Hyrje | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Vlerëso tekstin
0

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Kuvendi do ta vazhdojë mbledhjen e 12-të
Kuvendi i Republikës së Maqedonisë sot do ta vazhdojë mbledhjen e 12-të, në rend dite të së cilës janë propozim ndryshimet dhe plotësimet e ligjeve ...
image
Ministri Poposki merr pjesë në Forumin strategjik të Bledit
Ministri i Punëve të Jashtme, Nikolla Poposki sot merr pjesë në Forumin strategjik të Bledit, në Bled të Sllovenisë, ngjarje politike e cila gjatë viteve ...
image
Seanca të tre Komisioneve kuvendore
Në Kuvendin e Republikës së Maqedonisë sot do të takohen komisionet për sistem politik dhe marrëdhënie mes bashkësive, për çështje ekonomike  dhe Komision juridiko-ligjvënës.Para Komisionit ...
image
Sekretari i përgjithshëm i Këshillit të Evropës për vizitë në Ukrainë
Sekretari i përgjithshëm i Këshillit të Evropës Torbjorn Jaglland sot do të shkojë për vizitë zyrtare në Kiev, ku do të takohet me presidentin ukrainas ...
image
Konferencë: NATO-ja e ardhshme - sfida dhe pritje"
Konferencë me temë "NATO-ja e ardhshme - sfida dhe pritje" organizon sot Këshilli euroatlantik i Maqedonisë.Në konferencën në prag të samitit ë ardhshëm të Aleancës, ...
image
Ministri Jolevski në Londër
Ministri i Mbrojtjes, Zoran Jolevski sot qëndron në Londër, Britani të Madhe. Është paraparë të realizojë takime të veçanta me anëtarë të Parlamentit britanik, ish-ministrin ...
image
Shqetësimi i akademikëve
Akademikët vlerësojnë se Maqedonia edhe pas 16 viteve ka probleme të brendshme reale, si në aspektin politik po ashtu edhe atë ekonomik dhe se edhe në të ardhmen do të ballafaqohet me sfidën serioze të anëtarësimit në NATO dhe BE. Tani është koha që shteti së bashku me Akademinë e shkencave të krijojnë strategji të përgjithshme shoqërore dhe ekonomike, sepse vetëm kështu qartë do të definohej ardhmëria e Maqedonisë, thonë ata...
image
Kryediplomatja e re e BE-së Mogerini e njeh Ballkanin
Vendosmërinë se dëshiron të ndihmojë në përparimin e Maqedonisë drejt BE-së, Mogerini e ka pohuar edhe gjatë vizitës së paradokohshme në Shkup, ku dha porosi të qartë se është i nevojshëm vullneti te Maqedonia, por edhe tek Greqia për zgjidhjen e kontestit shumëvjeçarë...
image
Këshilli gjyqësor, katër vite me vetëm një shqiptar
Bazuar në statistikën e katër viteve të fundit, për nevojat e pasqyrimit të gjendjes faktike të përfaqësimit të drejtë të bashkësive etnike në institucionet shtetërore, Këshilli gjyqësor nga viti 2010 e këtej ka funksionuar vetëm me një shqiptarë të angazhuar në administratën e tij...
image
Sytë e shumicës rikthehen kah deputetet e “pavarura”
Katër deputetet femra të përjashtuara nga partitë e tyre bazë, do të rikthehen në qendër të vëmendjes, pasi së paku dy prej tyre do të nevojiten për sigurimin e shumicës së dyfishtë për të miratuar ndryshimet kushtetuese...
image
Jashari: Komsioni venecian do të deklarohet për ndryshimet kushtetuese më 9 shtator
Ministria e Drejtësisë ende nuk e ka marrë mendimin  e Komisionit venecian për ndryshimet kushtetuese. Qëndrimi  i ri, siç deklaroi sot në pres konferencë ministri ...
image
Ministri Neziri në shënimin e Ditës së minatorëve në Xhepçishtë të Tetovës
Ministri i Ekonomisë Bekim Neziri së bashku me kryetarin e Asociacionit të Maqedonisë për minatorë Nikollajço Nikollov sot ka marrë pjesë në solemnitet me rastin ...
image
Stuhia “Simeon” sot pasdite përfshinë Maqedoninë( UPDATE)
Sipas informacioneve te fundit, stuhia "Simeon" e ka goditur Kroacinë,Bosnje Hercegovinën dhe Malin e Zi dhe tashmë është drejtuar kah Serbia dhe Kosova ndërsa në orët e natës pritet ta godet edhe Maqedoninë.Ne Mal të Zi stuhia ka krijuar vërshime,ndërsa në Kroaci në disa vende ka rënë edhe borë në pikë të Verës...
image
"Gazda Nini": Nuk kam folur me Gruevskin për "Makedonska Banka"
Dëshmitari kyç në procesin gjyqësor mes kryeministrit Nikolla Gruevski dhe liderit të LSDM-së, Zoran Zaev e dha dëshminë e tij sot në Shkup. Dëshmitari Jovica ...
image
Shtajnmajer. Pa befasi për Maqedoninë në Samitin e NATO-s
Në samitin e NATO-s nuk pres befasi  në raport me pranimin e Maqedonisë në Aleancë, deklaroi shefi i diplomacisë gjermane Frank Valter Shtajnmajer, në forum ...
Next
Arkivi
first first Shtator, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull