Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Janeva nesër prezanton rastin “Trezor”
Prokuroria Speciale Publike e drejtuar nga Katica Janeva nesër (e mërkurë) do të prezantojë lëndën e re, të koduar me emrin “Trezor”. Në njoftimin për...
image
U hiqet masa e arrestit dy të akuzuarve në rastin "Spiuni"
Dy të akuzuar në rastin "Spiuni", dje, vonë pasdite janë lëshuar nga arresti. "Gjykata e Apelit Shkup dje, vonë pasdite deri te Gjykata Themelore Shkup 1...
image
Kuçi dhe Bejta në inaugurimin e restoranit "La Perla Graz” në Austri"
Ministri i Ekonomisë Driton Kuçi dhe kryetari i Gostivarit Nevzat Bejta kanë marrë pjesë në hapjen solemne të restoranit elitar "La Perla Graz" në Austri,...
image
Debati Clinton-Trump thyen rekordin e audiencës. Ja deklaratat pikante të kandidatëve
Dy kandidatët për president në Shtetet e Bashkuara të Amerikës u përplasën për punësimin, terrorizmin dhe racizmin, në debatin e parë televiziv të zhvilluar në...
image
Në Komisionin për sistem politik duhet të vazhdojë debati rreth raportit të PSP-së
Në Komisionin për sistem politik dhe marrëdhënie mes bashkësive sot duhet të vazhdojë debati rreth raportit për punën e Prokurorisë Speciale Publike. Seanca dje u ndërpre...
image
Banka Botërore do ta prezantojë raportin gjysmëvjetor ekonomik për EJL-në
Banka Botërore organizon promovim të edicionin të 10-të nga seria e raporteve për gjendjen e ekonomive në Evropën Juglindore (EJL6: Shqipëri, Kosovë, Bosnje e Hercegovinë,...
image
Javë logopedike falas për fëmijë
Me qëllim të uljes së numrit të fëmijëve me probeme në të folur dhe ndihmën e të gjithëve që kanë vështirësi të këtij lloji shoqata...
image
Zëvendëskryeministri Ademi për vizitë në Francë
Zëvendëskryetari i Qeverisë së Republikës së Maqedonisë, përgjegjës për Çështje Evropiane Arbër Ademi sot do të qëndrojë për vizitë pune në Francë. Në kuadër të vizitës,...
image
Dispora shqiptare e ka shansin për deputetë
Shanset janë reale që shqiptarët të nxjerrin të paktën një depuetet në diasporë. Mbetet të shihet nëse partitë politike shqiptare do të lejojnë të përsëritet e kaluara, apo do të organizohen qoftë edhe me koalicione parazgjedhore në këtë njësi...
image
Me një sy kah zgjedhjet, tjetrin kah anulimi
Balancimi i votuesve, vendimi për kushtetutshmërinë e Prokurorisë speciale, ndryshmet në Ligjin për mbrojtjen dëshmitarëve, janë tre problematikat e pazgjidhura, të cilat nga partitë politike mund të shfrytëzohen si alibi për anulimin e zgjedhjeve ...
image
Programuesit, paga dyfish më të larta
Sipas të dhënave statistikore, neto paga në muajin korrik në veprimtarinë e programimit ishte 48.264 denarë, që është për 70 për qind më shumë se në të njëjtën periudhë vitit 2011. Me fjalë të tjera, paga në këtë veprimtari është rritur 20 mijë denarë, apo nga 28.392 në 48.264 denarë...
image
Zhbogar nuk paralajmëroi suspendim
SÇE i ka quajtur të pabaza raportimet në media se Komisioni Evropian i ka suspenduar institucionet vendore për implementimin e IPA fondeve...
image
Nxitoni, zilja e fundit për konkursin e kulturës
Me përjashtime të numrave më të lartë në sfera të tilla si Botime, Folklor, Muzikë e Dramë, në një pjesë të konsiderueshme të sektorëve të tjerë kanë mbërritur pak ose aspak projekte konkurruese. Interesimi mungon në Trashëgimi, Bashkëpunimin Ndërkombëtar, Industritë kreative... e ngjashëm, ndërsa pritjet janë zhgënjyese pas apeleve për të konkurruar në këto sektorë deficitarë ...
image
Janeva lëshon mbledhjen Komisionit
Pas përplasjeve rreth figurës së Albin Kurtit, në Komisionin për sistem politik ka vazhduar debati për raportin e prokurores speciale, Katica Janeva, i cili shqyrtohet...
image
Me ligj do të ndalohet hedhja e ushqimit të tepërt
Rreth 26.000 tonelata ushqim në vit përfundojnë në deponinë e Shkupit Drislla, megjithatë pjesë e madhe e këtij ushqimi është i sigurt për t’u ngrënë. Prandaj, është ngritur iniciativë për sjellje të Ligjit për dhurim të ushqimit me të cilin, mes tjerash, do të kufizohet hedhje të ushqimit të sigurt...
Next
Arkivi
first first Shtator, 2016 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag