Hyrje | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Vlerëso tekstin
0

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Benzina lirohet për 3 denarë, dizeli për 1.5 denarë
Çmimet me pakicë të derivateve prej sonte në mesnatë lirohen prej 1,5 deri 3 denarë për një litër, vendosi sot Komisioni Rregullator për Energjeitkë (KRRE).Me ...
image
Deputetët e PDSH-së zyrtarisht u kthyen në Kuvend
Deputetët e Partisë Demokratike Shqipëtare (PDSH) sot u kthyen në bankat kuvendore, pas paralajmërimeve dhe vendimit të konfirmuar nga trupat më të lartë të partisë.Kuvendi ...
image
Komuna e Gostivarit asfaltoi rrugët në Tumçevishtë
Asfaltimi i rrugëve kryesore në brendi të fshatit dhe rregullimi i terrenit sportiv janë investimet që janë bërë në fshatin Tumçevishtë nga Komuna e Gostivarit ...
image
Haxhinjtë arritën përmes Deve Bairit
Të gjithë 703 udhëtarët e paraparë, të cilët me anë të rrigës tokësore po kthehen nga haxhillëku në Arabinë Saudite, arritën në vend përmes vendkalimit ...
image
23 tetori ditë jopune për të gjithë qytetarët
Dita  e Luftës revulucionare maqedonase - 23 tetori (e enjte) është ditë jopune për të gjithë qytetarët e Republikës së Maqedonisë, kumtoi sot Ministria e ...
image
Nesër pa ujë Draçeva dhe fshatrat përreth
Nesër pa ujë prej orës 8 deri në orën 17 do të mbeten një pjesë nga shfrytëzuesit nga lagja Draçevë dhe fshatrat Studeniçan, Moranë dhe ...
image
Kosova ende nën ngërç politik
Kosova nis edhe një javë pa zgjidhje të ngërçit politik rreth formimit të institucioneve të reja, të dala nga zgjedhjet e 8 qershorit.Presidentja Atifete Jahjaga ...
image
Punëtori për mbikëqyrje ndaj enteve psikiatrike
Në organizim të Instrumentit për ndihmë teknike dhe këmbim të informatave të Komisionit evropian (TAIEX), ndërkaq në bashkëpunim me Avokatin e popullit, sot dhe nesër ...
image
Jashari do të takohet me ambasadorin Bradke, të angazhuar për luftëtarë të huaj sirianë
Ministri i Drejtësisë, Adnan Jashari sot do të takohet me Robert Bradke, ambasador i SHBA-së i angazhuar për çështje të ndërlidhura me luftëtarët e huaj ...
image
Kuvendi do ta vazhdojë debatin për Buxhetin për vitin 2015
Kuvendi i Republikës së Maqedonisë sot do ta vazhdojë debatin për Buxhetin për vitin 2015.Në rend dite të vazhdimit të mbledhjes së 18-të janë Propozim-buxheti ...
image
Jolevski në konferencë për pjesëmarrje në misione paqësore të OKB-së
Ministri i Mbrojtjes, Zoran Jolevski sot do të drejtohet në konferencën dyditore për Pjesëmarrje të rritur të vendeve të Ballkanit Perëndimor në misionet paqësore të ...
image
Dokumentacioni gati, paratë ende s’janë siguruar
Projekti bashkë me dokumentacionin teknik duhet të jetë i gatshëm më së voni deri në fund të vitit 2016, kurse konstrukti financiarë i projektit kushton afër 8 milionë euro, para këto të siguruara përmes IPA fondeve. Vlera e përgjithshme e realizimit të këtij projekti është rreth 350 milionë euro, të cilat ende nuk janë siguruar ...
image
Ustallëku do “paguhet” shtrenjtë
Hidraulikë, elektricistë, bojaxhinj, muratorë, pastruese, dado fëmijësh, apo masazherë, por Ligji nuk lë mbrapa edhe format e tjera të shërbimeve, si dhënieve të leksioneve private nga mësues... e të tjera. Gjobat për shkelje shkojnë nga 1500 e deri në 9 mijë euro. Me këtë Ligj që ende nuk është finalizuar dhe synon të ulë numrin e të papunëve fiktivë, ajo që pritet është rritja e çmimeve të këtyre shërbimeve ...
image
Tërheqje taktike apo analizë e vlerësimit ekstren
Megjithëse duket si një tërheqje taktike e MASH-it nga një procesi i papërgatitur mirë, ministri Abdilaqim Ademi thotë se qëllimi është diku tjetër. “Nuk është tërheqje e Ministrisë prej procesit të deritanishëm, por konsideruam së është mirë të bëhet një analizë më e thellë me të gjitha palët që janë të lidhura me vlerësimin ekstern”, thotë ai...
image
BE: Sanksionet ndaj Rusisë mbeten deri në pranverë
Pa ndryshime drastike në politikën e jashtme të Moskës, sanksionet ndaj Rusisë, të cilat i vendosi Bashkimi Evropian për shkak të Ukrainës në fuqi do ...
Next
Arkivi
first first Tetor, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull