Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
I pasuksesshëm referendumi për QTQ-në
Jehona e referendumit për Qendrën tregtare të qytetit deri në orën 18 ishte 36,29 për qind, publikoi mbrëmë Komisioni shtetëror zgjedhor.Të dhënat që i publikoi...
image
Mirsad Ndrecaj pranon se ka sulmuar karakollin e Goshincës
Shkup 26 prill -Mirsad Ndrecaj, i njohur në luftën e 2001-shit si Komandant Nato, ka pranuar se ai bashkë me disa ish-ushtarë të UÇK-së janë...
image
Aksion i madh policor në Malinë, fshati mbetet i bllokuar
Shkup, 26 prill - Situatë e tensionuar mbizotëron në fshatin Malinë. Një aksion i madh policor i filluar në mëngjesin e ditës së diel i...
image
Procedurë disiplinore për 30 të punësuar në MPB
Gjatë javës së kaluar pas procedurës së zbatuar disiplinore janë marrë 30 vendime kundër 30 të punësuarve në MPB për shkak të shkeljeve të bëra...
image
Komuna e Çairit thellon bashkëpunimin me komunat arbëreshe në Kalabri
Një delegacion nga Shkupi, i përbërë nga kryetari i komunës së Çairit Izet Mexhiti, prorektori i Universitetit të Evropës Juglindore Blerim Reka dhe profesori Aziz...
image
Referendum për pamjen e Qendrës tregtare të qytetit në Shkup
Në komunën e Qendrës sot mbahet referendum për pamjen e Qendrës tregtare të qytetit në Shkup.Çështja e referendumit është "Nëse jeni për atë të mbahet...
image
Ja çfarë i tha Gruevski Mustafës për incidentin në Goshincë
Zëdhënësi i Qeverisë së Kosovës, Arban Abrashi, e ka mohuar që kryeministri i Maqedonisë, Nikolla Gruevski, t’i ketë lajmëruar institucionet e Kosovës në mënyrë zyrtare...
image
Gruevski komentoi sulmin në Gushincë si rast serioz
Gushinca është temë serioze, ndërsa deklaratat se pushteti qëndron prapa incidentit janë vezë qyqare. Këtë e tha mes tjerash kryeministri Nikolla Gruevski, në tribunën e...
image
Bojkoti do të kushtojë, më pak ditë pushimi
Në fakultete ku për shkak të zonave autonome u pamundësua organizimi i rregullit i studimeve në fillim të semestrit veror, ligjëratat nuk do të përfundojnë më 15 maj por në fund të atij muaji. Viti shkollor do të zgjatet gjithashtu për disa ditë më shumë edhe në shkollat e mesme të cilat humbën mësimin për shkak të bojkotit që iu dha fund të enjten ...
image
Kryetari i BDI-së Ali Ahmeti të hënën për vizitë zyrtare në Prishtinë
Ahmeti të hënën do të qëndrojë në Prishtinë me ftesë të Zëvendëskryeministrit të parë dhe Ministrit të Jashtëm të Republikës së Kosovës,  Hashim Thaçi. Gjatë kësaj...
image
Jankullovska i quan shqiptarët indianë dhe fis i egër
Ministrja e Brendshme, Gordana Jankullovska në bisedën me shefin e Shërbimit Sekret, Sasho Mijallkov, të publikuar sot nga LSDM, ka vazhduar të ofendojë shqiptarët duke...
image
Në Gostivar, publikohet bomba 26-të e LSDM
Sot LSDM-ja në Gostivar e prezantoi "bombën e 26-të, ku, siç thotë kryetari i degës në Gostivar Bllagojçe Tërpeski, paraqitet keqpërdorimi i firmave për qëllime...
image
Familja Rexhepi demanton Jankullovskën
Sipas Ministrisë së Brendshme, aksioni policor në Kumanovë të enjten në mbrëmje nuk ka qenë i lidhur e rastin e Goshincës, megjithatë informatat e policisë të premten u demantuan nga njëri prej të arrestuarve, Shefki Rexhepi, por edhe nga të afërmit e të arrestuarve, të cilët sqarojnë se policia është interesuar shumë për Goshincën dhe për 2001- shin ...
image
"Një drejtësi e vonuar, por jo edhe e harruar"
Pasi u liruan nga burgu, tash e katër vite sipas vendimit gjyqësor të burgosurit e "Sopotit" çdo dy javë duhet të paraqiten në gjyq. Ndërkaq tani të gjithë në zë thonë se nëpërmjet avokatëve të tyre presin që të ngrisin procesin për shpalljen zyrtare të pafajësisë së tyre dhe të rifillojnë një jetë normale si qytetarë të lirë ...
image
Vlon nga pakënaqësia në Burgun e Shutkës
Ankesat e radhës që kanë të bëjnë me paraburgimin këtë herë vijnë nga burgu i Shutkës. Sipas të dhënave zyrtare, një pjesë e personave që janë në paraburgim në qelitë e këtij burgu ditëve të fundit kanë arritur të alarmojnë institucionet, duke u futur në grevë. Pakënaqësia dhe revolta e kësaj kategorie konfirmohet edhe nga zyra e Avokatit të Popullit ...
Next
Arkivi
first first Prill, 2015 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag