Hyrje | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Vlerëso tekstin
0

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaAktuale
Previous
image
IOM: Femrat pa shkollë, viktima më të shpeshta të trafikimit
Hulumtimi i fundit i IOM-it ka vërtetuar se në Maqedoni dhe Kosovë, pjesa më e madhe e viktimave të tregtisë me njerëz nuk kanë mbaruar as arsimin fillor, ndërsa sa i përket rekrutimit të viktimave, në vend të parë janë gjetur kontaktet direkte me viktimat ...
image
Ahmeti takon Zyrtarin e lartë britanik për Ballkanin Perëndimor, Owen Jenkins
Miqësor dhe me diskutime të hapura është vlerësuar nga BDI takimi që është realizuar sot mes kreut të kësaj partie Ali Ahmeti dhe zyrtarit të ...
image
Grubi i shqetësuar me gjyqësorin
Në Parlamentin e Maqedonisë, të premten deputeti nga radhët e Bashkimit Demokratik për Integrim, Artan Grubi, ka pritur në një takim pune zëvendësambasadorin e Gjermanisë ...
image
Stop manipulimit me çmimet e prodhimeve
“Me saktësimin dhe precizimin e dispozitave ligjore, do të zbardhen dilemat e deritanishme lidhur me llojet dhe mënyrat e ndryshme të shitjeve, pasi deri tani - zgjidhjet ligjore me formulime të përgjithshme u shkaktonin shitësve probleme të ndryshme sepse nuk kishte ndarje të qartë të çmimeve që në mënyrë konkrete dhe precize do të informojnë blerësit”, thotë Lazo Angelovski nga Shoqata e Tregtisë pranë Odë ekonomike të Maqedonisë...
image
Akademia po rrezikon gjykatat dhe prokuroritë
Janë të dhënat zyrtare ato që bëjnë me dije se me ritmin e tanishëm të prodhimit të kuadrove të reja - gjykatës dhe prokurorë publik, Akademia përkatëse mund të lërë gjykatat dhe prokuroritë themelore pa gjykatës. Për këtë arsye, një kohë më të gjatë është duke u menduar ndryshimi i Ligjit që rregullon funksionimin e Akademisë së gjykatësve dhe prokurorëve...
image
Bejta: Çështja e emrave u mbyll në 2006-ën
“Ndërrimi i emrave të shkollave u bë në mandatin tim të parë si kryetar komune dhe kjo është një çështje e mbyllur tani”, deklaron Nevzat Bejta, kurse pohon se ka qenë kërkesa e prindërve dhe arsimtarëve të Gostivarit që shkollat të mos kenë emra personalitetesh apo ngjarjesh të caktuara historike, por thjeshtë të quhen “Gostivari”...
image
“Monstra” tregoi se ka boshllëk ndëretnik
Kandidati që duhet ta zëvendësojë Poll Uollersin në pozitën e ambasadorit në Maqedoni, Xhes Bejli tha para senatorëve amerikan se si ambasador në Shkup do të punojë edhe në vazhdimin e zbatimit të Marrëveshjes së Ohrit. “Protestat pas kumtimit të aktvendimeve për rastin ‘Monstra’, treguan se ende ekziston boshllëk në raportet ndërmjet dy bashkësive më të mëdha në Maqedoni”, është shprehur mes tjerash ambasadori i ardhshëm amerikan...
image
Abdilaqim Ademi: 30 milionë denarë për UEJL-in në 2015
Ministri i Arsimit dhe Shkencës Abdilaqim Ademi qëndroi sot për një vizitë në Universitetin e Evropës Juglindore në Tetovë, ku u prit në takim nga ...
image
DHP-ja mbylli 11 argjendari në Kumanovë
Argjendaritë janë mbyllur për shkak të parregullsive gjatë punës, bën të ditur DHP-ja...
image
Maqedonasit nuk e japin emrin për BE
Shumica e qytetarëve e përkrahin inkuadrimin e Maqedonisë në BE nëse nuk ekziston kusht  për ndryshim të emrit, ndërsa gjysma e tyre konsiderojnë se shteti ...
image
Samaras dhe Merkel do të bisedojnë edhe për Maqedoninë
Kryeministri grek Andonis Samaras javën e ardhshme në Berlin do të takohet me kancelaren gjermane Angela Merkel.Me paralajmërimin e takimit, mediat greke filluan të spekulojnë ...
image
Shënimi i 50-vjetorit të gjyqësisë kushtetuese në Maqedoni
Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë sot do ta shënojë 50-vjetorin e themelimit të gjyqësisë kushtetuese në vend.Në kuadër të shënimit do të mbahet konferencë ...
image
Ministri Ademi për vizitë në Universitetin e EJL-së
Ministri i Arsimit dhe Shkencës Abdilaqim Ademi  sot do ta vizitojë Universitetin e Evropës Juglindore, me rastin e fillimit të vitit akademik 2014/2015.Gjatë vizitës ministri ...
image
Delegacioni qeveritar në forumin e biznesit në Mersin
Kryeministri Nikolla Gruevski së bashku me delegacionin qeveritar në përbërje të të cilit janë edhe ministrat pa kompetencë për tërheqjen e investimeve të huaja Bill ...
image
Naim Tërnava intervistohet nga Policia
KTV-ja ka marrë vesh se para valës së dytë të arrestimeve të të dyshuarve për nxitje të terrorizmit dhe urrejtjes ndër-fetare, në mesin e të ...
Next
Arkivi
first first Shtator, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull