Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Rikthehen protestat kundër vendimit të presidentit Ivanov
Pas një pauze disa ditëshe, mijëra qytetarë të organizuar nga dhjetëra organizata joqeveritare edhe sonte dolën në rrugët e Shkupit për të shprehur revoltën e...
image
Kosova dhe Maqedonia diskutojnë për autostradën
Ministri i Infrastrukturës, Lutfi Zharku, ka pritur sot zëvendësministrin e Transportit dhe Lidhjes të Republikës së Maqedonisë, Faton Pollozhani, me të cilin ka diskutuar për...
image
6.5 milionë euro harxhohen për telefon
Vetëm gjatë viti 2015, funksionarët e lartë shtetërorë kanë harxhuar mbi 13.5 milionë euro para nga buxheti për telefona zyrtarë, vetura zyrtare, bileta aeroplani, prenotime të hoteleve, materiale reprezentative, sigurime private dhe shërbime tjera...
image
Çdo e dhjeta banesë nën hipotekë
Rritja e kredive banesore ka rritur edhe numrin e hipotekave tek bankat si garanci për kthimin e borxhit. Në rritje ka ndikuar edhe preferenca e pagesës së këstit të kredisë në vend të qirasë mujore ...
image
Bërvenica e para me groshë
Fshatrat e rajonit të Pollogut radhiten të parët në Maqedoni në prodhimtarinë e groshës. Kryesojnë fshatrat e Komunës së Bërvenicës me 1624 tonë të prodhuara,...
image
Më shumë shtypet 10 denarëshi
Edhe gjatë vitit 2015 është punuar në përmirësimin e kualitetit të parave në qarkullim me strukturë më të ulët apoenësh, përmes rritjes së monedhave në qarkullim në apoenë prej 10 dhe 50 denarë...
image
"Mëhalla e dibranëve", një histori e Tiranës
Sipas historianëve, dibranët e shpërngulur së pari shkuan në Elbasan e më pas pjesa dërmuese u vendosën në Tiranë. Sipas të dhënave, aktualisht në Tiranë jetojnë afro 80.000 banorë të cilët janë me prejardhje nga Dibra...
image
Si u organizua desanti i 1990-tës?
Rrethi i parë i zgjedhjeve të para ishte caktuar më 11 nëntor, ndërkohë mërgata ishte vënë në lëvizje më herët, tregon Xhevdet Dauti në atë kohë drejtues i Agjencionit Turistik "Flamurtari" me seli në Zvicër. Xhevdeti ishte një nga bartësit e aksionit për ardhjen e mërgimtarëve në zgjedhjet e para pluraliste...
image
Dyzet raste të dhunës ndaj fëmijëve
Nga fillimi i vitit dhe deri më tani kanë evidentuar rreth dyzet raste të dhunës ndaj fëmijëve. Nga rastet e evidentuara zyrtarisht, 18 fëmijë kanë qenë fizikisht të keqtrajtuar, kurse pjesa e ngelur i janë nënshtruar vetëm dhunës psikike...
image
Në Greshnicë me "Ritet e dasmës kërçovare"
Dasma sipas traditës shqiptare të Kërçovës u zhvillua në oborrin e dy shtëpive të vjetra në fshatin Greshnicë dhe filloi me ritet e fejesës, për të vazhduar më tutje me ato të martesës...
image
Shqipja pengon edhe te shqiptarët!
Sinjalizimi rrugor në Urën e Bit Pazarit, që tregon drejtimet për në Prishtinë, Tetovë e Ohër, kohë më parë ka qenë cak i huliganëve. Ndonëse veprimet e këtilla për shqiptarët e Shkupit janë mirë të njohura, ky është rasti i parë që mbishkrimet e tabelave në gjuhën shqipe të fshihen edhe në vendbanime shqiptare...
image
Seanca gjyqësore për "Puç" nuk u mbajt
Kryetari i LSDM-së Zoran Zaev dhe të akuzuarit e tjerë në rastin "Puç" sot erdhën në Gjykatën Themelore Shkup 1, por gjykimi nuk u mbajt...
image
Çifti që i kontribuon mjekësisë gjermane
Mjekët Ardian dhe Margarita Mustafa pas përfundimit të studimeve në Shkup nuk arritën që profesionin e tyre ta ushtrojnë në vendlindje. Në kërkim të punës dhe avancimit profesional, ata migrojnë në Gjermani ku punojnë tash e disa vite ...
image
Bejli: Jemi në kontakt me të gjitha partitë
Jemi në kontakt me të gjitha partitë politike”, ka deklaruar sot në Shtip, ambasadori i SHBA në Maqedoni, Xhejs Bejli, duke u përgjigjur në pyetje...
image
Partitë rrezikojnë shtetin për pushtetin
Mbetet të shihet nëse BE dhe SHBA do të ndërmjetësojnë mes palëve dhe do të vënë në kondita të sigurta dialogun politik që të shkohet drejt një Qeverie ekspertësh apo Qeverie teknike, ose të shkohet siç po flitet më së shumti drejt një Qeverie të koalicionit të zgjeruar...
Next
Arkivi
first first Maj, 2016 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag