Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Nisin bisedimet, treshja evropiane ballafaqon VMRO dhe LSDM-në
Përfaqësuesit e VMRO-DPMNE-së dhe LSDM-së kanë filluar sot në Bruksel maratonën e bisedimeve për dalje nga kriza politike. Treshja e Parlamentit Evropian - Eduard Kukan,...
image
Kitmer: Zgjidhja e emrit nuk duhet të anulohet
Kemi dëgjuar me interes të madh se Qeveria e re greke është e interesuar për promovimin e masave për ndërtimin e besimit me Maqedoninë dhe...
image
Fletoret e borxhit...
Në fletore shihen emrat dhe shumat e borxhit: Ramiu 555 denarë, Asije 119 denarë, Amra 300 denarë, Drita 107 denarë, Qazimi 1825 denarë, Nazmiu 1080, Daniela 919 denarë, Hajri 130 denarë etj...
image
Xhamia e Sahatit
Xhamia e Sahatit që në mesin e banorëve të Gostivarit njihet si xhamia e qytetit, është ndërtuar në vitin 1676. Në vitin 1920 xhamia pëson meremetimin e parë, kurse në vitin 1944 bëhet meremetimi i dytë i kësaj xhamie, që pas plotë 50 vitesh apo në vitin 1994 mbi themelet e kësaj xhamie të vjetër ndërtohet një tempull i bukur fetar që sot ekziston në qendër të qytetit. Në kuadër të xhamisë janë ndërtuar medreseja, një konvikt për nxënësit nga fshatrat e afërm, si dhe biblioteka, por fatkeqësisht ky institucion kulturor sot nuk ekziston...
image
Në "Alo mjek" 1.142 thirrje për një javë
Në linjën telefonike për këshilla mjekësore "Alo mjek" 02/15123 në shtatë ditët e fundit janë regjistruar 1.142 thirrje, ndërsa nga hyrja në funksion i linjës...
image
Dialog i VMRO-DPMNE-së dhe LSDM-së në Europarlament
Përfaqësues të VMRO-DPMNE-së dhe të LSDM-së sot në Parlamentin Evropian me ndërmjetësim të tre eurodeputetëve dhe nën syrin e përfaqësuesve të Komisionit Evropian do të...
image
Në pritje të nënshkrimit të Ivanovit
Ndërkohë, përfaqësimi i shqiptarëve në përfaqësitë diplomatike është nën çdo nivel. Aktualisht, nga gjithsej 56 përfaqësi diplomatike (40 ambasada, 7 misione, 7 konsullata të përgjithshme dhe dy përfaqësi konsullore), vetëm shtatë udhëheqës janë shqiptarë ...
image
Teatri të shohë aty ku është e ndaluar
Kjo datë është shënuar me një sërë aktivitetesh të ndryshme kulturore si edhe me vënien në skenë të disa premierave në teatrot në Shkup dhe qytete të tjera. Me përjashtim të tre teatrove shqiptarë, ku nuk planifikohej shfaqje apo edhe ndonjë lloj aktiviteti. Apeli i drejtuesve të këtyre institucioneve i drejtohet publikut, për të qenë sa më prezent në teatër dhe ta shohin si një pasuri kombëtare...
image
Vetëm presioni ndërkombëtarë garanton sukses
Duke patur parasysh përvojën e hidhur me dështimin e dialogut politik mes dy partive maqedonase, analistët politik theksojnë se vetëm presioni dhe mbikëqyrja e vazhdueshme mund të garantojë sukses në dialog, sidomos tani kur hendeku mes VMRO-së dhe LSDM-së është ashpërsuar edhe më tepër pas aferës së përgjimeve...
image
Depozitat kalojnë shifrën prej 4.5 miliard euro
Krahasuar me vitin 2013, kursimet qytetarëve në vitin 2014 janë rritur për 438 milionë euro, gjegjësisht gjatë vitit të kaluar - qytetarët bankave komerciale në vend i kanë besuar mbi 4.5 miliard euro. Vetëm në ‘Komercijalna banka”, qytetarët ruajnë rreth 1 miliard euro...
image
Rrethi vicioz i mungesës së paraleleve
Nëse shkollat nuk kanë numër të plotë nxënësish për formimin e paraleleve shqipe, nuk kanë se si të hapin konkurs për pranimin e profesorëve. Mirëpo, edhe në rastet kur paraqiten nxënës shqiptarë, konkurset e profesorëve mezi mbyllen në gjysmëvejtorin e dytë. “Për part-time, nuk ia vlen të punësohesh në arsim”, tregon nga përvoja e saj Adriana Hamidi, që vjet u angazhua profesoreshe e frëngjishtes për 10 orë në javë...
image
Duam punë, jo ndihma
Albani është 15 vjeçar. Ai mëson në shkollën ekonomike. Senadi, nuk vazhdoi shkollën. Herë pas herë gjen ndonjë punë në ndonjë restorant. Bëjnë marrëveshjen për pagën dhe në fund ia përgjysmojnë. Ia hanë hakun djalit. Ai ka mbaruar vetëm shkollën fillore...
image
Gjellëtoret e Çarshisë së Shkupit
Pikërisht në qendër të Çarshisë, në anën e vjetër të qytetit të Shkupit, afër çinarit të vjetër i cili me hijen e vetë dhe fontanën përball , i ngjitur me Kapan Hanin i japin “Turistit” një shije të veçantë, e cila nuk haset gjithë kund...
image
Pesë dobësitë ekonomike
Infrastruktura, shëndetësia, arsimi fillor dhe i lartë, zhvillimi i tregjeve financiare dhe përgatitja teknologjike janë pesë dobësitë ekonomitë të Maqedonisë që duhet të kenë prioritet për tu reformuar në të ardhmen...
image
Kamatat ndëshkuese mbeten të larta
Të parët për kamatat ndëshkuese me 16 dhe 14 për qind janë Serbia, respektivisht Kroacia, ndërsa shkallët më të ulëta me 8 për qind i ka Bosnje dhe Hercegovina, ngjashëm sa janë edhe në BE. Në Maqedoni niveli i kamatave ndëshkuese me 12 për qind është mjaft i lartë krahasuar me fuqinë pagesore të qytetarëve ...
Next
Arkivi
first first Mars, 2015 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag