Hyrje | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Vlerëso tekstin
0

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Osmani: Votuesit do të dinë të bëjnë dallimin midis përgjegjësisë dhe papërgjegjësisë
BDI-ja konsideron  se fushata në përgjithësi u zhvillua në frymë fer dhe demokratike me disa përjashtime. Qytetarët e Maqedonisë patën mundësinë të dëgjojnë ofertat e ...
image
Pendarovski takon Thaçin
Kandidati i LSDM-së për president Stevo Pendarovski të mërkurën ka qëndruar në Prishtinë ku me ftesë të Universitetit “AAB” ka mbajtur ligjëratë para studentëve në ...
image
PDSH denoncon funksionarët e BDI-së në Antikorrupsion
Partia Demokratike Shqiptare ka dorëzuar të mërkurën në Komisionin për parandalimin e korrupsionit dokumentet me të cilat gjatë periudhës së fundit akuzonte funksionarët e BDI-së ...
image
Ademi: Ç’të keqe i përgatit Menduh Thaçi popullit shqiptar?
Kandidati për deputet i BDI-së, Xhevat Ademi doli sot me një reagim kundër liderit të PDSH-së, Menduh Thaçi duke pyetur atë se ç’të keqe i ...
image
Ilir Meta njihet me Zonën e lirë ekonomike të Tetovës
Kryeparlamentari i Shqipërisë Ilir Meta të mërkurën së bashku me zëvendësministren e Ekonomisë Brunilda Paskali dhe zëvendësministrin e integrimit ka vizituar Zonën e Lirë Ekonomike ...
image
Shqiptarët masovikisht të dalin në zgjedhje, të rritet numri i deputetëve
Kryetari i LSI-së dhe njëkohësisht kryetar i Kuvendit të Shqipërisë Ilir Meta, duke vlerësuar zgjedhjet parlamentare në Maqedoni ka potencuar se shqiptarët duhet të dalin ...
image
BDI prezantoi platformën ekonomike në OEMVP
Përfaqësuesit e Bashkimit Demokratik për Integrim, zëvendëskryeministri për çështje evropiane Fatmir Besimi, ministri i Ekonomisë Valon Saraçini dhe Drejtori i Agjencionit për Investime të Huaja ...
image
Kuvendi i Kosovës miratoi themelimin e Gjykatës Speciale
Kuvendi i Kosovës ka miratuar themelimin e Gjykatës speciale për krimet e luftës dhe ka vendosur t’i vazhdoj mandatin misionit të EULEX-it edhe për dy ...
image
Me vërtetim fals deshi të marrë diplomë të USHT-së
Një student ka tentuar të marrë diplomë në Universitetin Shtetëror të Tetovës me vërtetim të falsifikuar. Në këtë tentim ai është zbuluar nga një referent ...
image
Na përkrahni të formojmë grup parlamentarë
Në vazhdën e aktiviteteve parazgjedhore karavani i RDK-së shpalosi programin zgjedhor para banorëve të Çegranit dhe Forinës. Kandidatët për deputetë të kësaj  partie theksuan se ...
image
BDI në Gostivar, PDSH në Çair, RDK në Shkup
Partitë dhe koalicionet po hyjnë në pjesën e fundit të fushatave zgjedhore për rrethin e dytë të zgjedhjeve presidenciale dhe zgjedhjeve të parakohshme parlamentare që ...
image
Ahmeti: Për pjesëmarrësit në qeveri nuk vendosin bodrumet por votuesit
Bashkimi Demokratik për Integrim prezantoi para banorëve të Kërçovës kandidatët për deputetë të Njësisë Zgjedhore nr. 5 dhe shpalosi platformën me moton “Bashkë më mirë, ...
image
Thaçi: Qeverisja e BDI-së dhe Ahmetit, një e kaluar
Lideri i PDSH-së dhe bartës i listës në Njësinë zgjedhore 6, Menduh Thaçi mbrëmë në tubimin në Dibër e kërkoi besimin e shqiptarëve. Sipas tij, ...
image
Mbështetje e plotë për platformën e BDI-së edhe nga pensionistët e Çairit
Funksionarë të lartë të Bashkimit Demokratik për Integrim sot kanë takuar kryefamiljarë-pensionistë nga komuna e Çairit, të cilët i kanë informuar me punën e bërë ...
image
BDI reagon ndaj konferencës për shtyp të PDSH-së
Bashkimi Demokratik për Integrim sot ka reaguar ndaj konferencës për shtyp të Partisë Demokratike Shqiptare e cila akuzoi BDI-në se e shpërdoron Ndërmarrjen publike "Postat ...
Next
Arkivi
first first Prill, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull