Fillimi | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhësia: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Votoni këtë tekst
0

Subscribe to comments feed Komente (0 dërguar):

gjithsej: | shfaqen:

Dërgoni komentin comment

Shkruani kodin e fotos:

  • email Email mikut
  • print Verzioni print
  • Plain text Tekst i thjeshtë
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Ndërron jetë gazetarja e RTVM-së, Fatmira Çeliku
Sot, në moshën 56 vjeçare, pas një sëmundjeje të gjatë e të pashërueshme, ndërroi jetë ideatorja e emisioneve për fëmijë për shumë vite me radhë...
image
Thaçi realizoi takim të përbashkët me ambasadorët e BE-së në Maqedoni
Kryetari i Partisë Demokratike Shqiptare, Menduh Thaçi, sot në selinë e partisë priti në takim të përbashkët 17 ambasadorët e vendeve të Bashkimit Evropian të...
image
Ahmeti u takua me ambasadorët e vendeve anëtare të Bashkimit Evropian
Ambasadorët e vendeve anëtare të Bashkimit Evropian vizituan sot selinë e Bashkimit Demokratik për Integrim dhe u takuan me kryetarin Ali Ahmeti. Ambasadorët, siç thuhet në...
image
Rexhepi: Namazi nuk mund të falet maqedonisht, Bozhinovska të kërkojë falje
Namazi asnjëherë nuk mund të kryhet në gjuhën maqedonase, kurse deklaratat e Valentina Bozhinovskës janë të përshpejtuara dhe nacionaliste. Kështu iu kundërpërgjigj kreu i BFI-së,...
image
Çmimi i energjisë zvogëlohet për 0,33 për qind
Çmimi i energjisë elektrike për konsumatorët nesër zvogëlohet për 0,33 për qind. Vendimin e komunikoi Komisioni Rregullator për Energjetikë, i cili dje mbajti seancë përgatitore,...
image
Schmitt: Osmanët nuk i kanë çliruar shqiptarët (Video)
Oliver Schmitt, profesor i Historisë së Evropës Juglindore në Universitetin e Vjenës, si dhe anëtar i Jashtëm i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës...
image
Përfundoi takimi i liderëve pa ndonjë marrëveshje
Përfundoi takimi i liderëve të katër partive më të mëdha politike në Maqedoni, Nikolla Gruevski nga VMRO-DPMNE, Zoran Zaev nga LSDM, Ali Ahmetit nga BDI...
image
Sot minuta e fundit e ditës në mbarë botën zgjat 61 sekonda
Sonte minuta e fundit në mbarë botën do të zgjasë një sekondë më shumë se zakonisht. Kjo është një dukuri që ndodh për shkak të...
image
Benzina lirohen për gjysmë denari, dizeli për 1,5 denarë.
Benzina lirohen për gjysmë denari, dizeli për 1,5 denarë. Komisioni rregullator për energjetikë ka konfirmuar çmimet e reja me pakicë të derivateve të naftës në...
image
Çmime më të lira në roaming midis Maqedonisë, Serbisë dhe BeH-së
Prej nesër do të bisedohet me çmime më të reja në roaming në telefoninë celulare midis Maqedonisë, Serbisë dhe Bosnje e Hercegovinës, në pajtim me...
image
Bora zbardh majat e Sharrit /FOTO/VIDEO/
Një ndodhi e pazakontë për këtë muaj ka ndodhur në Sharr që ndan Maqedoninë dhe Kosovën.  Reshje të borës ka pasur mu në rajonin kufirit, mbi...
image
Takim i liderëve për zbatimin e marrëveshjes nga 2 qershori
Në Klubin e deputetëve sot pasdite duhet të mbahet takim i ri i liderëve midis kryetarëve të katër partive më të mëdha - Nikolla Gruevski...
image
Raport i rregullt i Bankës botërore për gjendjen e ekonomive në EJL
Zyra e Bankës botërore në Maqedoni sot do ta prezantojë raportin gjysmëvjetor për EJL-në. Ky është edicioni i tetë nga seria e raporteve për gjendjet...
image
Mision i FMN-së në Maqedoni
Ekipi i Fondit monetar ndërkombëtar i kryesuar nga Xhesmin Rahman prej sot e deri më 8 korrik do të qëndrojë në Shkup, me qëllim të...
image
Prej nesër pesë aviolinja të reja nga aeroporti i Shkupit
Avio kompania e buxhetit të ulët "Vizer" prej nesër nga aeroporti "Aleksandri i Madh" në Shkup vendos aviolinja të drejtpërdrejta drejt qyteteve evrpiane Barcelonë, Sollo,...
Next
Arkivi
first first Qershor, 2015 first first
Di Ma Enj Pr Sht
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
Arkivi sipas gazetareve
Tag
Ska asnjë tag