Hyrje | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Vlerëso tekstin
0

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaAktuale
Previous
image
U propozua përbërja e re e Komisionit për lustrim
Komisioni kuvendor për çështje të zgjedhjeve dhe emërimeve propozoi përbëje të re të Komisionit për verifikim të fakteve.Me propozim vendimin, sërish propozohet Tome Axhiev për ...
image
Pritje të gjata në kufirin Kosovë-Serbi
Pritje e gjata i konfirmojnë edhe zyrtarë të Policisë së Kosovës derisa në Ministrinë e Diasporës thonë të kenë arritur një numër i madh i ankesave të emigrantëve të Kosovës të cilët kanë potencuar se janë krijuar kolona të gjata dhe se ata po presin deri në 6 orë për të kaluar procedurat kufitare...
image
Gjashtë nga protestuesit në Shkup dënohen me nga 3 vjet burg
Arian Rexhepi, Muaharem Bardhi. Adem Abdullovski, Enur Iljaz, Muharrem Isa dhe Rami Buçi do të vuajnë dënime me nga tre vjet burg. Të gjithë këtyre njëkohësish u është vazhduar edhe masa e paraburgimit...
image
Zona të lira në Vinicë dhe Berovë
Qeveria ka vendosur hapjen edhe të dy zonave të reja industriale në afërsi të Vinicës dhe Berovës. Zona e Vinicës do të jetë me sipërfaqe ...
image
KRRE do t'i kumtojë çmimet e energjisë ngrohëse
Komisioni rregullator për energjetikë (KRRE) paralajmëroi për sot konferencë për shtyp me temë çmime të energjisë ngrohëse. KRRE, sipas shkrimeve të disa mediumeve, do të ...
image
Shtypi i Kosovës titujt kryesorë 30 korrik
Më poshtë vijojnë titujt kryesorë të gazetave të Kosovës të ditës së sotme:Gazeta “Lajm”WILLIAMSON NUK PËRJASHTON ASGJËProkurori special i EULEX-it, Clint Williamson paraqiti dje në ...
image
FMN: Borxhi i jashtëm i Maqedonisë, 44,8% e BPV-së
Fondi Monetar Ndërkombëtar publikoi shumën e borxhit publik të Maqedonisë. Ai është 44,8% e Prodhimit Bruto Vendor ose 3 miliardë e 584 milionë euro. Në ...
image
GNK-ja propozon krijimin e etnitetit kroat
Grupi Ndërkombëtar i Krizës (GNK) propozoi një riorganizim të Bosnje-Hercegovinës (BH) në një shtet me tre ose katër njësi territoriale. Grupi Ndërkombëtar i Krizës (GNK) ...
image
At Nikolla Marku i përgjigjet DASH: Unë jam prift ortodoks shqiptar dhe jo maqedonas
Kreu i Kishës Ortodokse Shën Mëria në Elbasan, At Nikolla Marku i përgjigjet Departamentit Amerikan të Shtetit duke sqaruar se me Maqedoninë e lidh vetëm ...
image
SHBA dhe Gjermania kërkojnë zgjidhje të shpejtë të kontestit me emrin
Kontesti i emrit të Maqedonisë është çështje që ka të bëjë me shumë vende, përfshirë edhe SHBA-në dhe Gjermaninë dhe shumë vende duan të shohin të zgjidhur për shkak të ngjarjeve në botë. Problemet nuk duhet lënë të vlojnë, por të zgjidhen në kohë, ka thënë Nimic ...
image
Për pasaporta urgjente vetëm në Shkup
Në Sektorin e MPB-së në Kërçovë, këtë e arsyetojnë me problemin e mungesës edhe të një fotoaparati dhe të sistemit të dhënies së dokumentacionit, me praninë e të cilit do të evitohej njëherë e përgjithmonë ky problem i kamotshëm...
image
Një urë gjigande në sheshin “Skënderbeu”
Gati një muaj po bëhet testimi i stabiliteti të tokës mbi të cilin do të vendosen themelet e urës, ndërsa Komuna Qendër e ka miratuar planin për ndërtimin e saj, që deri më sot ishte pengese e vetme administrative qw të fillohet me fazën e dytë. Tani në procedurë e sipër është marrja e lejes së ndërtimit po nga kjo komunë ...
image
Prioritet marrëveshja, Abetarja me dilema
Shqiptarët e Maqedonisë janë të vetmit që nuk e përdorin ende Abetaren mbarëkombëtare. Pretekst për këtë shpesh herë është përmendur mungesa e një marrëveshje me të cilën do të rregullohet çështja e përdorimit të ndërsjellë të teksteve shkollore...
image
Katër të plagosur nga grabitja në Dibër (UPDATE)
Siç mëson KOHA, pas sulmit të grabitësve në një artari në Dibër, Spitali i qytetit ka pranuar katër të plagosur nga shkëmbimi i zjarrit në ...
image
Vetëm në qershor bllokohen 206.687 llogari bankare në Maqedoni
Banka Popullore e Maqedonisë njoftoi sot se gjatë muajit qershor janë bllokuar 206.687 llogari bankare të personave fizikë dhe juridikë.E dhëna bëhet e ditur nga ...
Next
Arkivi
first first Korrik, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull