Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Zhernovski sot do të jep dëshmi në PSP për “Shkupi 2014”
Kryetari i Komunës Qendër, Andrej Zhernovski, sot në ora 11 do të duhet të paraqitet në Prokurorinë Speciale Publike (PSP), ku është thirr për të...
image
Shkupi shënon 53 vjet nga tërmeti katastrofik
Shkupi sot me shumë aktivitete dhe manifestime e shënon 53-vjetorin nga tërmeti katastrofik në vitin 1963, ku 1.070 njerëz e humbën jetën, ndërsa 3.000 u...
image
Kuvendi debaton për ribalancin e buxhetit
Kuvendi në seancën e sotme të 111 do ta vazhdojë debatin për Propozimin e plotësuar për ndryshimin dhe plotësimin e Buxhetit të Republikës së Maqedonisë...
image
Të paraqiten edhe mërgimtarët që janë këtu
Pjesa dërmuese prej 39 mijë votuesve të kontestuar janë kryesisht mërgimtarë. Nga KSHZH apelojnë që përveç mërgimtarëve që janë në vendet ku punojnë, të paraqiten edhe ata mërgimtarë të kontestuar e që janë këtu për pushime, duke shmangur kështu fshirjen nga Lista zgjedhore ...
image
Ndryshimet dhe plotësimet e Buxhetit 2016 në mbledhje kuvendore
Kuvendi i Republikës së Maqedonisë në mbledhjen e sotme të 111-të do të diskutojë rreth Propozimit të plotësuar për ndryshim dhe plotësim të Buxhetit të...
image
Grupi i punës harmonizon ligjet
Sot(e hënë) pritet të takohet grupi i punës ku duhet të diskutohet për harmonizimin e ligjeve që dalin nga marrëveshja e fundit, siç janë Ligji për mediat, ingjerencat e ministrave të LSDM në qeverinë kalimtare dhe Ligji për MPB-në ...
image
Grupi i punës harmonizon ligjet
Sot(e hënë) pritet të takohet grupi i punës ku duhet të diskutohet për harmonizimin e ligjeve që dalin nga marrëveshja e fundit, siç janë Ligji për mediat, ingjerencat e ministrave të LSDM në qeverinë kalimtare dhe Ligji për MPB-në ...
image
Prokuroria Speciale heton “Shkupi 2014“
Menjëherë pas marrjes së funksionit të kryetarit të komunës, me urdhër të Zhernovskit janë përpunuar dy raporte të revizionit dhe në bazë të dokumenteve dhe dëshmive, janë konstatuar një sërë parregullsish, shkeljesh të ligjit, përmendore të paguara shumëfish më tepër ...
image
S’besoj që marrëveshja do të zbatohet
Kryetari i asociacionit “Most”, Darko Aleksov, duke komentuar marrëveshjen e arritur mes katër partive politike është shprehur pesimist në realizimin e saj.        Ajo...
image
Kuvendi i miratoi ndryshimet e Kodit zgjedhor
Kuvendi i Republikës së Maqedonisë mbrëmë vonë në suaza të seancës së 112-të me 92 vota "pro" tre "kundër" dhe një "abstenim" e ka miratuar...
image
Vazhdon sot procesi i “Grupit të Kumanovës” me dyer të mbyllura
Sot në Sallën e Madhe në Gjykatën e Lartë vazhdon diskutimi kryesor nga procesi gjyqësor për ngjarjet në Lagjen e Trimave në Kumanovë nga 9...
image
Han: Lajme të mira nga Maqedonia, hap i rëndësishëm drejt përfundimit të krizës politike
Komisari për negociata për zgjerim i Bashkimit Evropian, Johanes Han, në profilin e tij zyrtar në rrjetin social "Tuiter" e përshëndeti marrëveshjen midis katër partive...
image
Ibrahimi: Kanali i ri 24 orësh në gjuhën shqipe, fitore më e madhe e shqiptarëve
ZZëvendësdrejtori i Radio Televizionit të Maqedonisë, Harun Ibrahimi, ka përshëndetur marrëveshjen e djeshme e cila mundëson për herë të parë në histori të hapet një...
image
Ndërroi jetë djali që u mbyt në Liqenin e Ohrit
S I. nga fshati Kamenjan i Tetovës ka ndërruar jetë para pak orësh përkundër përpjekjeve të ekipit mjekësor të spitaleve në Strugë dhe Shkup, njoftoi...
image
Aliu: Nuk do të jemi pjesë e qeverisë së ardhshme për arsye parimore
Deputeti i PDSH-së, Imer Aliu pas bisedimeve të djeshme për dalje nga kriza politike deklaroi se organizimi i zgjedhjeve korrekte, demokratike dhe kredibile ka qenë...
Next
Arkivi
first first Korrik, 2016 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag