Hyrje | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Vlerëso tekstin
0

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Viktima e katërt e bakterit listeria
Gjatë natës vdiq pacientja me meningoencefalit listerioz, që për një periudhë të gjatë mjekohej në repartin për kurim intensiv në Klinikën për sëmundje infektive - ...
image
Ivanov do të takohet me Jolevskin dhe Naumovskin
Presidenti i Republikës së Maqedonisë Gjorge Ivanov sot do të ketë takim me Zoran Jolevskin dhe Vasko Naumovskin, të dërguarin e posaçëm të mëparshëm dhe ...
image
Konferenca e pestë vjetore e organizatave të mërgimtarëve
Në organizim të Agjencisë së mërgatës së Republikës së Maqedonisë, sot dhe nesër në Shkup do të mbahet Konferenca e pestë vjetore e organizatave të ...
image
Dogana e anuloi promovimin e ndërtesës së re të VK "Bogorodica"
Drejtoria Doganore e Maqedonisë e anuloi promovimin e paralajmëruar për sot të ndërtesës së rikonstruuar me objekte shoqëruese në vendkalimin kufitar "Bogorodica".Sipas kumtesës nga Drejtoria ...
image
Hapja e pistës për paraglajding në Krushevë
Pistë për paraglajding sot do të lëshohet në përdorim në Krushevë.Investimi është projekt i USAID-it për ekspansionin e bizneseve të vogla, ndërsa realizohet në bashkëpunim ...
image
Gjykimi i të arrestuarve për protestat e “Monstrës”: Policët s’i njohin të arrestuarit
Edhe pse thanë se demonstruesit kanë qenë agresiv, dy policët nuk mundën të saktësojnë nëse të arrestuarit kanë gjuajtur me gurë ndaj gjykatës dhe policisë. Ndërkaq, Këshilli i protestave shqyrton mundësinë e mosmbajtjes së protestës këtë të premte ...
image
E pazakontë: Tornado në Sarandë
Një ngjarje e pazakontë ka ndodhur para pak minutash në Sarandë, ku një tornado ka lëvizur pranë bregdetit. Nëpër rrjetet sociale janë publikuar një sërë ...
image
Asnjë haber për librat e Kembrixhit
Në Entin Pedagogjik, në BZHA dhe në MASH askush nuk mund të prononcohet se deri ku është procedura me livrat e Kembrixhit. Jo zyrtarisht mësohet se librat nuk do të jenë gati deri në shtator. Pas publikimit të një shpallje për “adoptimin e librave nga jashtë Maqedonisë”, nuk është bërë asnjë informim zyrtar se kush e ka fituar atë të drejtë dhe kush do të jenë autorët e librave të rinj ...
image
Në “zonën e kuqe” të borxhit
Maqedonia deri në vitin 2015 do të duhet të kthejë në emër të kredive dhe kamatave mbi 600 milionë euro. Sipas ekonomistëve, këto tregues vërtetojnë se vendi harxhon më shumë në raport me të ardhurat që gjeneron ekonomia, andaj edhe hendeku mes të hyrave dhe të dalave në të ardhmen duhet të mbulohet me të ardhurat që gjeneron biznesi dhe jo përmes huazimeve të reja ...
image
Në zgjedhjet e ardhshme me lista të hapura?
Zgjedhjet me lista të hapura të kandidatëve për deputetë janë rikthyer në tavolinë, por liderët partiak ende ngurrojnë ti qasen seriozisht dhe zyrtarisht kësaj çështje. Ekspertët thonë se ky model do të rriste demokracinë brenda partive dhe cilësinë brenda radhëve të deputetëve, ndërsa qytetarët do t’i zgjidhnin direkt përfaqësuesit e tyre dhe jo ata që i preferon kryetari i partisë. Nga KSHZ thonë se ky model u dëshmua i suksesshëm në Kosovë...
image
Katet shtohen, blerësit më të rrallë
Numri i madh i komplekseve të banimit nuk i ka plotësuar pritjet e ndërtuesve, duke bërë që vitin e kaluar të bjerë jo vetëm fuqia blerëse, por edhe çmimi për një metër katror. Apartamente janë shitur më lirë duke e ulur mesataren e metrit katror nga 812 deri në 760 euro për metër katror, ndërkohë që rënie më e ndjeshme e çmimeve është vërejtur në qytetet e tjera, deri në 600 euro ...
image
Mërgimtarë, kujdes me paratë!
Deri në 10 mijë euro mërgimtarët mund t’i fusin në Maqedoni pa i paraqitur te autoritetet doganore, ndërsa devizat mbi këtë shumë duhet deklaruar me qëllim mos i nënshtrohen konfiskimit, siç ka ndodhur në disa raste në të kaluarën ...
image
Edhe një person me bakterien “listeria” në gjendje kritike
Një person tek i cili është konfirmuar laboratorikisht prania e bakteries listeria dhe me diagnozë meningitiz encefilitis është në gjendje kritike shëndetësore të Klinikës për ...
image
Gruevski: Me hipotekë elektronike kushte më të mira për biznes
Regjistrimi i hipotekës në Regjistrin qendror mund të kryhet në mënyrë elektronike ...
image
Adnan Jashari takon ambasadorin e shqiptar në Maqedoni, Petrit Bushati
Ministri i Drejtësisë Adnan Jashari sot u takua me ambasadorin e Republikës së Shqipërisë në Maqedoni, Petrit Bushati.Në këtë takim të parë, Jashari informoi ambasadorin ...
Next
Arkivi
first first Korrik, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull