Hyrje | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Vlerëso tekstin
0

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Polici tetovar plaçkit mërgimtarët
Policia në vend se të garantojë siguri, bëhet pjesë e krimit. Kështu 37 vjeçari T.Xh nga Tetova, pjesëtarë i policisë së Tetovës ka plaçkitur një ...
image
Shoferët e kamionave nga Maqedonia me rroga ekstreme të ulta në Suedi
Shoferët e kamioneve në disa qytete të Suedisë protestojnë në prag të festave të fundvitit kundër kushteve në profesionin e tyre, të cilat ata i ...
image
Janari rrit edhe çmimet e cigareve
Sipas kalendarit për rritje të akcizave për cigare, nga 1 janari 2015 do të duhet të rritet çmimi i cigareve për 3 denarë për pako. ...
image
Gjuha e njëjtë, argumenti që përmbys të gjitha kundërshtimet
Është diçka e veçantë, mbase edhe shumë domethënës fakti se shqiptarët asnjëherë identitetin e tyre nuk e kanë parë nën prizmin e fesë, sepse midis kombëtares dhe fetares, për shkak se te shqiptarët janë prezent të tri fetë, në plan të parë gjithnjë ka qëndruar kombëtarja. Kur flitet për komunitete të kontestuara në shoqëritë që kanë shumë probleme të pazgjidhura dhe demokraci të padefinuar, çështjen e tyre duhet shikuar nga një këndvështrim shumëdimensional. Sidomos kur bëhet fjalë për Maqedoninë, ku ka një (keq)përdorim sistematik institucional të kategorive të caktuara etnike ...
image
Oborre me kivi, limonë, shegë...
Dibranët tregojnë se përveç ndryshimit të klimës, sidomos pas ngritjes së pendës së Liqenit të Dibrës një domethënie shumë të madhe për prezencën e frutave mesdhetare në Dibër ka edhe hapja e kufijve. Tani vite me radhë frutat në fjalë kanë depërtuar në Dibër nga qytetet të Shqipërisë ...
image
Banorët të gatshëm për t’u kyçur në sistem
Fshatrat e Malësisë së Tetovës akoma nuk kanë plane urbanistike, nuk kanë të rregulluar kanalizimin, nuk kanë të rregulluar problemin e grumbullimit të mbeturinave dhe shumë probleme të tjera elementare ...
image
Në Ohër takohen kryepolicët e Maqedonisë dhe Shqipërisë
Kryepolicët e dy vendeve, Didi dhe Çavkov, kanë theksuar rëndësinë e përcaktimit të prioriteteve të përbashkëta si, garantimi i sigurisë në rajon, krijimi i një klime sa më të përshtatshme për lëvizjen e lirë të qytetarëve dhe te mallrave në të dy anët e kufirit, rritjen e nivelit të bashkëpunimit midis dy policive me vendosjen e kontakteve direkte ...
image
Vazhdon debati kundër luanit
Historianë, politikanë, analistë, juristë e të tjerë kanë qenë panelistët kryesorë në tribunat e zhvilluara të premten në Shkup dhe Tetovë, të cilët janë shprehur kategorikisht kundër pranimit të luanit edhe si një simbol shqiptar dhe mënyrës sesi po mundohet t'i imponohet ky version opinionit ...
image
Ligjet e reja e bëjnë USHT-në jofunksionale
Në debatin publik për ndryshimet në Ligjin për arsim në USHT, në të cilin ishte pjesëmarrës dhe vetë ministri i Arsimit, Abdilaqim Ademi, profesorët e USHT-së bashkë me studentët i arsyetuan të gjithë propozimet, duke thënë se këto ndryshime ligjore cenojnë autonominë e universitetit ...
image
Nga anëtarësimi në NATO varet edhe ardhmëria e dy komuniteteve të mëdha në vend
Vjollca Sadiku Dibër, 19 dhjetor- Nga anëtarësimi i Maqedonisë në NATO varen edhe marrëdhëniet mes dy entiteteve më të mëdha maqedonasve dhe shqiptareve, por edhe paqja ...
image
Gruevski: Maqedonia ka mbështetjen e kryetari të KE-së për anëtarësim në BE
Republika e Maqedonisë mund të mbështetet te kryetari i ri i Këshillit Evropian, Donald Tusk, në lidhje të anëtarësimit në Bashkimin Evropian, porositi kryetari i ...
image
Në institucionet elitare mezi depërtohet
Opera dhe Baleti, Filarmonia, Biblioteka Universitare "Kliment Ohridski", Galeria Nacionale, Muzeu i Qytetit, apo ai i Artit Bashkëkohor dhe Shkencave Natyrore janë disa prej tyre, ku personeli është shumë i kufizuar sa i takon përbërjes etnike. Shifrat në vite po ngelin thuajse të pandryshueshme dhe vështirë se kjo situatë do të përmirësohet edhe në vijim. Vala e re e "administratorëve të papunë" që po shpërndahen nëpër institucione nacionale, mund të ndryshojë përqindjen etnike, por jo edhe përbërjen e stafeve profesionale ...
image
Kapkon do të investojë 18 milionë dollarë dhe do të hapë 400 vende pune
Kompania amerikane nga industria automobilistike Kapkon automotiv teknoloxhis do të investojë 18 milionë dollarë dhe do të hapë 400 vende të reja të punës në ...
image
Stavreski: Nuk ka prolongim të pagesës së kontributeve për honorarët
Nuk do të ketë prolongim të detyrimit për pagesë të kontributeve për honorarët, që duhet të fillojë nga fillimi i muajit të ardhshëm, deklaroi sot ...
image
Ahmeti u takua me drejtorin për çështje të EJL-së pranë Stejt Departmentit, Jazdgerdi
Kryetari i Bashkimit Demokratik për Integrim, Ali Ahmeti, ka vizituar sot Ambasadën e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Shkup, ku realizoi takim pune me ...
Next
Arkivi
first first Dhjetor, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull