Hyrje | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Vlerëso tekstin
0

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaAktuale
Previous
image
“Drita” do ta bojkotojë fillimi e vitit shkollor
Drejtori Ramadan Kovaçi konfirmon se këtyre ditëve është në plan mbajtja e një takimi me Këshillin e prindërve dhe se fillimi apo bojkotimi i mësimit më një shtator do të varet prej vendimit që do të sjellin prindërit...
image
Kosova investon në Maqedoni
Ekziston interesim i madh nga kompanitë kosovare për të investuar në degë të ndryshme ekonomike si hoteleri, prodhimin e ushqimit, mobilieve, ndërtimtarisë etj. Sipas Institutit Ndërkombëtar për Studime Ekonomike në Vjenë, më shumë investime të huaja se Maqedonia ka shënuar edhe Kosova, me 259 milionë euro. Ndërsa, sa i përket vendeve të tjera të rajonit, Shqipëria prinë me investime të huaja në rajon të cilat arrijnë në vlerë prej 923 milionë euro ...
image
BDI-ja e Ahmeti shtrin dorën e pajtimit
BDI-ja e Ahmeti shtrin dorën e pajtimit për dhënien fund të konfliktit mes deputetëve të saj dhe atyre të PDSH-së që kulminoi me rrahje gjatë ...
image
Gruevski: Berlini dhe Brukseli me qëllim të qartë
Ka qëllim të qartë tek Gjermania, por edhe tek Komisioni evropian që më tepër të ndikojnë dhe të kyçen në lehtësimin e zgjidhjes së problemeve ...
image
RDSH-ja e Strugës me Selën
Në një komunikatë për media RDSH e Strugës përgënjështron informacionet për mbajtjen e Kuvendit Zgjedhor të saj për Strugën, duke konfirmuar se kjo strukturë qëndron ...
image
Parapërgatitje para raportit të KE-së
Në pritje të Raportit të vjeshtës të Komisionit Evropian, zëvendëskryeministri për çështje evropiane, Fatmir Besimi, realizoi takim pune me ministrin Adnan Jashari. Siç thuhet në ...
image
SHBA të angazhohet të hiqet vetoja greke
Në analizën e fondacionit amerikan Heritixh, e publikuar në prag të samitit të NATO-s në Uells, kërkohet nga SHBA-ja të angazhohen që politika e zgjerimit ...
image
Kapitull i ri i Ballkanit me BE-në /FOTO/
Vendet e Ballkanit hapën një kapitull të ri të marrëdhënieve me Bashkimin Europian në Konferencën e Berlinit. Kancelarja Angela Merkel dhe presidenti i Komisionit Evropian, ...
image
Neziri: Lidhja me Kosovën të jetë rruga Shkup-Bllacë
Vendet nga Ballkani duhet të jenë më të unifikuar, më të koordinuar në pjesën e ekonomisë dhe të paraqiten me strategji të përbashkët që të ...
image
Ministri Ademi në takim shkencor në Prishtinë
Ministri i Arsimit dhe Shkencës Abdilaqim Ademi sot në Prishtinë do të marrë pjesë në hapjen e takimit të nëntë vjetor shkencor ndërkombëtar, të organizuar ...
image
Kompani nga Isparta e Turqisë për takime afariste në Shkup
Përfaqësues të kompanive nga rajoni i Ispartës, Turqi, sot në Shkup do të kenë takime bilaterale me biznesmenë nga Maqedonia.Takimet janë në suaza të orumit ...
image
Thaçi:Incidenti skenar i BDI-së, tërhiqemi nga Parlamenti
Duke e sqaruar këtë qëndrim, kreu i PDSH-së tha se partia tij nuk do të merr pjesë në punët e Kuvendit për një afat të pacaktuar, kurse është shumë afër sjelljes së vendimit që të bojkotojë përgjithmonë parlamentin e Maqedonisë...
image
“Monstra”:Në vend të protestave, peticion
Këshilli organizativ i protestave kundër rasteve të të dënuarve në procesin gjyqësor “Monstra” si dhe të protestuesve të dënuar lidhur me këtë rast,kanë bërë të ...
image
Maqedonia as që do të përmendet në Uells
Një ambasador prej vendeve të NATO-s në Shkup ka konfirmuar se zgjerimi i Aleancës nuk është pikë diskutimi në Uells, por se Samiti do të fokusohet në tre pika kryesore, siç janë implikimet nga kriza Ukrainë-Rusi dhe përgjigja e NATO-s, Afganistani, si dhe sfidat e reja të NATO-s ndaj konflikteve në Irak, Siri, Afrikën Veriore dhe terrorizmin ndërkombëtarë ...
image
Do të këshillohen arsimtarët, por nga kush?
Janë një sërë çështjes të hapura për këshillimin e mësimdhënësve që nuk dinë të notojnë objektivisht nxënësit dhe për të cilat nuk mund të jep përgjigje as ministri Ademi. Njëra prej tyre ka të bëjë me pyetjen se kush do t’i këshillojë ata kur BZHA nuk ka për vete këshilltarë...
Next
Arkivi
first first Gusht, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull