiptare në organizimin dhe mbajtjen e Kongresit, kurse solemnitetet u përmbyllën me Akademinë solemne dhe ndarjen e plaketave ...
image
Fushatë e përgjithshme kundër dhunës mbi gratë
Në 16 ditët e ardhshme Maqedonia do të jetë pjesë e fushatës globale për aktivizëm për eliminimin e të gjitha formave të dhunës mbi gratë ...
image
Ndryshimet klimatike do t'i përgjysmojnë rendimentet deri në vitin 2050
Ndryshimet klimatike deri në vitin 2050 mund t'i përgjysmojnë rendimentet e kulturave bujqësore në Maqedoni, paralajmëron Banka Evropiane në Raportin më të ri për ndikimin ...
image
Ndërron jetë Oliver Kosturanov, kryetar i Këshillit të drejtorëve të Telekomit
Në Shkup, dje papritur ka ndërruar jetë kryetari i Këshillit të drejtorëve të Telekomit të Maqedonisë dhe T-Mobile Maqedoni, Oliver Kosturanov.Nga kompania informojnë se Kosturanov ...
image
Shqiptarët e Maqedonisë kishin më shumë ndalesa
Duke folur për pesë vëllimet e para të ditarëve të tij, shkrimtari i madh shqiptar Rexhep Qosja theksoi se në to janë përfshirë edhe shqiptarët e Maqedonisë. Ai tha se në ditarin e parë të shkruar në vitet e 60-ta, janë përmendur zhvillimet politike tek shqiptarët e Maqedonisë dhe që nuk u ngjanin atyre të Kosovës, edhe pse funksiononim në një federatë të përbashkët...
image
Kryetari i Kuvendit turk për vizitë në Maqedoni
Për vizitë zyrtare në Republikën e Maqedonisë sot qëndron kryetari i Kuvendit të madh turk, Xhemil Çiçek.Nikoqir i tij është kryetari i Kuvendit, Trajko Veljanoski, ...
image
Kryetari i BDI-së ngushëllon familjen Bushati
Kryetari i Bashkimit Demokratik për Integrim, Ali Ahmeti i ka dërguar telegram ngushëllimi familjes Bushati, me rastin e vdekjes së ambasadorit Petrit Bushati."Me dhimbje të ...
image
Stavreski: Zona industriale në Kratovë gati deri nga mesi i vitit 2015
Zona industriale në Kratovë, një prej projekteve të mëdha infrastrukturore i mbështetur financiarisht nga Qeveria, do të jetë gati deri nga mesi i vitit 2015, ...
image
Thaçi: Vdekja e Petrit Bushatit humbje e madhe për të gjithë ne
Kryetari i Partisë Demokratike Shqiptare, Menduh Thaçi ka deklaruar se me keqardhje e pranuam lajmin për vdekjen e ambasadorit shqiptar në Maqedoni, Petrit Bushati.“Ndarja nga ...
Next
Arkivi
first first Nentor, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull