Hyrje | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Vlerëso tekstin
0

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Majlinda triumfon në Abu Dhabi Grand Slam
Majlinda Kelmendi ka triumfuar në finale të garës së xhudos, në Grand Slam që organizohet në Abu Dabi.Sportistja më e mirë kosovare arriti të shpallet ...
image
Konkursi në SIOFA, publikohet ranglista e kandidatëve
Agjencia e Administratës ka publikuar ranglistën me emrat e kandidatëve, që kanë aplikuar në konkursin e shpallur nga Sekretariati për Implementimin e Marrëveshjes së Ohrit. ...
image
Takim i ministrit Izairi me ambasadorin Baer
Ministri i Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor Nurhan Izairi sot u takua me ambasadorin austriak në Republikën e Maqedonisë, Tomas Mihael Baer.Siç njoftoi Ministria, në ...
image
Deklaratë e Maqedonisë, Shqipërisë dhe Bullgarisë për Korridorin 8
Ministrat e transportit dhe lidhjeve të Maqedonisë, Shqipërisë dhe Bullgarisë sot në takim në Sofje miratuan Deklaratë për zbatimin e projekteve nga rëndësia e tre ...
image
Orban e tërhoqi propozimin për tatim ndaj shfrytëzuesve të Internetit në Hungari
Hungaria ka vendosur që të lërë mënjanë taksën e propozuar për trafikun e të dhënave në internet, pas protestave masive kundër planit."Kjo taksë, në formën ...
image
Makstil mbyllet, Jugokrom kërkon vazhdim të ri të aftit
"Makstil" në pajtim me obligimet e parapara për realizimin e planit operativ për vendosjen e standardeve ekologjike prej sot e ndërpret prodhimin në repartin e ...
image
Presidenti Ivanov për vizitë zyrtare në Serbi
Presidenti i Republikës së Maqedonisë, Gjorge Ivanov qëndron për vizitë zyrtare në Republikën e Maqedonisë, ku sot në kryeqytet do të ketë takim me nikoqirin ...
image
Poposki në takimin e Grupit të Vishegradit dhe Perëndimit Perëndimor
Ministri i Maqedonisë së Punëve të Jashtme Nikolla Poposki sot në Bratisllavë do të marrë pjesë në takimin ministror të vendeve të Grupit të Vishegradit ...
image
Hiqet suspendimi për financim të PDSH,VMRO-PP dhe PDR
Ministria e Drejtësisë e hoqi suspendimin për pagesë të mjteve për financim të rregullt vjetor të VMRO Parti-së Popullore, PDSH-së, Partisë demokratike të romëve, pasi ...
image
Dita ndërkombëtare e kursimit
Me rastin e Ditës Botërore të kursimit -31 tetor Shoqata e bankierëve pranë Odës Ekonomike të Maqedonisë sot në seancë solemne do të ndajë  mirënjohje ...
image
Emrat e shkollave, vazhdon loja “ngrohtë-ftohtë”
Makthi për çështjen e shumëdiskutuar të emërimit të katër shkollave fillore në Komunën e Çairit me emrat e personaliteteve shqiptare vazhdon. Gjykata Kushtetuese nuk pati rastin të prononcohet për iniciativën e Shehtanskit, pasi gjykatësi Josifovski e tërhoqi lëndën nga rendi i ditës...
image
IPA: 664.2 milionë euro për shtatë vite
Përmes programit për financim IPA, Bashkimi Evropian do t’i lëshojë Maqedonisë 664.2 milionë euro gjatë shtatë viteve të ardhshme. Varet nga Maqedonia, a do ti ...
image
Nis procesi zgjedhor në BDI të Tetovës
Sot, në selinë e BDI-së në Tetovë, u mbajt mbledhja e Kryesisë së degës së Tetovës, në të cilin u soll vendim për fillimin e ...
image
Aksident i rëndë në rrugën Shkup-Kumanovë
Një i vdekur dhe katër të plagosur është bilanci i një aksidenti fatal që ndodhi sot rreth mesdite në rrugën Kumanovë – Shkup. Në këtë ...
image
BPRM: Sistemi bankar është stabil dhe i sigurtë
Sistemi bankar edhe në kushte të rrethimit të jashtëm të mbushur me sfida të shumta, arriti ta ruajë likuiditetein, e me atë edhe stabilitetin dhe ...
Next
Arkivi
first first Tetor, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull