Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Shpallje për punësim të 125 ushtarëve profesionistë në ARM
Ministria e Mbrojtjes sot ka publikuar shpallje për punësimin e 125 ushtarëve profesionistë në Armatën e Republikës së Maqedonisë. Siç inofmrojnë nga Ministria, procesi i selektimit...
image
Van Haute: Nuk është mirë të kopjohet ligji për mediat nga vendet evropiane
Ndërmjetësuesi në bisedimet për rregullimin e mediave, Piter Van Haute, fton partitë politike që të arrihet sa më shpejtë që është e mundur një kompromis...
image
Artistët nuk janë administratorë
Përfaqësues të Sindikatës kanë kërkuar që barazia në pagat mujore të punonjësve të administratës dhe atyre të kulturës duhet të ndryshojë. Sipas SKM-së, kultura është një fenomen shumë më i gjerë dhe nuk mund të përfshihet në një Ligj të vetëm, ndërkohë që sfera të ndryshme të kulturës duhet të trajtohen me ligje të posaçme...
image
Pa ndërkombëtarët, takim as me dreqin
"Nuk duhet të mbahet asnjë takim as me Zaevin dhe as me dreqër të tjerë, pa një kontratë të fuqishme politike të garantuar nga faktori ndërkombëtar", thotë Shpëtim Pollozhani lidhur me takimin e një dite më parë të LR-PDSH dhe RDK-së me Zaevin. Ai shprehet se vetëm me bashkimin e tre partive jashtëparlamentare shqiptare mundet të fillojë ndonjë ndryshim në skenën politike në vend...
image
Ahmeti priti ambasadorin malazez në Maqedoni, Mitroviq
Në selinë e Bashkimit Demokratik për Integrim në Tetovë, kryetari Ali Ahmeti sot ka pritur ambasadorin e Malit të Zi në Maqedoni, Predrag Mitroviq dhe...
image
Tre kryqëzime për pastrimin e Listës
"Dy kompani do të jenë vendore, për të cilat tashmë kemi bërë shpallje publike dhe sigurisht që do të kemi kujdes në përzgjedhjen e fituesve nga kompanitë që kanë rezultate në këtë fushë. Kompania e tretë do të jetë ndërkombëtare, të cilën do të përzgjedh organizata e njohur IFEMES. Kemi vendosur kështu pasi kemi dashur të kemi rezultate nga tre versione të ndryshme e që më pas të kemi rezultatin përfundimtar të pranueshëm nga të gjithë", thotë Jakupi ...
image
Shkolla pa inventarë!
Për mungesë të inventarit, dy klasat shtesë të shkollës periferike në Slivnik te Velesit, nuk mund te vihen ende në përdorim. Mësimi edhe në gjysmëvjetorin e dytë vazhdon me tre ndërrime dhe me mungesë të kushteve elementare. Përgjegjësi Qemal Musa kishte refuzuar të pranojë inventarin e vjetër. Nga Komuna e Velesit thonë se nuk kanë mundësi financiare të blejnë inventar të ri, kurse në Ministrinë e Arsimit kanë thënë se do ta shqyrtojnë kërkesën, por pa treguar një afat kohor...
image
Thaçi në drekë pune te ambasadori Orav
Ambasadori i delegacionit të BE-së në Maqedoni, Aivo Orav, ka pritur në një takim pune  kryetarin e Partisë Demokratike Shqiptare, Menduh Thaçi. “Bashkëbiseduesit kanë pasur...
image
BESA: S’ështe e rëndësishme data e zgjedhjeve, por Marrëveshja
Në selinë e Lëvizjes BESA, të enjten ka qëndruar një delegacion i lartë i SHBA-së dhe BE-së në përbërje: David Stephenson–shef i sektorit politik dhe...
image
Ivanov-Kameron: Duhet të rriten kapacitetet në kufirin Maqedoni-Greqi
Kriza e refugjatëve dhe situata në kufijtë midis Maqedonisë dhe Greqisë ishin në fokus të bisedimeve të presidentit të Maqedonisë Gjorge Ivanov dhe kryeministrit britanik...
image
Sindikatat e HM kërkuan që të zhbllokohet hekurudha Gjevgjeli-Tabanoc
Udhëheqësitë e katër sindikatave në Hekurudhën e Maqedonisë sot kërkuan që institucionet kompetente dhe Ministria e Punëve të Brendshme të ndërmarrin masa ligjore për mënjanimin...
image
Janë dhënë 2.496 vërtetime për drejtë azili
Gjatë 24 orëve të fundit janë dhënë vërtetime për gjithsej 2.496 shtetas të huaj, prej tyre 992 janë të gjinisë mashkullore, 460 të gjinisë femërore,...
image
Mbaroi Lista, së shpejti edhe mediat
Anëtari shqiptar në KSHZ, Subhi Jakupi ka thënë shkurt për gazetën KOHA se KSHZ do të mbajë seancë të rregullt në orët e vona të pasdites së martë, dhe që sipas tij, me dakordimin e të gjithë anëtarëve, do të miratohet edhe metodologjia e pastrimit të Listës zgjedhore...
image
Parashtrohen 270 amendamente të propozim-rezolutës të PE-së për Maqedoninë
Gjithsej 270 amendamente janë parashtruar ndaj Propozim-rezolutës për Maqedoninë të raportuesit Ivo Vajgël, që për progresin në integrimet evropiane në mars duhet ta votojë Parlamenti...
image
Besimi mori pjesë në Konferencën Germia Hill në Prishtinë
Zëvendëskryetari i Qeverisë së Republikës së Maqedonisë për Çështje Evropiane, Fatmir Besimi, dje mbajti fjalim në Konferencën Germia Hill – Prishtinë, e titulluar si "Siguria...
Next
Arkivi
first first Shkurt, 2016 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag