Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Aksident në rrugën Gostivar-Shkup, humb jetën një grua
Një banore 69 vjeçare nga Gostivari e ka humbur jetën mbrëmë rreth orës 20 e 30 minuat gjatë përplasjes nga një automjet motorik "Lada uaz"...
image
Bejli: Është e domosdoshme puna normale e PSP-së dhe Kuvendit
Ambasadori amerikan në Maqedoni, Xhes Bejli konsideron se është mië që partitë politike dhe të gjitha institucionet të punojnë në mënjanimin e pengesave pë punë...
image
Ministri i Arsimit Pishtar Lutfiu për vizitë zyrtare në Republikën e Shqipërisë
Ministri i Arsimit dhe Shkencës Pishtar Lutfiu sot qëndroi për vizitë zyrtare në Republikën e Shqipërisë ku u takua me ministren e Arsimit dhe Sportit,...
image
Kush ja mundësoi kombëtares autobusin e hapur?
Një nga risitë e paradës së kombëtares shqiptare të futbollit ishte udhëtimi nga aeroporti i Rinasit për në kryeqytet me një autobus të hapur. Gazeta kosovare...
image
LSDM sërish bojkoton Parlamentin
Lidhja Social Demokrate e Maqedonisë(LSDM) të enjten ka njoftuar se sërish do të bojkotojë organin ligjvënës në shenjë pakënaqësie të moszbatimit dhe pengesave në realizimin...
image
Ekstradohet Sulejman Osmani në Maqedoni
Sulejman Osmani ose i quajtur si Komandant Sula është ekstraduar dje rreth mesditës nga Kosova në Shkup. 55 vjeçari ishte arrestuar në Kosovë në korrik 2015,...
image
Jankullovska dhe Grujevski para gjykatës
Dy të dyshuarit kryesorë në rastin “Fortesa”, shefi i drejtorisë së pestë të MPB-së Goran Grujevski dhe ish-ministrja e Punëve të Brendshme Gordana Jankullovska, mëngjesin...
image
Monopoli shtrenjton çmimet
Përveç fillimit me punë të operatorit virtual “Lajka Mobil” në fillim të korrikut, rrjedhin përgatitjet edhe për ardhjen e operatorit të tretë në vitin 2017...
image
Në Pollog jeton 15 për qind e popullsisë
Sipas një pasqyre më të fundit statistikore që i referohet çdo rajoni - karakteristike për Pollogun është se që nga Regjistrimi i vitit 2002 e deri në vitin 2015, numri i popullsisë është rritur me më shumë se 15.700 banorë, që përbëjnë 15 për qind e numrit të përgjithshëm të popullsisë, duke e renditur si rajonin e dytë me numrin më të madh të banorëve. Ndërsa në Pellagoni, rajonin më të madh nga sipërfaqja, gjatë këtyre viteve ka ndodhur e kundërta - popullsia ka rreth 7 mijë banorë më pak dhe përbën vetëm 11 për qind të numrit të përgjithshëm ...
image
Javën tjetër vendosen numrat për “Nënë Terezën”
Për universitetin në formim e sipër “Nënë Tereza” në Shkup, në vitin e parë akademik 2016/2017 pritet të hapet Konkurs për regjistrimin e rreth 1000 studentëve. Agim Rushiti, udhëheqës i Sektorit për Arsim të Lartë, pohon se Propozim-konkursi është firmosur nga ministri Lutfiu ditën e hënë. “Javën tjetër presim që Konkursi të miratohet në Qeveri”, shprehet ai. Ndërkaq, sipas konkurseve tanimë gati të universiteteve tjera, për Universitetin e Tetovës janë lejuar 4600 vende. Mungojnë programet e ndërprera me Ligj ...
image
Qeveri e fortë për dalje nga kriza
Një qeveri e re me mbështetje të gjerë në Parlament dhe një kryeministër që mund t’i prijë procesit parazgjedhor, të bëjë reformat nga raporti Pribes, dhe të zgjidhë problemin me Listën zgjedhore, mbetët opsioni më real që të zgjidhet krisa politike...
image
Rroga mesatare në prill është 22.356 denarë
Rroga mesatare neto mujore e paguar për punëtor në prill 2016 është 22.356 denarë dhe shënon një rritje prej 2,8 për qind në krahasim me...
image
Poposki: Kriza ka çmim të kushtimit, nevojitet sjellje të përgjegjshme
Kriza politika ka çmim të kushtueshëm, por në qoftë se e mbajmë fokusin në zbatimin e prioriteteve reformuese pa marrë parasysh progresin e dialogut politik...
image
Dialog i hapur dhe zbatim i Marrëveshjes së Përzhinos
Ministrat e Punëve të Jashtme të vendeve-anëtare të Bashkimit Evropian të hënën pasdite diskutuan në Këshillin e Punëve të Jashtme të Bashkimit Evropian për gjendjen...
image
Gjykata Kushtetuese nuk do të debatojë për kryqin në Butel
Në propozim të gjykatësit Sali Murati, iniciativa e LR PDSH-se për vlerësimin e kushtetutshmërisë për vendosjen e kryqit në Butel është shtyrë për seancën e...
Next
Arkivi
first first Qershor, 2016 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag