Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Edhe sivjet pa “ Pllaja Vistën”
Me dy pishina për fëmijë, një pishinë me përmasa të mëdha për gara dhe një tjetër për akrobacione, të rrethuara me parqe dhe hije nga lisat e gjatë, e bënin Pllaja Vistën epiqendrën tërheqëse, por......
image
Rrahje në Reçicë të Vogël
Dy persona nga Reçica e Vogël janë lënduar rëndë pas një zënkë mes tyre. Ngjarja ka ndodhur rreth orës 21.30 në Reçicë të Vogël ku...
image
Marrëveshje me ndërmjetësim ndërkombëtar
Kryetari i Partisë Demokratike Shqiptare, Menduh Thaçi sot në selinë e partisë realizoi takim me ambasadorin e Kroacisë në Shkup, Zlatko Kramariq dhe me këshilltarin...
image
Evropa e harroi Maqedoninë!
Ministri i Jashtëm i Serbisë, Ivica Daçiq ka kritikuar bashkësinë evropiane për mungesë të angazhimit të duhur për t’i zgjidhur çështjet e diskutueshme në Maqedoni....
image
Berisha lavdëron Ahmetin, thotë se po vepron si Kryeministër
Sali Berisha në emisionin “Studio e Hapur” të Eni Vasili, ka folur për ngjarjet e parashikuara në Kumanovë. Sipas tij, lideri i BDI-së, Ali Ahmeti...
image
Zjarr në një shtëpi në Tetovë
Është përfshirë nga zjarri një shtëpi  në rrugën e butikëve në Tetovë. Zjarri ka përfshirë këtë shtëpi në mesditë, ndërsa me intervenimin e zjarrfikësve të...
image
Milloshoski në Tiranë i kundërpërgjigjet Ramës
Antonio Milloshoski, ish shefi i diplomacisë dhe aktualisht nënkryetar i Parlamentit të Maqedonisë nga Tirana, ku ndodhet në konferencën parlamentare për Evropën Juglindore, përmes një...
image
Operacioni “Soba” prangos dy persona dhe kap drogë e armë
Policia e Pogradecit njoftoi që në orët e para të së premtes finalizimin me sukses të një operacioni antidrogë, në përfundim të të cilit u...
image
Ahmeti për "Katimerini": Anëtarësimi në NATO ul tensionet ndëretnike
Derisa ka zgjatur konflikti në Kumanovë mes një grupi të armatosur dhe forcave policore, ish komandanti i përgjithshëm i UÇK-së, tani kryetar i BDI-së Ali...
image
BDI: Qëndrimet ruse në kundërshtim me përcaktimin euroatlantik
Në Parlamentin e Maqedonisë, deputeti i BDI-së Artan Grubi ka pritur në një takim pune Heidi Guerer, drejtoreshë për Evropën Juglindore në Ministrinë e Punëve...
image
KMDLNj: Ekspertizë mjeko-ligjore për të vrarët në Kumanovë, pastaj varrimi i tyre
Pas shumë kërkesave dhe përpjekjeve të familjarëve dhe autoriteteve kosovare, janë kthyer në Kosovë trupat e nëntë të vrarëve në Kumanovë, shqiptarë në Kosovës. Autoritetet...
image
MPJ: Bllokadat dhe kërcënimet nuk janë në frymën e vlerave evropiane
Bllokadat, kërcënimet për bllokada dhe pretekstet nuk janë në frymën e vlerave evropiane dhe nuk kontribuojnë për stabilitetin e rajonit, kumtoi Ministria e Punëve të...
image
Mbërrijnë në Kosovë trupat e të vrarëve në Kumanovë (Foto)
Rreth orës 4:00 të mëngjesit kanë hyrë në Kosovë trupat e nëntë shtetasëve kosovarë të cilët u vranë më 9 maj në “Lagjen e Trimave”...
image
Johanes Han informon Ali Ahmetin për bisedimet në Strasburg
Johanes Han, eurokomisar për zgjerim ka informuar kryetarin e BDI-së Ali Ahmeti mbi rrjedhën e bisedimeve që ka patur ditë më parë me dy liderët...
image
Familjarët identifikojnë trupat e pajetë të kosovarëve
Në orët e mbrëmjes së ditës së enjte, familjet e kosovarëve të vrarë në Kumanovë, për disa orë kanë identifikuar trupat e pajetë. Më pas...
Next
Arkivi
first first Maj, 2015 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag