Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Të implementohet Marrëveshja e Përzhinos
Franca e përkrah Maqedoninë për zbatimin e reformave që do të mundësojnë vendin të dalë nga kriza politike dhe të avancojë në rrugë drejt inkuadrimit...
image
Edhe sivjet librat me gabime
Fillim të suksesshëm të vitit shkollor të gjithë nxënësve të shkollave fillore dhe të mesme në Maqedoni u dëshiroi ministri i Arsimit dhe Shkencës, Abdilaqim...
image
Besimtarët bëhen gati për Haxh
Sesa është numri i besimtarëve që do të nisen gjatë këtij muaji nga Maqedonia ende nuk dihet. Nga Bashkësia Islame nuk japin asnjë një lloj informacioni, as sa i takon interesimit të personave, aplikimeve të bëra për marrjen e vizës për në Arabinë Saudite që kryhet përmes këtij institucioni, apo edhe sa i takon numrit të rezervimeve të bëra në BFI. Nga agjencitë turistike thonë se interesimi është i njëjtë, ndërsa të tjerë pohojnë se interesimi është ulur krahasuar me vitin e kaluar ...
image
Një e treta e refugjatëve, gra dhe fëmijë
Ndërkohë, gjatë ditës së martë, nga qendra për pritje të refugjatëve që ndodhet në afërsi të qytetit të Gjevgjelisë, në drejtim të vendkalimit kufitar në veri të vendit kanë udhëtuar katër trena me nga 600 refugjatë...
image
Maqedonia s'e ulë TVSH-në, vonon edhe borxhin
Njohësit e çështjeve ekonomike në Maqedoni vlerësojnë se nuk mund të bëhet paralelizëm ndërmjet dy vendeve fqinje në aspektin e uljes së TVSH-së për shkak se, siç thonë ata, masa të tilla tashmë janë zbatuar në Maqedoni, si dhe për shkak të harxhimeve joproduktive fiskale në Maqedoni që nuk sjellin të ardhura në buxhet. Megjithatë, ekspertët kërkojnë respektimin e afateve ligjore për kthimin e TVSH-së ndaj firmave...
image
"Ibraim Temo" do veshë uniformën!
Xheladin Muça, drejtor i shkollës së mesme "Ibraim Temo" tregon për gazetën KOHA se në këtë fillim viti mësimor nga disa prindër është hedhur ideja që kjo shkollë të vendos standardin edhe në kodin e veshjes...
image
Në mesin e 600 kadetëve, 46 shqiptarë
Prej 600 kadetëve për policë në nivel të shtetit, gazeta KOHA mëson se numri i kadetëve të përzgjedhur shqiptarë arrin 46. Nga ky numër, 26 policë shqiptarë do të mbeten në Shkup, kurse 20 të tjerët do të shpërndahet nëpër qytetet tjera...
image
Marrëveshja sfidohet në Parlament
Kthimi i opozitës në Parlament ka shërbyer për akuza të reja mes dy partive maqedonase. Sipas VMRO-së, përderisa opozita ishte jashtë, në Parlament janë miratuar, kurse deputetët e saj kanë marrë rregullisht pagat. Zaev nga ana tjetër tha se kthimi dëshmon se qëndrojnë prapa Marrëveshjes politike, duke e lënë të hapur sërish bojkotin nëse e njëjta nuk respektohet në tërësi ...
image
Spasovski: Vendimi i gjykatës është i paligjshëm
Vendimi i djeshëm i Gjykatës Themelore Shkup 1 është i paligjshëm. Instanca më e lartë gjyqësore është e obliguar të sjellë vendim për heqjen e...
image
"E pranoj fajin, u ngutëm me Ligjin"
Një vit pasi Qeveria shpalosi reformën në arsimin e lartë, ministri Abdilaqim Ademi pranon fajin. "U ngutëm me nxjerrjen e këtij Ligji, që më vonë u bë viktimë e politikës, por ndoshta edhe e ndonjë hapi të gabuar nga Qeveria dhe MASH-i. Për këtë më duhet të pranoj një pjesë të fajit". Produkt politik është vlerësuar edhe Ligji për arsim të lartë në Shqipëri, ndërsa kësaj gracke duket se ka ditur ti shpëtoj më së miri Kosova ...
image
Komuna e Studeniçanit, 470 nxënës të malësisë pajisen me mjete mësimore
Kryetari i Komunës së Studeniçanit Azem Sadiki, sot mori pjesë në aksionin humanitar, i cili parasheh shpërndarjen e pakove me mjete arsimore për 470 nxënës...
image
Inaugurohet shkolla e mesme në Shuto Orizarë
Ministri i Arsimit dhe Shkencës Abdilaqim Ademi së bashku me kryeministrin Nikolla Gruevski të mërkurën lëshuan në përdorim shkollën e  mesme në Komunën Shuto Orizarë....
image
Ura në Poroj shumë shpejt gati
Zëvendësministri i Mbrojtjes, Ilmi Selami dhe shefi i Shtatmadhorisë së ARM-së, Metodija Veliçkovski, kanë inspektuar punimet që kryhen në urën në fshatin Poroj. Po ashtu...
image
Siniçani me shkollë të re
Mësimi ka filluar edhe në shkollën e re të fshatit Siniçan, e cila filloi të ndërtohet para dy vitesh, gjegjësisht më 17 maj të vitit 2013. Shkolla do të veprojë në kuadër të shkollës qendrore "Sabedin Bajrami" në fshatin Kamjan. Rreth 200 nxënës nga ky fshat, prej vitesh i ndiqnin mësimet në fshatin fqinj, Kamjan, duke udhëtuar nga 2 kilometra rrugë...
image
Për 10 vite 400 nxënës më pak
Gjersa në vitin shkollor 2005/2006 ka pasur gjithsej 14940 nxënës në të gjitha shkollat fillore dhe të mesme të Gostivarit, në vitin shkollor 2015/2016 ky numër ka rënë në 10840. Vitin e ri shkollor në shkollat fillore të Komunës së Gostivarit, sivjet e filluan 6685 nxënës, nga të cilët 626 janë filloristë të klasave të para. Vitin e kaluar shkollor, numri i nxënësve në shkollat fillore ishte 6824, pra vërehet një ulje prej rreth 200 nxënësish ...
Next
Arkivi
first first Shtator, 2015 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag