Hyrje | Aktuale | Çarshia, monumenti pa zot

Çarshia, monumenti pa zot

Madhesia e germave: Decrease font Enlarge font
image

Ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. As shpallja e saj si “monument i trashëgimisë i një rëndësie të veçantë”, hyrja në fuqi e Ligjit për mbrojtjen e saj, hartimi i Programit revitalizues dhe themelimi i një Këshilli Nacional prej më shumë se katër vjetësh nuk kanë ndryshuar thuajse asgjë

Evis HALILI/KOHA

Shkup-
As Ligji i posaçëm dhe as Programi për revitalizmin nuk arrijnë ta mbrojnë dhe as të revitalizojnë kompleksin prej 38 mijë metra katrorë të Çarshisë së Shkupit. Teksa disa metra më poshtë, në sheshin “Maqedonia”, restaurohen fasadat e ndërtesave më të vonshme, ngrehinat pesë shekullore të Çarshisë i janë lënë kujdesit kolektiv dhe ndërgjegjes qytetare. Me më pak investime nga shteti dhe me më shumë donacione të huaja, kryesisht nga Turqia, në vite janë arritur që të konservohen vetëm disa prej objekteve të saj, fetare e profane, ndërkohë që kompleksi karakteristik numëron një sërë monumentesh kulture të rëndësisë së posaçme, të cilat klasifikohen në kategorinë e parë të objekteve që janë nën mbrojtjen e shtetit. Por edhe pse kanë kaluar katër vjet, qëkur Këshilli Nacional i themeluar nga Qeveria enkas për revitalizimin e zonës, programi i përpiluar prej tyre sesi si dhe ku duhet të intervenohet ka funksionuar vetëm në letër. Që objektet më të rëndësishme të saj po shkojnë drejt tjetërsimit, ankohet edhe Bashkësia Islame, e cila po ashtu, është e bindur se me Ligjin e ri për mbrojtjen e Çarshisë, më shumë i është hapur rrugë abuzimit dhe përvetësimit të monumenteve religjioze e profane të saj të shpronësuara. Por në Drejtorinë e Mbrojtjes së Monumenteve thonë se Çarshia, si një monument - po mbrohet si duhet nga shteti, ndërsa për disa raste specifike, faji është i atyre që ato objekte që i kanë në përdorim nuk i mirëmbajnë.
“Kur dëgjojmë lajme për abuzime, siç ishte ai i një dite më parë për një dyqan në Bezistan, duhet ta dimë se vijnë nga padituria. Pasi ne i kemi dhënë leje pronarit të saj dhe punimet, rikonstruktimi kryhet konform Ligjit. Kemi edhe raste kur këto objekte nuk mirëmbahen, por nuk është faji ynë, ato që i kanë në përdorim duhet të kujdesen. Çarshia ka objekte që janë monumente kulture të kategorisë së parë, për të cilat BIM kujton se janë të vetat, por ato nuk i përkasin atyre, sepse janë të periudhës otomane dhe i përkasin shtetit”, thotë kreu i drejtorisë Pasko Kuzman. Por sa është punuar deri tani sipas programit të revitalizimit dhe si po mbrohen nga shteti? Këshilli Nacional që disa vite më parë hartoi këtë program dhe anëtari i tij, Behixhudin Shehapi, thotë se jo vetëm abuzimet me monumentet në tërë zonën nuk mund të mohohen, por edhe investimi nga vetë shteti është jashtëzakonisht i vogël. Po ashtu, sipas Shehapit, konservimi i objekteve, si për shembull, ai i dyqanit më të vjetër të Çarshisë, që daton nga shekulli i XV-të, është realizuar falë një donacioni nga qeveria holandeze, ndërsa një pjesë e mirë nga donacionet që vijnë nga qeveria turke. “Çdo intervenim në Çarshi kërkon leje të posaçme, ekspertizë paraprake, ai është një kompleks i mbrojtur me ligj dhe Këshilli hartoi një Program revitalizimi, por në fakt - shteti ka investuar shumë pak për të kryer konservime. Shumë rikonstruktime deri tani janë bërë falë donacioneve që marrim nga jashtë. Duhet që Enti i Konservimit dhe Drejtoria e Mbrojtjes së Trashëgimisë të kujdesen më tepër, të ndahet më shumë buxhet, pasi ajo që jepet - është i pamjaftueshëm. Kemi abuzime në Çarshi, për shembull shumë objekte të vjetra rikonstruktohen në mënyrë moderne dhe jo sipas parametrave, ato janë fakte evidente, por nuk kemi as intervenime për t’i mbrojtur”, thotë Shehapi. Disa vite më parë, kompleksi i Çarshisë u shpall nga shteti Monument trashëgimie i një rëndësie të veçantë, ndërsa për mbrojtjen e saj hyri në fuqi edhe një Ligj i posaçëm. Në Programin ende të parealizuar, ndër të tjera thuhet se qëllimi është që të ndryshojë gjendjen e keqe në një drejtim pozitiv. Në të ndër të tjera, thuhet se përpilimi i këtij Programi revitalizimi dhe vetë dokumenti duhet të ketë efekt “llave” sa i takon aktiviteteve që do të ndërmerren, por në realitet edhe pas katër vitesh - Çarshia vazhdon të jetë në status-quo, jo vetëm sa i takon konservimit të objekteve karakteristike, por edhe me rrjete kanalizimi të amortizuara dhe me një projekt që vazhdon, për ndriçimin e të gjitha rrugicave të saj.

Vlerëso tekstin
0

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

gjthsej: | Tregohen:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst
Tjera ngaAktuale
Previous
image
Rafis Haliti për REL: Nuk është e vërtetë se ka patur mbledhje partiake
Rafis Haliti, emri i të cilit përmendet në kontekst të ngjarjes së djeshme në Saraj, kur nga një konflikt mbetën të lënduar pesë perona, ka ...
image
Plagosen 4 persona në Kondovë të Shkupit
Katër persona janë plagosur me armë zjarri në fshatin Kondovë të Komunës së Sarajit. Ngjarja ka ndodhur në orët e pasdites, kur dy persona kanë ...
image
Zhdëmtimi aksidenteve vlen edhe në Kosovë
Dy byrotë kombëtare të sigurimeve me memorandumin përkatës kanë pranuar që 60 ditë pas raportimit të një dëmi të shkaktuar në rrugët e Maqedonisë ose Kosovës të dëmshpërblejnë personat ose subjektet e dëmtuar. Sipas të dhënave zyrtare, të drejtë dëmshpërblimi kanë personat ose subjektet me dëm jo më të ulët se 200 euro ose që nuk do të kalojë shumën prej 3.500 eurove...
image
Modernizimi i Korridorit 8 do të presë
Me hua prej 15 milionë eurove Qeveria do të vendos sistemin elektronik për pagesë të taksës rrugore përgjatë Korridorit 10. Sipas MTL-së, modernizimit të pikave pagesore përgjatë Korridorit të 8-së do të presë për shkak se parashihet në të ardhmen të vendoset dhe pika të reja pagesore...
image
Në Vodno u bë për dy, në Tetovë pret 13 vite
Edhe pas 13 viteve nga dëmtimi, ndërtimi ose riparimi i Teleferikut prej Tetove deri në Kodrën e Diellit, nuk është ndër prioritetet e Qeverisë. Nëse Teleferiku për në Vodno ishte u ndërtua në afat rekord prej dy vitesh, ndërtimit eventual të Teleferikut të Tetovës i është dhënë afat deri më vitin 2025, edhe atë kjo të krihet përmes të ashtuquajturit partneritet publiko-privat ...
image
Një mal risish për bujqësinë
Nëse bujqit duan të fitojnë subvencione bujqësore, do të duhet të shmangin sa më tepër preparatet kimike në prodhimtari dhe do të duhet të raportojnë për përdorimin e pesticideve nga mbjellja e deri në vjelje. Këtë e parashikon praktika e mirë bujqësore si pjesë e Programit për zhvillimin e bujqësisë, ku ka edhe një sërë risish tjera për bujqit ...
image
Lindin nga pakënaqësitë dhe i shuan korrupsioni
Subjektet politike në Maqedoni kanë lindur pas zhgënjimit që ka sjellë paraardhësja e saj, me profil kombëtar që i ka përshkallëzuar kërkesat, por të gjitha i ka konsumuar korrupsioni dhe premtimet e parealizuara, thonë analistët. Sipas tyre, është e natyrshme të kemi lëvizje të reja, por e vështirë të bëhen ndryshime dhe t’i rezistojnë kohës ...
image
Vlerësimi ekstern, paradokset s’kanë të ndalur
Ka mjaftuar që drejtorët të thirren në Ligjin për marrëdhënie pune, i cili parashikon dënimin vetëm për gjashtë muaj të mësimdhënësve dhe gjithë predispozita e vlerësimit eksern për dënimin e mësimdhënësve 12 muaj të rrëzohej që në fillim, pa pasur nevojë që në shkollë të ngriheshin tensionet apo edhe të acaroheshin marrëdhëniet mes kolegëve. Tani, fati i tyre varet nga disponimi i anëtarëve të Këshillave të shkollës. “MASH, nuk ka asnjë kompetencë të shqyrtojë vendimin e këshillave”, deklaron ministri Ademi...
image
Moti i ligë në kufirin mes Kosovës dhe Malit të Zi bllokoi dy autobusë të Maqedonisë
Dy autobusë me udhëtarë nga Maqedonia, destinacioni i të cilëve ishte Podgorica janë bllokuar mbrëmë në Kosovë.Për shkak të motit të ligë të përcjellë me ...
image
Gruevski: Përafrim të qëndrimeve me KE-në për ndryshimet kushtetuese
Ka përafrim të qëndrimeve midis Republikës së Maqedonisë dhe Komisionit Evropian në lidhje të ndryshimeve të propozuara të Kushtetutës me vendosjen e martesës dhe hapjen ...
image
Besimi në shënimin e Ditës së Kombeve të Bashkuara
Zëvendëskryetari i Qeverisë së Republikës së Maqedonisë për çështje evropiane Fatmir Besimi, sot kishte fjalën e tij në shënimin e Ditës së Kombeve të Bashkuara, ...
image
Reagojnë politikanët shqiptar:Vendim i padrejtë dhe politik i UEFA-së
Pas deklarimit të vendimit të UEFA-sa liidhur me ndeshjen e ndërprerë Serbi-Shqipëri kanë reaguar politikanë shqiptar. Kryeministri shqiptar Edi Rama ka shkruar se edhe FSHF ...
image
Ballkani përparon drejt BE-së
Konferenca e dhjetë ndërkombëtare jubilare "Ballkani i Ri dhe Bashkimi Evropian: Paqe, zhvillim dhe integrim" në Beograd  kaloi në bisedë kundërshtuese të diplomacisë dhe politikanëve ...
image
Misioni i FMN-së prej të hënës në Maqedoni
Misioni i Fondit monetar ndërkombëtar, i kryesuar nga Ivana Vlladkova Holar do të qëndrojë në Maqedoni prej 27 tetorit deri më 5 nëntor të këtij ...
image
Konferencë ndërkombëtare për kriminalistikë
Në Fakultetin për siguri sot do të mbahet Konferenca ndërkombëtare për kriminalistikë deri te lufta kundër kriminalitetit bashkëkohor. Konferencën do ta hapë ministrja e Punëve ...
Next
Arkivi
first first Tetor, 2014 first first
Di Ma Me En Pr Sh
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
Arkivi sipas gazetareve
Tags
Ska tags per kete artikull